حکوومەتی ھەرێمی کوردستان

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
حکوومەتی هەرێمی کوردستان
Hikûmeta Herêma Kurdistanê
دەوڵەت دیموکراسیی پەرلەمانی
 -  سەرۆک مەسعوود بارزانی
 -  سەرۆک وەزیران نێچیرڤان بارزانی
 -  جێگری سەرۆک وەزیران قوباد تاڵەبانی
پێکھاتەی ھەرێمی ئۆتۆنۆمی
 -  واژووی ڕێکەوتننامەی ئۆتۆنۆمی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ 
 -  کەوتنی ڕێکەوتننامەی ئۆتۆنۆمی ئازاری ١٩٧٤ 
 -  بەدەستھێنانی سەربەخۆیی دی فاکتۆ تشرینی یەکەمی ١٩٩١ 
 -  یدمگ دان بە بەحکوومەتی ھەرێمدا دەنێت وەک ھەرێمێکی ئۆتۆنۆمی تەواو سەروەر ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ 

حکوومەتی ھەرێمی کوردستان (بەکرمانجی: Hikûmeta Herêma Kurdistanê) ناوەندەکەی لە ھەولێرە لە کوردستانی باشوور. پاش شەڕی ڕزگاریی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا ھەر دوو ئیدارەی ھەولێر کە سەر بە پارتی دیمۆکراتی کوردستان بوو و ئیدارەی سلێمانی کە سەر بە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بوو یەکیان گرتەوە و ئێستا حکوومەتی ھەرێمی کوردستان حکومەتێکی یەکگرتووی فیدێڕاڵە کە لە لایەن نێچیرڤان بارزانی سەرۆکایەتی بە شێوەی حکومەتی کاربەڕێکەر دەکرێت. ھەموو لێکۆڵەرەوان لەسەر ئەوە یەک دەنگن کەبەرزاییەکانی حەمرین سنوری باشوری کوردستان پێکدێنێت، سنوری ھەرێم لەناوقەدی عیراقەوە لەباشووری رۆژھەڵاتی شارۆچکەی بەدرە لەپارێزگای واست دەست پێدەکات بەرەو باکوور تا پردی نەوت لەرۆژئاوای شارۆچکەی مەندەلی ھەڵدەکشێ لەتەنیشت بەرزاییەکانی حەمرین تا فەتحە دەڕوات شان بەشانی رووباری دیجلە سەردەکەوێ و لەباکوری شاری موسڵ بەرەو باشوری ڕۆژاوا بادەداتەوە بەئاراستەی شارۆچکەی حەزەر پاشان بەرەو ڕۆژاوا بەئاراستەی سنووری عیراق سووریا لەباکووری شارۆچکەی بەعاج.

جوگڕافیا[دەستکاری]

روبەری ھەرێم ٧٨٧٣٦ کم٢ کە دەکاتە زیاتر لە ١٨% سەرجەمی رووپێوی عیراق، کەئەم ناوچانە دەگرێتەوە:

  • پارێزگاکانی (ھەولێر سلێمانی و دھۆک و کەرکوک).
  • ھەموو ناحیە و قەزاکانی پارێزگای نەینەوا جگە لەقەزاکانی موسڵ و بەعاج و حەزەر.
  • قەزاکانی خانەقین ومەندەلی و کفری جگە لەناحیەی بەلەدروز لەپارێزگای دیالە.
  • ناوەندی قەزای بەدرە لەپارێزگای واست، کوت.

کابینەی چوارەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان (١٩٩٩-٢٠٠٦)[دەستکاری]

ئەندامانی کابینەی چوارەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان[١]

پلە ئەندامی کابینە
سەرۆک وەزیر نێچیرڤان ئیدریس بارزانی
جێگری سەرۆک وەزیر سەرکیس ئاغاجان مامەندۆ
وەزیری ناوخۆ کەریم سنجاری
وەزیری کاروباری پێشمەرگە حەمید ئەفەندی (حەمید حوسێن مەلا)
وەزیری پەروەردە عبدولعەزیز گەیب ئەحمەد
وەزیری دارایی و ئابوری سەرکیس ئاغاجان مامەندۆ
وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئیسلامی عەدنان نەقشەبەندی
وەزیری داد ھادی عەلی عەبدولکەریم
وەزیری رۆشنبیری سامی شۆرش
وەزیری کشتوکاڵ و ئاودێری ئازاد عزەددین مەلافندی
وەزیری شارەوانی و گەشت و گوزار بارزان موحسین دزەیی
وەزیری پێشەسازی و ووزە یۆنان مرقس حەننا
وەزیری ھاوکاری و کاروباری مرۆڤایەتی شەفیق قەزاز
وەزیری تەندروستی و کاروباری کۆمەڵایەتی جەمال عبدولحەمید
وەزیری ئەشغال و نیشتەجێکردن نازەنین موحەممەد وسو
وەزیری گواستنەوە و گەیاندن حەیدەر فەیلی
وەزیری مافی مرۆڤ موحەممەد ئیحسان سلێڤانی
وەزیری ھەرێم یوسف حەننا یوسف
وەزیری ھەرێم مەحمود کاوە حەفید
وەزیری ھەرێم نەمر کەچۆ حەسەن
وەزیری ھەرێم جەودەت جەرجیس نەجار
وەزیری ھەرێم فەلەکەددین کاکەیی
وەزیری ھەرێم فەلاح مستەفا بەکر
وەزیری ھەرێم عەبد کەریم موراد
وەزیری ھەرێم عبدولموھەیمەن بارزانی

کابینەی پێنجەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان[دەستکاری]

ئەندامانی کابینەی پێنجەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان[٢]

ئەندامی کابینە پلە
نێچیرڤان ئیدریس بارزانی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران
عیماد ئەحمەد سەیفور جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران
عەبدولکەریم سوڵتان شەنگاری وەزیری ناوخۆ
سەرکیس ئاغاجان وەزیری دارایی و ئابووری
بایز سەعید محەمەد تاڵەبانی وەزیری ھەرێم بۆ کاروباری دارایی
فاروق جەمیل سادق وەزیری داد
ئازاد عزەددین مەلا ئەفەندی وەزیری ھەرێم
جەعفەر مستەفا عەلی وەزیری کاروباری پێشمەرگە
بورھان سەعید سۆفی وەزیری گواستنەوە
دڵشاد عەبدولڕەحمان محەمەد وەزیری پەروەردە
عەبدولڕەحمان عوسمان یونس وەزیری تەندرستی
عەدنان محەمەد قادر وەزیری کاروباری کۆمەڵایەتی
محەمەد ئەحمەد سەعید شاکەلی وەزیری ئەوقاف
تەحسین قادر عەلی وەزیری دەرامەتە ئاوییەکان
عیماد ئەحمەد سەیفور وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێ کردن
عوسمان ئیسماعیل حوسێن وەزیری پلان دانان
یوسف محەمەد عەزیز وەزیری مافی مرۆڤ
ئیدریس ھادی ساڵح وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی
عەبدولعەزیز تەیب وەزیری کشتوکاڵ
چنار سەعد عەبدوڵڵا وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفال کراوەکان
فەلەکەددین کاکەیی وەزیری رۆشنبیری
وشیار عەبدولڕەحمان سیوەیلی وەزیری کارەبا
دکتۆر ئاشتی ھەورامی وەزیری سامانە سروشتییەکان
نازەنین محەمەد وسو وەزیری شارەوانی
تەھا عەبدولڕەحمان عەلی وەزیری وەرزش و لاوان
محەمەد ئیحسان وەزیری کاروباری ناوچەکانی دەرەوەی ھەرێم
محەمەد رەئوف محەمەد وەزیری بازرگانی
وداد خورشید عوسمان وەزیری پیشەسازی
دارا محەمەد ئەمین سەعید وەزیری ژینگە
نەمرود بەیتۆ وەزیری گەشتوگوزار
حەیدەر شێخ عەلی وەزیری گەیاندن
ئەبووبەکر عەلی وەزیری ھەرێم
جنان قاسم وەزیری ھەرێم
جۆرج یوسف مەنسور وەزیری ھەرێم
دەخیل سەعید خچر وەزیری ھەرێم
محەمەد حاجی مەحمود وەزیری ھەرێم
مەحمود عیدۆ وەزیری ھەرێم
مەدحەت مەندەلاوی وەزیری ھەرێم
سەعید خالید محەمەد ئەمین وەزیری ھەرێم

گەورە بەرپرسانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە پلەی وەزیر

ئەندامی کابینە پلە
نوری عوسمان محمود عەبدولڕەحمان سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران بە پلەی وەزیر
موحەممەد قەرەداغی سکرتێری ئەنجومەنی وەزیران بە پلەی وەزیر
فەلاح موستەفا بەکر بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوە بە پلەی وەزیر
ھێرش محرم سەرۆکی دەزگای وەبەرھێنان بە پلەی وەزیر

کابینەی شەشەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان[دەستکاری]

کابینەی حەوتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان(٥ی نیسانی ٢٠١٢-)[دەستکاری]

ئەندامانی کابینەی حەوتەمی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان[٣]

ئەندامی کابینە پلە
نێچیرڤان ئیدریس بارزانی سەرۆکی حکومەت
عیماد ئەحمەد جێگری سەرۆکی حکومەت
عەبدولکەریم سوڵتان عەبدوڵڵا (کەریم سنجاری) وەزیری ناوخۆ
جەعفەر شێخ مستەفا وەزیری کاروباری پێشمەرگە
بایز سعید محمد تاڵەبانی وەزیری دارایی و ئابووری
ئاشتی ھەورامی وەزیری سامانە سرووشتیەکان
عەلی سندی وەزیری پلاندانان
شێروان ناسیح عبداللە حەیدەری وەزیری دا
رێکەوت حەمە رەشید وەزیری تەندروستی
عیسمەت محەمەد خالید وەزیری پەروەردە
کامەران ئەحمەد عبداللە وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن
دڵشاد شەھاب وەزیری شارەوانی و گەشت و گوزار
عەلی سەعید وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی
ئاسۆس نەجیب وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی
کاوە مەحمود شاکر وەزیری رۆشنبیری و لاوان
سەباح ئەحمەد (مامۆستا ئارام) وەزیری کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوان
سیروان محمد جیھاد بابان وەزیری کشتوکاڵ و ئاودێری
سینان عبدالخالق احمد چەلەبی وەزیری پیشەسازی و بازرگانی
جونسون سیاوش وەزیری گواستنەوە و گەیاندن
کامیل عەلی عەزیز وەزیری ئەوقاف و کاروباری ئاینی
یاسین ئەبوبەکر وەزیری کارەبا

گەورە بەرپرسانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان بە پلەی وەزیر

ئەندامی کابینە پلە
فەوزی فڕانسوا تۆما ھەریری سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران
محمد قەرەداغی سکرتێری ئەنجومەن
فلاح مێگفی بکر بەرپرسی پەیوەندیەکانی دەرەوەی حکومەت
ھێرش موحەڕەم سەرۆکی دەستەی وەبەرھێنان

== سەرچاوەکان ==

  1. http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=04060000&lngnr=13&asnr=&anr=10617&rnr=235
  2. http://www.krg.org/articles/detail.asp?smap=04060000&lngnr=13&asnr=&anr=10924&rnr=235
  3. http://www.krg.org/articles/detail.asp?rnr=235&lngnr=13&smap=04060000&anr=32252

گرێدەری دەرەکی[دەستکاری]