کۆنان (کارتۆن)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

Disambig RTL.svg  ئەم وتارە سەبارەت بە کۆنان(ئەنمی) نووسراوە. بۆ بینینی وتارە هاوشێوەکان بڕوانە کۆنان (روونکردنەوە).


ڵێکۆڵەر کۆنان (بەئینگلیزیی: Case Closed، بەعەرەبیی: المحقق کونان، بەژاپۆنی: 名探偵コナン "خوێندنەوە: مێهتانتێ کۆنان"واتە ڵێکۆڵەری مەزن کۆنان)، زنجیرەیەک مانگا و زنجیرە کارتۆنی وێنە جوڵاوە لەگەڵ زنجیرەی ئۆڤا و کۆمەڵێک فیلم ی یابانی بەناوبانگ. نووسەری ئەم کارتۆنە گۆشۆ ئۆیامایە کە لە ١٩٩٤ ەوە دەستی کردووە بە نووسینی و لە ٨ ی حوزەیرانی ١٩٩٦ دا بۆتە زنجیرەی کارتۆنی وێنە جوڵاو. دۆبلاژ کراوە بۆ و چەندین زمان، وەرگێرانی بۆ زمانی عەرەبی لەلایەن سەنتەری زەھرەوە کراوە، دواتر بەعەرەبی لەکەناڵی سپەیستوون پەخش کراوە و بەئەڵمانی لە کەناڵی ئاڕ تی ئێڵ و بەچەندین زمان لەچەندین شوێن پەخش کراوە.


لە ژاپۆن، ھەفتانە مانگاکە لە گۆڤاری شۆنن سەندای لەساڵی ١٩٩٤ ەوە بڵاو دەکرێتەوە. پاشان زنجیرەی کارتۆنە جوڵاوەکە بەرھەم دەھێنرێت لە ستۆدیۆی تۆکیۆ موڤی شینشا (بەئینگلیزیی: Tokyo Movie Shinsha) و دەرھێنانی بۆ زنجیرەکان کراوە لەلایەن کینیجی کوداما و تایچیرۆ یامامۆتۆ، پاشان لە ژاپۆن لە کەناڵی بیبۆن تی ڤی و کەناڵی یومیۆری و کەناڵی ئەنیماکس پەخش دەکرا. یەکەم زنجیرەی لە ٨ ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦ دا پەخش کراوە تا گەیشت بە زنجیرەی ٥٩٠ کە لە ٢٥ ی سێپتێمبەری ٢٠١٠ پەخش کراوە. ھەردوو مانگاکە و زنجیرەکانیش بینەرێک و ھاندەرێکی زۆرییان بەخۆوە دیوە. ھەفتانە تەنھا یەک زنجیرەی لێ پەخش دەکرێت لە تەلەفیزیۆنی ژاپۆنی (Nippon Television)، بەڵام فیلمەکان زۆرتر لە چەند ھەفتەیەک دەخایەنێت. تا ئێستا کۆنان خاوەنی ۲۰ فیلمە کە یەکەمییان لە ١٩ ی نیسانی ١٩٩٧ دا دەکراوە و بەدوایدا فیلمەکانی تریش درێژەی کێشا، بەڕێژەی فیلمێک لەھەر ساڵێکدا. ١٠ فیلم لەو فیلمانە شوێنی خۆی گرتووە لەنێو ئەو ١٠ فیلمەی کە خاوەنی زۆرترین داھاتن لە جیھاندا. ھەروەھا خاوەنی ١٢ زنجیرەی ڤیدیۆیە (OVA) کە ھەر یەکەیان ماوەکانییان دەوروبەری ٢٥ خولەکە. کۆنان لە دەرەوەی ژاپۆنیش پەخش دەکرێت، بۆ نموونە لە ئەڵمانیا لە کەناڵی ئار تی ئێڵ ٢، لە کەنەدا لە کەناڵی وای تی ڤی و لە ئەمەریکا لە کەناڵی فەنیمەیشن و لە وڵاتە عەرەبییەکانیش لە ھەردوو کەناڵی: سپەیس توون و سپەیس پاوەر. ئەم کارە ھوونەرییە وەک دووبارە ژیانەوەی کەسایەتی لێکۆڵەرەوەی بەناوبانگ شارلۆک ھۆڵمز دادەنرێت بە وێنەیەکی سەردەمانە و لە چوارچێوەیەکی پابەند بە تاوان و نھێنیی و لەگەڵ کەمێک لە رۆمانسییەتدا. ھەروەھا با ئەوەش لە یاد نەکەین کە ئەم کارە ھوونەرییە گێڕاندنەوەیەکی راستەوخۆیە بۆ ژیان و رۆشنبیریی ژاپۆن، ئەمە زۆر بە روونی لە فیلمەکاندا دەردەکەوێت.
نووسەر گۆشۆ ئۆیاما، داھێنانێکی زۆر گەورەی کردووە لە گێراندنەوەی رووداوەکاندا، کە تێیدا زنجیرەکان بەیەکەوە دەبەستێتەوە بەبێ گوێ پێدانە ئەو ماوە زۆرەی نێوانییان کە دەچێتە نزیکەی ۲۰ ساڵەوە لەڕێگەی مانگاکەوە، ھەروەک چۆن تیمی کارکردن لە پاڵپشتکردنی چیرۆکەکەوە بە باشترین مۆزیک و گۆرانی بۆ دەستپێکردنەکان و کۆتاییھاتنەکانی زنجیرەکان و فیلمەکان.

چیرۆکەکە[دەستکاری]

چیرۆکەکە باس لە خوێندکارێکی دواناوەندی دەکات بە ناوی شینیچی کودۆی تەمەن ١٧ ساڵ، کە لێکۆڵەرەوەیە و یارمەتی پۆلیس دەدا و بەتایبەتی پشکنەر میگۆری لە شیکارکردنی ھەندێک لە رووداوەکاندا. لەڕۆژێک لە رۆژەکانی پشوودا، شینیچی لەگەڵ ران مۆریدای ھاوڕێی منداڵییەتی، دەچن بۆ شاری یاری، لەو کاتەدا کە لەوێ دەبن، رووداوێکی کوشتن روودەدات و لەنێو کەسە گوومان لێکراوەکاندا دوو کەسی رەشپۆش دەبینێ، دوای شیکارکردنی تاوانەکە و چۆنییەتی روودانی، شینیچی دەکەوێتە گوومانەوە لەو دوو رەشپۆشە، بۆیە دوایان دەکەوێت و دەبینێت یەکێکییان ھەڵدەستێت بە تاوانی ھەڕەشە لێکردندایە و لەگەڵ پیاوێکدا وەستاوە کە داوای پارەی لێ دەکات وەگەر نا کەسێکی پیاوەکە کە لای گرووپەکەیە، دەکوژن. لەو کاتەدا کە چاو لەو رووداوە دەکات، لەدواوە کەسی دووەمە رەشپۆشەکە دەکێشێت بەسەریدا و لەھۆش خۆی دەچێت و بە زۆر گولاجێکی دەدەنێ، دواتر کە ھۆشی دێتەوە، دەبینێ جەستەی گەڕاوەتەوە بۆ تەمەنی ٧ ساڵیی، بەڵام مێشکی وەکوو خۆی لەتەمەنی ١٧ ساڵیدایە و بچووک نەبۆتەوە، واتە تەنھا جەستەی بچووک بووەوە بۆ منداڵێک نەک مێشکی. دواتر دەچێتە لای پرۆفیسۆر ھیرۆشی ئەگاسا کە دراوسێ و ھاوڕی نزیکییەتی، لەوێ دوای تۆزێک ران مۆری ھاوڕێی دەبینێتەوە کە ھاتووە بۆلای ئەگاسا بۆ پرسیارکردن لەسەر شینیچی، بۆیە کاتێک کە ران لێی دەپرسێت تۆ ناوت چییە، وەڵام دەداتەوە و دەڵێت: کۆنان ئێدۆگاوا.


کۆنان (شینیچی) بڕیار دەدات کە لای ران و باوکی ران (تۆگۆ مۆری) بژی، شایەنی باسە کە باوکی ران ئۆفیسێکی لێکۆڵینەوەی ھەیە، ئەم ھەلەی بەباش زانی تا بتوانێت لەڕێگەی ئەو ئۆفیسەوە بگات بەو دەستەیەی کە ئەو گولاجەیان دەرخوار داوە. بۆیە دەچێتە قوتابخانەی تیتانی سەرەتایی و دەبێتە ئەندامێکی تیمی لێکۆڵەرەوە بچووکەکان. کۆنان گەلێک ھاوڕێیەتی ھەیە لەگەڵ لێکۆڵەرەوانی تر وەکو ھیجی ھاتۆری.


دواتر کۆمەڵێک کارەکتەری تر دەرەکەوێت، یەکێک لەوان، شیھۆ میانۆ، نازناوەکەشی "شێری" یە، کە ئەمیش توێژەرەوەیەکی کیمیاییە و ئەندامێک بووە لە رێکخراوی رەش، ئەویش بووە کە گولاجی APTX-4869 ی درووست کردووە کە بووە ھۆی بچووک بوونەوەی جەستەی شینیچی، بەڵام "شێری" لە رێکخراوەکە ھەڵھاتووە بەھۆی ئەوەی کە ئاکیمی میانۆ ی خوشکی دەکوژن، شێریش بەھەمان شێوەی کۆنان گولاجی APTX-4869 دەرخواردی خۆی دەدات بە هەوڵی خۆ کوشتن، پاشانیش دەبینێت کە نەمردووە و جەستەی بچووک بۆتەوە، وە هەڵدێت لەدەست رێکخراوەکە. دواتر کۆنان دەچێتە پاڵ FBI، بەھۆی ئەوەی کە یارمەتییان ئەدات لە رووداوی جودی سانتیملیون بۆ دۆزینەوەی رێکخراوەکە و رزگارکردنییان لەدەست داوی یەکێک لە ئەندامانی رێکخراوەکە بەناوی فێرمۆت. لەو رووداوەدا توانییان تەنھا یەک ئەندامی رێکخراوەکە دەستگیر بکەن بەناوی میزوناشی رینا و نازناوەکەشی "کیر" ە، بەڵام دواتر بۆیان دەرکەوت کە کار دەکات بۆ CIA.

کەسایەتییەکان[دەستکاری]

زۆرتر لە ٢٠ کەسایەتیی سەرەکی و کارەکتەری گرنگ دەرکەوتووە لە زنجیرەکەدا، ئەمانە لەپاڵ شینیچی کودۆ و ران مۆری و تۆگۆ مۆری چەندین کەسایەتیی تر دەردەکەون وەکو ئەندامانی رێکخراوەکە، ئەندامانی پۆلیس و ھەروەھا ھەندێک لە لێکۆڵەرەوەکان وەک ھیجی ھاتۆری و لەگەڵ ئەوانەشدا جودی سانتیملیون و کایتۆ کید.

ئەوانەی کە راستیی ئەو رووداوە دەزانن کە بەسەر شینیچیدا ھاتووە[دەستکاری]

  • ھیرۆشی ئەگاسا: ئەم راستییەکەی لە زنجیرەی ٢ دا زانیوە، پاش ئەوەی کۆنان پەنای بۆ دەبات لەبەرئەوەی دراوسێیەتی. لە سەرەتادا د. ئەگاسا بڕوا ناکا کە ئەوە شینیچییە و وا بچووک بۆتەوە بەڵام لەدوای ئەوەی کە شینیچی کۆمەڵێک نیشانەی پێ دەڵێت کە تەنھا شینیچی دەیزانێت وەکوو بوونی خاڵێکی گەورە لەسەر پشتی ئەگاسا، بڕوای پێ دەکات. ھەر ئەگاساشە کە رێنمایی دەکات کە لەلای ھیچ کەس باسی ئەوە ناکات کە بچووک بۆتەوە و کە کۆنان ھەر شینیچییە تا کەسانی دەوروبەری خۆی تووشی مەتریسی نەیەن لەلایەن رێکخراوە رەشەکەوە.
  • یوساکۆ کودۆ و یۆکیکۆ کودۆ (باوانی شینیچی): بۆ یەکەم جار لە زنجیرەی ٤٣ دا دەرکەوتن، لەھەمان زنجیرەشدا راستی ئەو بەسەرھاتەیان زانی کە بەسەر کوڕەکەیاندا ھاتووە، ئەو ھەلەیان خستە بەردەست کە لەگەڵیان سەفەر بکات بۆ دەرەوە بەڵام رەتیکردەوە و وتی کە ئەمە تەنھا گرفتی خۆیەتی و خۆی بەتەنھا توانای شیکارکردنی ھەیە.
  • ھیجی ھاتۆری: لێکۆڵەرەوەی قۆناغی دواناوەندییە، ھەروەھا ھاوڕێی شینیچییە و راستی ئەو رووداوەی کە بەسەر شینیچیدا ھاتووە لە زنجیرەی ٥٨ دا کەشف دەکات، ئەمەش پاش ئەوەی کۆنان ویستی لەھۆی ببات بەھۆی کاتژمێرە لەھۆشبەرەکەیەوە تا بتوانێت رووداوەکە شیکار بکات لەو زنجیرەیەدا، بەڵام ھیجی لەراستیدا لەھۆش نەچووبوو، بەمەش توانی کەشفی بکات.
  • کایتۆ کید: راستی ئەوەی بەسەر شینیچیدا ھاتووە، تەنھا لەفیلمەکانیدا پێی زانیوە، پاش بەجلوبەرگی شینیچی خۆی گۆڕی لە فیلمی سێیەمدا تا کۆنان رزگار بکات لەکەشفبوونی لەراستی ئەوەی بەسەریدا ھاتووە لەلای ڕان مووری.
  • ئای ھایبارا: ئەندامێکی رێکخراوی رەش ی ھەڵھاتووە، کە لە زنجیرەی ١٢٩ دا دەردەکەوێت، ھەر وەک شینیچی ئەویش بچووک بۆتەوە بۆ تەمەنی منداڵیی پاش ئەوەی کە گوولاجی APTX-4869 ی خواردووە، پاش ئەگاسا لەخۆی گرتووە چوونکە کەسی نییە کە لەخۆی بگرێت لەپاش مردنی کەس و کاریی و کوژرانی ئاکیمی میانۆی خوشکی لەلایەن رێکخراوی رەشەوە.
  • فێرمۆت: ئەندامێکی دیاری رێکخراوی رەش ھەروەھا ئافرەتی دڵخوازی سەرۆکی رێکخراوەکەیە. بۆ یەکەم جار لە زنجیرەی تایبەتی نیویۆرک دا دەرکەوت وەک ئەکتەر شارۆن فینیارد، ھاوڕێی دایکی شینیچی کودۆ. فێرمۆت راستی شینیچی و ھایبارا دەزانێ بەڵام بەھۆی ئەوەی کە شینیچی و شێوەی بیرکردنەوەکەی خۆش دەوێت و بەدڵییەتی و لەبەرئەوەی پەیمانی بە شینیچی داوە کە ھەرگیز لەدوی ھایبارا نەکەوێت، بۆیە نھێنییەکەی پاراستووە.
  • ھۆندۆ ئیسۆکی: برای میزۆناشی رینا، ئەمیش لە زنجیرەی ٥٠٨ دا راستییەکە دەزانێت.
  • ئاکیمی میانۆ: خوشکی ھایبارایە و لەسەر دەستی جین کوژرا، کۆنان خۆی نھێنییەکەی لا دەدرکێنێت پێش ئەوەی چاوی لەدونیا دابخات و بمرێت بەچەند خولەکێک.
  • ئایرش: ئەندامێکی رێکخراوی رەش بوو، لە فیلمی سیانزەھەمدا دەردەکەوێت، بەڵام لەسەر دەستی رێکخراوەکە لەھەمان فیلمدا دەکوژرێت.