ئەنیمێ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
وێنەی ئ‏‏‏ە‏‏‏نیمێ

ئەنیمی یان ئێنمێ یان ئانمێ (بە ژاپۆنی: アニメ، بە ئینگلیزی: anime) بریتییە لە وێنەی جوڵاوی ژاپۆنی و لە جیھان ناوبانگێکی تایبەتی ھەیە. کورت کراوەی وشەی ئەنیمەیشنی ئینگلیزییە (Animation) کە لە زمانی ژاپۆنی کە نیشانە بۆ وێنە جوڵاوەکان. یەکەم ئەنیمی بازرگانی ساڵی ١٩١٧ دەرچوو وە لەو کاتەوە دروستکردنی بەردەوامە و کارەکەش بەناوبانگ بووە. ئەفسانەی ئەنیمی دروست بوو لە شەستەکانی سەدەی رابردوو لە ژێردەستی ئۆسامو تیزوکا و بڵاو بووەوە لە کۆتایەکانی سەدەی بیستەم. کە لایەنگرانێکی زۆری بۆ خۆی پەیدا کرد. ئێستا بلاو دەبێتەوە لە ڕێگەی تەلەفزیۆن و سینەما یان ڕاستەوخۆ بو ماڵ (لە رێگەی DVD یان ئینتەرنێت) دەتوانرێت سەیر بکرێت.

بۆ دروستکردنی ئانمی زیاتر لە ٤٣٠ ستۆدیۆ ھەیە وە بەناوبانگترینیان (ستۆدیۆ گێبڵی)ە. لە ژاپۆن ژمارەی گەورەی تۆمارکرد لە فرۆشتنی DVD و سەرکەوتنی جیھانی گەورەشی تۆمارکرد بە تایبەت دوای دەرکەوتنی ئانمیە دۆبلاژ کراوەکان و ئەنیمی ژێرنووس کراوەکان بە چەند زمانێک لەوانە: فارسی، عەرەبی و ئینگلیزی بەتایبەتی، و کوردی (زاراوەی کورمانجیی ژووروو و خواروو) بەکەمی.

ئەنیمی لە ژاپۆن ناوبانگێکی زۆری ھەیە. لە ٢٠٠١ ئه‌نیمی "ڕفێندراو" توانی لە ژاپۆن ئەوەندەی فیلمی تایتانیک پارە کۆبکاتەوە. ئەم ئەنیمیەش لە لایەن ھایاو میازاکیەوە دەرھێنراوە. ٤٠٪ فلیمەکانی سینەمای ژاپۆن ئەنیمیە.