دەروازە:لەشی مرۆڤ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

دەروازەی لەشی مرۆڤ


ناوبڕ:
دو:لە
P human body.svg
بەخێربێن بۆ دەروازەی وتارەکانی لەشی مرۆڤ!

لەشی مرۆڤ بە سەرجەم ئەو کۆندامانە دەڵێن کە بۆ بەڕێوەبردنی ئەرکەکانی لەش لە دەوری یەک کۆبوونەتەوە. لەش ئەوەی کە بەرچاو دەکەوێت لە سەر، تەنە، دوو دەست و دوو لاق پێک ھاتووە. بەرەبەرە کە مرۆڤ پێدەگات ژمارەی خانەکانی (سللوول) زۆرتر دەبێت و لە بەرزترین شوێنیدا ئەم ئامارە بە ١٠٠ تریلیۆن دەگات، ڕۆژانە بە ھـەزاران خانە لەناو دەچن خانەی نوێ دروست دەبن.


زیاتر...

وتاری ھەڵبژێردراو

هەستەکان لە مێشکی مرۆڤدا

مێشکی مرۆڤ (بە ئینگلیزی: Human Brain) یەکێکە لە ئاڵۆزترین ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ. ئەو شوێنەیە کە تێیدا بیرکردنەوە، یادەوەری، ھەست و ئەزمونکردن پرۆسە دەکرێت. ئەم ئەندامەی لەشمان کە نزیکەی ١٫٤ کیلۆگرام دەبێت، نزیکەی دوو سەد میلیار (٢٠٠،٠٠٠،٠٠٠،٠٠٠) دەمارەخانەی تێدایە. ئاڵۆزی پەیوەندی نێوان ئەم دەمارەخانانە مێشکی مرۆڤ دەئاوسێنێت. ھەر یەک لە دەمارەخانەکان پەیوەندی بە ھەزاران یان دەیان ھەزار دەمارەخانەی دیکەوە دەکەن لەڕێگەی پێکھاتەی زۆر بچووکەوە کە پێیان دەوترێت گەیێنکە دەمار (Synapses) کە ژمارەیان دەگاتە (١٢٥) تریلیۆن. ھەموو چرکەیەک لە ژیانماندا، مێشکمان ملیۆنان پەیوەندی نوێ دروست دەکات. شێواز و بەھێزی ئەم پەیوەندیانە بەبەردەوامی لە گۆڕاندایە و دەماخی ھیچ دوو مرۆڤێک لە یەکتر ناچێت.

ئەوەی کە گرنگە بیزانین ئەوەیە کە زۆربەی زۆری چالاکیەکانی مێشکمان لە ناھۆشدا ڕوودەدەن، بەڵام بیرکردنەوەی ھۆشدار و ھەستکردن و وەرگرتن (کە شوناسی مرۆڤ بونمانن)، لەرێگەی چالاکی دەماخەوە رون ناکرێتەوە، واتە ناتوانین لێی تێبگەین بە تێگەیشتن لە چالاکیەکانی مێشک.


زیاتر...


ئایا زانیوتە؟

  • مرۆڤ زیاتر لە ٥١ ملیارد خانەی ھەیە، خانەیەکی نموونەیی گەورەیی ١٠ میکرۆمەترە µm، کێشی خانەیەکی نموونەییش ١ نانۆگرامە.


وێنەی ھەڵبژێردراو

Human-Infrared.jpg
وێنەی لەشی مرۆڤ کە بە تیشکی ژێر سوور گیراوە و چەندین شەپۆلی لێوەدەردەچێت

توێکاریی مرۆڤ

وێنەی شوێنی گەدە لە مرۆڤدا

گەدە (بە ئینگلیزی: Stomach) ئەندامێکی ماسوولکەییە لە توورەکە دەچێت بە بەشی خوارەوەی سورێنچکەوە بەندە. گەدە ھەرسی میکانیکی ئەنجام دەدات ئەمەش بە گوشینی خۆراک بە یارمەتی گرژبوونی ماسوولکەکانی. وە لە کاتی ئەم گوشینە، ڕژێنە زۆر بچووکەکانی دیواری گەدە ئەنزیمەکان و ترشێک بەرھەم دێنن، ھەردوو دەردراوەکان بە یەکەوە کاردەکەن لە ھەڵوەشاندنی خۆراک بۆ پارچەی زۆر بچووک، وە ترشەکەش زۆربەی ئەو بەکتریایانە دەکوژێت کە لەوانەیە لەگەڵ خاراک قوت درابن. دوای چەند سەعاتێک دوای ھەرسی میکانیکی و کیمیایی کە بەسەر خۆراک دادێت، خۆراکە ماددەکە دەگۆڕێت بۆ تێکەڵەیەکی خەست پێی دەڵێن کیمۆس.

زیاتر...

یارمەتیت پێویستە؟

ئایا پرسیارێکت سەبارەت بە لەشی مرۆڤەوە ھەیە و ناتوانیت وڵامەکەی بدۆزیتەوە؟

سەیری مێزی زانیاری بکە و پرسیارەکەت لەوێ بپرسە.

پۆلەکان


دەروازە پەیوەندیدارەکان

ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت

People icon.svg

پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا

خانەخوێی ویکیپیدیا دامەزراوەی ویکیمیدیایە کە چەند پرۆژەی تریش بەڕێوە دەبات:
کۆمنز
ئەمباری ویکیمیدیا
ویکیدراوە
بنکەی زانیارییەکان
ویکیوتە
کۆگای وتەکان
ویکیفەرھەنگ
فەرھەنگی ئازاد
میدیاویکی
پەرەپێدانی نەرمامێر
مێتاویکی
ڕێکخستنی پرۆژەکان
ویکیسەرچاوە
بەڵگەنامەکان
ویکیپەرتووک
پەرتووکی خۆڕایی
ویکیگەشت
ڕێنوێنی گەشت
ویکیھەواڵ
ھەواڵەکان
ویکیزانکۆ
کەرەستەکانی فێرکاری
ویکیجۆر
ژینناسی

دەروازەکان