دەروازە:ژاپۆن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Japanportal2.png
بەخێر بێن بۆ دەروازەی وتارەکانی ژاپۆن
Imperial Seal of Japan.svg
Japan-location-cia.gif

ژاپۆن ژاپۆن (بە ژاپۆنی: 日本) (بە ئینگلیزی: Japan) یەکێکە لە وڵاتە ئاسیاییەکان کە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە. زنجیرە دورگەکانی ژاپۆن پێکھاتووە لە ٦.٨٥٢ دورگە. لە چوار دورگەی سەرەکی پێکھاتووە کە بریتین لە ھۆنشوو، ھۆکایدۆ، کیووشو و شیکۆکو. ھەروەھا ژاپۆن وڵاتێکی داخراوبووبۆ ماوەی 350 ساڵ کە دانیشتوانی نەدەکرا بچنە دەرەوەی وڵاتەکە. تا ساڵی 1868 کەژاپۆن بە ڕووی جیھاندا کراوە. وە ھەموو جیھان دەیان ویست زانیاری بدۆزنەوە دەربارەی ئەو وڵاتە نامۆیە و کلتور و داب و نەریتی. وەلەھەمان کاتیشدا خەڵکی یابان دەیانویست دەربارەی ئەم جیھانە بزانن. لەو کاتەوە تا ئێستا ژاپۆن بووە یەکێک لە پێشکەوتوترین وڵات لەسەر زەوی. ژمارەی دانیشتوانی دەگاتە 127 ملیۆن کەس.

درێژەی بابەت...

زمان[دەستکاری]

Japanese dialects-en.png

زمانی ژاپۆنی زمانی فەرمیی ژاپۆنە، لە وڵاتی پالاویشدا بەکاردێت. ژاپۆنی زمانێکی ڕۆژھەڵاتی ئاسیایە، کە زیاتر لە ١٢٥ ملیۆن کەس لە ژاپۆن قسەی پێ دەکەن، و زیاتر زمانێکی نەتەوەیییە. ھەروەھا ئەندامیشە لە خێزانی زمانەکانی ژاپۆنیک یان (ڕیوکیوانی-ژاپۆنی) کە پەیوەندیان بە گرووپی زمانەکانی دیکە بە تایبەتی زمانی کۆری ھەیە.

کەمێک بەر لە مێژووی زمانە کە دەزانرێت، یاخود کاتێک یەکەم جار لە ژاپۆن بەدی کەوت. بە ڵگەنامە چینییەکانی سەدەی سێیەم ھەندێک وشەی ژاپۆنییان لەخۆگرتبوو. بەڵام پەرتووکە گرنگەکان ھەتاکوو سەدەی ھەشتەم بەدی نەکەوتن.

درێژەی بابەت...

ئایین[دەستکاری]

زۆرینەی ژاپۆنییەکان بوودیزم و شینتۆ وەھەروەھا ڕێژەیەکی کەمیش باوەڕییان بە مەسیحییەت و ئیسلام و یەھودییەت ھەیە.


وتاری هەڵبژێرداو[دەستکاری]

وێنەی ئەنیمێ

ئەنیمێ وێنەی جولاوی ژاپۆنیە و لە جیھان ناوبانگێکی تایبەتی ھەیە. کورت کراوەی وشەی ئەنیمەیشن (بە ئینگلیزیAnimation) لە زمانی ژاپۆنی کە نیشانە دەکات بۆ وێنە جولاوەکان. یەکەم ئەنیمی بازرگانی ساڵی ١٩١٧ دەرچوو و لەو کاتەوە دروستکردنی بەردەوامەو کارەکەش بەناوبانگ بوو. ئەفسانەی ئەنیمی دروست بوو لە سەستەکانی سەدەی رابردوو لە ژێردەستی ئۆسامو تیزوکا و بەلاوبۆوە لە کۆتایەکانی سەدەی بیستەم. کە لایەنگرانێکی زۆری بۆ خۆی پەیدا کرد. ئێستا بلاو دەبێتەوە لە ڕێگەی تەلەفزیۆنو سینەما یان راستەوخۆ بو ماڵ (لە رێگەی DVD یان ئینتەرنێت) دەتوانرێت سەیر بکرێت.

درێژەی بابەت..



دراو[دەستکاری]

100JPY.JPG

یەنی ژاپۆنی ئەو دراوە تایبەتە بە ووڵاتی ژاپۆن کە لەماوەی درووسبوونیدا لە بۆڕسە جیهانیەکان هەڵبەزین و دابەزینی بەخۆوە دیوە ، لە مێژووی دروستبوونیدا بە جۆرەها شێواز دروستکراوە کە سیمبووڵی دراوەکەش (JPY) یان (¥)ە، ئەم دراوە مێژوویەکی زۆر کۆنی هەیە کە دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٧١ ز ، یەنی ژاپۆنی هەمیشە ڕکابەرێکی بەهێزی دراوی ئەمریکی ناسراو بە دۆلاری ئەمریکی بووە بەشێوەیەکی گشتی دۆلاری ئەمریکی بەرامبەر بە 82.877507 یەنی ژاپۆنیە.

درێژەی بابەت...

شاری هەڵبژێرداو[دەستکاری]

OkayamaMapCurrent.png

ئۆکایامایەکێک لە پارێزگاکانی ژاپۆنە کە لە ناوچەی چووگۆکو ھەڵکەوتووە. ناوەندی ئەم پارێزگایە شاری ئۆکایامایە. بە پێی سەرژمێرییەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ژمارەی دانیشتووانی ئەم پارێزگایە ١,٩٥٧,٠٥٦ کەس بووە.

درێژەی بابەت...

کۆمپانیای هەڵبژێرداو[دەستکاری]

Toyota carlogo.svg

تۆیۆتا یەکێکە لە کۆمپانیا گەورەکان بۆ بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبیل.. بنکەی سەرەکی دەکەوێتە شاری "تۆیۆتا" لە یابان ،ئەم کۆمپانیایە جگە لە دروستکردنی ئۆتۆمبیڵ ھەڵدەستێ بە دروستکردنی (شاحنە) یان (باس)، تۆیۆتا لەسەر ئاستی کۆمپانیاکانی یابان یەکەم کۆمپانیایە لە رووی قەبارەی بەرھەم و رەواج ، وە ھەرەھا لە ساڵی ٢٠١٣ بوو بەیەکم کۆمپانیای بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبیل بە جیاوازی ٢٧٠،٠٠٠ پێش جەنراڵ مۆتۆرزی ئەمریکی کەوت، شایەنی باسە کە ناودارترین ئۆتۆمبیلی لەوەتەی دەست بەکارکردنی تاوەکو ئێستا ئۆتۆمبیلی کرۆلایە زۆرترین ئۆتۆمبیلیشە کە بۆ جیھان رەوانەی دەکات کە تاوەکو ئێستا ٢٣ ملیۆنی لێ دەرچوە.

درێژەی بابەت...


فیلمی هەڵبژێرداو[دەستکاری]

Taiheiyo no kiseki fox to yobareta otoko.jpg

ئۆوبا: کۆتا سامۆڕا بە (ئینگلیزی:Oba: The Last Samurai، ژاپۆنی:太平洋の奇跡 –フォックスと呼ばれた男) یان سەربازی:ڕێوی یان جەنگی زەریای هێمن. فیلمێکی ژاپۆنی ساڵی٢٠١١ەی تایبەت بە (جەنگی جیهانی دووەم)ە.

درێژەی بابەت...

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

PrefSymbol-Tokyo.svg
تۆکیۆ

دەروازەکان[دەستکاری]