گمە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
گمە
Gma
گوند
گمە is located in ھەرێمی کوردستان
گمە
گمە
جێگەی لە کوردستاندا
گمە is located in Iraq
گمە
گمە
جێگەی لە عێراقدا
پۆتانەکان: ٣٥°٠٠′١٣.٤″N ٤٥°٥١′٤٩.٥″E / ٣٥.٠٠٣٧٢٢°N ٤٥.٨٦٣٧٥٠°E / 35.003722; 45.863750پۆتانەکان: ٣٥°٠٠′١٣.٤″N ٤٥°٥١′٤٩.٥″E / ٣٥.٠٠٣٧٢٢°N ٤٥.٨٦٣٧٥٠°E / 35.003722; 45.863750
وڵات  کوردستان[١]
 عێراق
پارێزگا ھەڵەبجە
قەزا قەزای ھەڵەبجە(ناوەند)
ناحیە ناحیەی بەمۆ
بەرزایی ٦٩١ مەتر (٢٬٢٦٧ فووت)
زمان و ئایین
 • زمان کوردی (سۆرانی)
 • ئایین سوننی شافعی

گمە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەمۆ، قەزای ھەڵەبجە(ناوەند)، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.[٢].[٣]

جوگرافیا[دەستکاری]

گمە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی ژەنان و لە باشوور لەگەڵ گوندی پشتە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەزنە، سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵپ.[٤][٥][٦]

مێژوو[دەستکاری]

گوندی گمە یەکێکە لە گوندەکانی ناوچەی تاوگۆزی، لەڕووی کارگێڕیەوە سەر بەناحیەی بەمۆیە لە پارێزگای ھەڵەبجە و ھاوسنوورە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران . گوندی گمە هە‌ر لەسەردەمانی زووە ئاوەدان بووە، هە‌روەها لە سەردەمی شۆڕشەکانی کوردا، ھەمیشە شوێنی حەوانەوەی ھێزی پێشمەرگە بووە، بۆیە بە بەردەوامی لەلایەن ھێزەکانی ڕژێمەوە خەڵکەکەی ڕوبەڕوی گرتن و لێدان و مەرگ بونەتەوە، ھەر بۆیە لەساڵی (١٩٧٨) لە لایەن ڕژێمی بەعسەوە گوندەکە وێرانکراوە و دانیشتووانەکەی ڕاگوێزراوە بۆ ناحیەی زەڕایەن. لەدوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی بەھاری (١٩٩١)ەوە جارێکی تر ئاوەدان کراوەتەوە ئێستاش ژمارەیەک خێزان تێیدا نیشتەجێیە و دانیشتووانەکەی بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و کاری سنورەوە خەریکن. لەئێستادا لە گوندى گمە مزگەوت و قوتابخانەى تێدایە، هەروەها کارەباى نیشتیمانى گەیشتووەتە گوندەکە، بەڵام ڕێگاوبانەکەى وەکو پێویست نییە هەرچەندە تائێستا چەندجارێک لەسەر ئەرکى خەڵکى گوندەکە ڕێگاکە چاککراوەتەوە.


ئەمانەش ببینە[دەستکاری]



پەراوێزەکان[دەستکاری]


سەرچاوەکان[دەستکاری]