کۆئەندامی سووڕان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
کۆئەندامی سووڕان
Circulatory System en.svg
پێکھاتەی کۆئەندامی سووڕان (ڕەگە لیمفیەکان پیشان نەدراون)
لاتینی systema cardiovasculare

کۆئەندامی سووڕان (بە ئینگلیزی: Circulatory system) ئەو کۆئەندامەیە کە خۆراکە ماددە و ھۆرمۆن و گازەکان و...ھتد دەگوازێتەوە و پاشەڕۆکان دەردەکات و پارێزگاری لە پلەی گەرمی لەش دەکات.

کۆئەندامی خوێنسووڕانی مرۆڤ[دەستکاری]

کۆئەندامی خوێن سووڕان یا کۆئەندامی خوێن ( بە ئینگلیزی Cardiovascular system ) پێک ھاتووە لە دڵ ، ڕەگەکان(خوێنبەر، خوێنھێن ) و خوێن. ئەرکی سەرەکی ئەم کۆئەندامە بریتییە لە ھەڵسووڕاندنی خوێن لە لەشدا، بە مەبەستی گەیاندنی بژیو( ترشی ئامین، ئەلەکترۆلیت، لینف، گازە پێداویستییەکانی لەش وەکوو ئوکسیجن ) و دەرکردنی ماکە زیادییەکانی بەرھەم ھاتوو لە پرۆسەی میتابولیسم( وەک دوئوکسیدی کاربۆن ) لە لەش.

دوو جۆر ھەڵسووڕانی خوێن لە لەشی مرۆڤدا بەدی دەکرێت:

  • سووڕانی سی: لەم سووڕانەدا خوێن لە دڵەوە بۆ سییەکان بەڕێ دەکرێ، بە مەبەستی ئاڵوگۆڕ کردنی گازەکان( دەرکردنی co2 و وەرگرتنی ئوکسیجن )
  • سووڕانی سیستەمیک: خوێن لە دڵەوە بۆ ئەندامەکانی لەش بەڕێ دەکرێ، بە مەبەستی گەیاندنی خوێن بە ھەموو خانەکانی لەش.

لەشی مرۆڤێکی مامناوەندی ٤٫٧ تا٥٫٧ لیتر خوێنی تێدایە.


سەرچاوەکان[دەستکاری]