گمە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
گمە
Gma
گوند
گمە is located in Kurdistan Region
گمە
گمە
جێگەی لە کوردستاندا
گمە is located in Iraq
گمە
گمە
جێگەی لە عێراقدا
پۆتانەکان: 35°00′13.4″N 45°51′49.5″E / 35.003722°N 45.863750°E / 35.003722; 45.863750پۆتانەکان: 35°00′13.4″N 45°51′49.5″E / 35.003722°N 45.863750°E / 35.003722; 45.863750
وڵات کوردستان[١]
 عێراق
پارێزگاھەڵەبجە
قەزاقەزای ھەڵەبجە(ناوەند)
ناحیەناحیەی بەمۆ
بەرزایی٦٩١ مەتر (٢٬٢٦٧ فووت)
زمان و ئایین
 • زمانکوردی (سۆرانی)
 • ئایینسوننی شافعی

گمە گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی بەمۆ، قەزای ھەڵەبجە(ناوەند)، پارێزگای ھەڵەبجە، باشووری کوردستان.[٢][٣]

جوگرافیا[دەستکاری]

گمە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی کانی ژەنان و لە باشوور لەگەڵ گوندی پشتە و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی گەزنە، سەلاسی باوەجانی لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی قەڵپ.[٤][٥][٦]

مێژوو[دەستکاری]

گوندی گمە یەکێکە لە گوندەکانی ناوچەی تاوگۆزی، لەڕووی کارگێڕیەوە سەر بە ناحیەی بەمۆیە لە پارێزگای ھەڵەبجە و ھاوسنوورە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران. گوندی گمە ھەر لەسەردەمانی زووە ئاوەدان بووە، ھەروەھا لە سەردەمی شۆڕشەکانی کوردا، ھەمیشە شوێنی حەوانەوەی ھێزی پێشمەرگە بووە، بۆیە بە بەردەوامی لەلایەن ھێزەکانی ڕژێمەوە خەڵکەکەی ڕوبەڕوی گرتن و لێدان و مەرگ بونەتەوە، ھەر بۆیە لەساڵی (١٩٧٨) لە لایەن ڕژێمی بەعسەوە گوندەکە وێرانکراوە و دانیشتووانەکەی ڕاگوێزراوە بۆ ناحیەی زەڕایەن. لەدوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی بەھاری (١٩٩١)ەوە جارێکی تر ئاوەدان کراوەتەوە ئێستاش ژمارەیەک خێزان تێیدا نیشتەجێیە و دانیشتووانەکەی بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و کاری سنورەوە خەریکن. لەئێستادا لە گوندی گمە مزگەوت و قوتابخانەی تێدایە، ھەروەھا کارەبای نیشتیمانی گەیشتووەتە گوندەکە، بەڵام ڕێگاوبانەکەی وەکو پێویست نییە ھەرچەندە تائێستا چەندجارێک لەسەر ئەرکی خەڵکی گوندەکە ڕێگاکە چاککراوەتەوە.

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]