ئەنیمێ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
وێنەی ئانمێ

ئێنمێ یان ئانمێ (بە ژاپۆنی: アニメ، بە ئینگلیزی: anime) بریتییە لە وێنەی جوڵاوی ژاپۆنی و لە جیھان ناوبانگێکی تایبەتی ھەیە. کورت کراوەی وشەی ئەنیمەیشنی ئینگلیزییە (Animation) کە لە زمانی ژاپۆنی کە نیشانە بۆ وێنە جوڵاوەکان. یەکەم ئانمێ بازرگانی ساڵی ١٩١٧ دەرچوو وە لەو کاتەوە دروستکردنی بەردەوامە و کارەکەش بەناوبانگ بووە. ئەفسانەی ئانمێ دروست بوو لە شەستەکانی سەدەی رابردوو لە ژێردەستی ئۆسامو تیزوکا و بڵاو بووەوە لە کۆتایەکانی سەدەی بیستەم. کە لایەنگرانێکی زۆری بۆ خۆی پەیدا کرد. ئێستا بلاو دەبێتەوە لە ڕێگەی تەلەفزیۆن و سینەما یان ڕاستەوخۆ بو ماڵ (لە رێگەی DVD یان ئینتەرنێت) دەتوانرێت سەیر بکرێت.

بۆ دروستکردنی ئانمی زیاتر لە ٤٣٠ ستۆدیۆ ھەیە وە بەناوبانگترینیان (ستۆدیۆ گێبڵی)ە. لە ژاپۆن ژمارەی گەورەی تۆمارکرد لە فرۆشتنی DVD و سەرکەوتنی جیھانی گەورەشی تۆمارکرد بە تایبەت دوای دەرکەوتنی ئانمیە دۆبلاژ کراوەکان و ئانمی ژێرنووس کراوەکان بە چەند زمانێک لەوانە: عەرەبی و ئینگلیزی بەتایبەتی، وە کوردی بە کەمی(بەزاراوەی کرمانجی ژوورو).

ئانمێ لە ژاپۆن ناوبانگێکی زۆری ھەیە. لە ٢٠٠١ ئانمێ "ڕفێندراو" توانی لە ژاپۆن ئەوەندەی فیلمی تایتانیک پارە کۆبکاتەوە. ئەم ئانمیەش لە لایەن ھایاو میازاکیەوە دەرھێنراوە. ٤٠٪ فلیمەکانی سینەمای ژاپۆن ئانەمێیە.