شەڕی ٢٠٢٣ی ئیسرائیل و حەماس

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
شەڕی ٢٠٢٣ی ئیسرائیل و حەماس
بەشێک لە ناکۆکیی ئیسرائیل و فەلەستین

     ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ھێزە فەلەستینییەکان لە کەرتی غەززە

     ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی ھێزە ئیسرائیلییەکان لەدوای ھێرشەکە      ناوچە چۆڵکراوەکانی ناو ئیسرائیل لەدوای ھێرشەکە

  زۆرترین پێشڕەویی ھێزە فەلەستینییەکان لەناو ئیسرائیل
  ئەو ناوچانە کە ئیسرائیل خوازیاری چۆڵکردنیانە
ڕێکەوت٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣–ئێستا
(٧ مانگ، و ١ ھەفتە، و ٦ ڕۆژ)
شوێن
دۆخ

بەردەوامە

شەڕکەرەکان
کەرتی غەززە:
 ئیسرائیل
فەرماندە و سەرکردەکان
یەکە تێوەگڵاوەکان

فەلەستین ژووری ئۆپەراسیۆنی ھاوبەش[٣]


ھێزەکانی بەرگریی ئیسرائیل

ھێز
حەماس ٢٥،٠٠٠–٤٠،٠٠٠+[١٩][٢٠] ئیسرائیل ٥٢٩،٥٠٠ (١٦٩،٥٠٠ سەربازی ئامادە و ٣٦٠،٠٠٠ سەربازی پشتیوانی)[٢١]
زەرەر و زیانە گیانییەکان

کەرتی غەززە:

ئیسرائیل:

١،٩٠٠،٠٠٠ فەلەستینی لە کەرتی غەززە ئاوارە بوون[٣٣]
٥٠٠،٠٠٠ ئیسرائیلی ئاوارە بوون[٣٤]

شەڕی ئیسرائیل و حەماس، لە فەلەستین ناسراو بە ئۆپەراسیۆنی لافاوی ئەقسا (بە عەرەبی: عملية طوفان الأقصى‎) و لە ئیسرائیل ناسراو بە ئۆپەراسیۆنی شمشێرە ئاسنینەکان (بە عیبری: מבצע חרבות ברזל‎) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی درێژخایەنە کە لەلایەن لایەنە بەرھەڵستکارە فەلەستینییەکانەوە لە کەرتی غەززە بە سەرۆکایەتیی بزووتنەوەی حەماس لەڕێگەی قۆڵی سەربازییەوە کە کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسامن، دەستی پێ کردووە. لە کاتژمێرەکانی سەرەتای بەرەبەیانی ڕۆژی شەممە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، فەرماندەی گشتیی کەتیبەکان بەناوی محەممەد زەیف، دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنەکەی وەک وەڵامێک بۆ «پێشێلکارییەکانی ئیسرائیل لە حەوشەکانی مزگەوتی ئەقسا و ھێرشی دانیشتوانی ئیسرائیل بۆ سەر ھاووڵاتییانی فەلەستینی لە قودس و کەناری ڕۆژاوا و ناوخۆی داگیرکراو» ڕاگەیاند.[٣٥]

ئۆپەراسیۆنی لافاوی ئەقسا بە ھێرشێکی مووشەکیی بەرفراوانی لایەنەکانی بەرخۆدان دەستی پێ کرد، ھەزاران مووشەک ئاراستەی شار و شارە جۆربەجۆرەکانی ئیسرائیل کران لە دیمۆنا لە باشوورەوە تا ھوود ھەشارۆن لە باکوور و قودس لە ڕۆژھەڵات، ئەم مووشەکانە ھاوکات بوو لەگەڵ ھێرشێکی زەمینی لەلایەن جەنگاوەران بە بەکارھێنانی ئۆتۆمبێلی چوار تایە و ماتۆر و فڕۆکەی چارۆکەدار و کۆنترۆڵی ژمارەیەک شوێنی سەربازییان کرد، بەتایبەتی لە شاری سدێرۆت و گەیشتنە ئۆفاکیم و ھێرشیان کردە سەر نێتڤۆت و لە سێ نیشینگەدا شەڕی توندیان کرد و لە نیشینگەی دیکە. ھەروەھا ژمارەیەک سەربازیان گرت کە کشێندرانەوە بۆ غەززە، ئەمە جگە لەوەی دەستیان بەسەر کۆمەڵێک ئۆتۆمبێلی سەربازیی ئیسرائیلدا گرت.[٣٦][٣٧] شەڕی ئیسرائیل و حەماس، لە فەلەستین ناسراو بە ئۆپەراسیۆنی گەردەلولی ئەقسا (بە عەرەبی: عملية طوفان الأقصى‎) و لە ئیسرائیل ناسراو بە ئۆپەراسیۆنی شمشێرە ئاسنینەکان (بە عیبری: מבצע חרבות ברזל‎) ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی درێژخایەنە کە لەلایەن لایەنە بەرھەڵستکارە فەلەستینییەکانەوە لە کەرتی غەززە بە سەرۆکایەتیی بزووتنەوەی حەماس لەڕێگەی قۆڵی سەربازییەوە کە کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسامن، دەستی پێ کردووە. لە کاتژمێرەکانی سەرەتای بەرەبەیانی ڕۆژی شەممە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣، فەرماندەی گشتیی کەتیبەکان بەناوی محەممەد زەیف، دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنەکەی وەک وەڵامێک بۆ «پێشێلکارییەکانی ئیسرائیل لە حەوشەکانی مزگەوتی ئەقسا و ھێرشی دانیشتووانی ئیسرائیل بۆ سەر ھاووڵاتییانی فەلەستینی لە قودس و کەناری ڕۆژاوا و ناوخۆی داگیرکراو» ڕاگەیاند.[٣٨]

ئۆپەراسیۆنی لافاوی ئەقسا بە ھێرشێکی مووشەکیی بەرفراوانی لایەنەکانی بەرخۆدان دەستی پێ کرد، ھەزاران مووشەک ئاراستەی شار و شارە جۆربەجۆرەکانی ئیسرائیل کران لە دیمۆنا لە باشوورەوە تا ھوود ھەشارۆن لە باکوور و قودس لە ڕۆژھەڵات، ئەم مووشەکانە ھاوکات بوو لەگەڵ ھێرشێکی زەمینی لەلایەن جەنگاوەران بە بەکارھێنانی ئۆتۆمبێلی چوار تایە و ماتۆر و فڕۆکەی چارۆکەدار و کۆنترۆڵی ژمارەیەک شوێنی سەربازییان کرد، بەتایبەتی لە شاری سدێرۆت و گەیشتنە ئۆفاکیم و ھێرشیان کردە سەر نێتڤۆت و لە سێ نیشینگەدا شەڕی توندیان کرد و لە نیشینگەی دیکە. ھەروەھا ژمارەیەک سەربازیان گرت کە کشێندرانەوە بۆ غەززە، ئەمە جگە لەوەی دەستیان بەسەر کۆمەڵێک ئۆتۆمبێلی سەربازیی ئیسرائیلدا گرت.[٣٩][٤٠]

بە درێژایی شەڕەکە، ناڕەزایەتی بەرفراوانی جیھانی ھەبووە، و داوای ئاگربەستیان کردووە.[٤١][٤٢] ئیسرائیل و ئەمریکا لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بێباک بوون سەبارەت بە بانگەوازەکان بۆ ئاگربەست.[٤٣][٤٤] لە میانی ئاگربەستێکی حەوت ڕۆژەدا، ١٠٥ بارمتەی ئیسرائیلی و بیانی بە ٢٤٠ زیندانی فەلەستینی ئاڵوگۆڕ کران، ئەمەش بە کاریگەری ناڕەزایەتی بەشێک لە وڵاتانی جیھان بۆ شەڕەکە.[٤٥] پشتیوانییە سەربازی و دیپلۆماسییەکانی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل لە کاتی شەڕدا، لەلایەن گرووپەکانی مافی مرۆڤەوە ئیدانە کراوە. لە وەڵامی پشتیوانی ئەمریکا لە ئیسرائیل، میلیشیاکانی سەر بە ئێران ھێرشیان کردە سەر بنکەکانی ئەمریکا لە عێراق و سووریا و ئوردن. ھەروەھا ئەمریکا و بەریتانیا و وڵاتانی دیکەی ھاوپەیمان، لەگەڵ بزووتنەوەی حووسییەکانی یەمەن تووشی ناکۆکی بوون، ئەوەش دوای ئەوەی حووسییەکان ھێرشیان کردە سەر کەشتییە بازرگانییە مەدەنییەکان لە دەریای سوور، بە بیانووی بوونی پەیوەندی بە ئیسرائیلەوە.[٤٦]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "UNRWA Situation Report #1 on the Situation in the Gaza Strip"] (Situation Report)". United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East. United Nations. 7 October 2023. Archived from the original on 16 October 2023. Retrieved 16 October 2023. At 06:30 on the morning of 7 October 2023, Hamas launched more than 5,000 rockets reportedly fired towards Israel from multiple locations in Gaza, as well as ground operation into Israel.
  2. ^ Fabian, Emanuel (9 October 2023). "Officer, 2 soldiers killed in clash with terrorists on Lebanon border; mortars fired". The Times of Israel. Archived from the original on 9 October 2023. Retrieved 11 October 2023.
  3. ^ ئ ا "Who are Hamas's allies in Gaza? From Islamic Jihad to Marxist militants". The National. 15 November 2023. Retrieved 19 November 2023.
  4. ^ Abdelali Ragad; Richard Irvine-Brown; Benedict Garman; Sean Seddon (24 November 2023). "How Hamas built a force to attack Israel on 7 October". BBC. Retrieved 28 December 2023.
  5. ^ Fabian, Emanuel (19 October 2023). "IDF says it killed head of military wing of Gaza's Popular Resistance Committees". The Times of Israel. Archived from the original on 19 October 2023. Retrieved 19 October 2023.
  6. ^ "Israel Army Fires Artillery at Lebanon as Hezbollah Claims Attack". Asharq Al-Awsat. Archived from the original on 8 October 2023. Retrieved 8 October 2023.
  7. ^ Nada Homsi (2023-10-31). "'We're with the resistance': Hezbollah allies the Fajr Forces join Lebanon-Israel front". The National. Retrieved 2023-11-12.
  8. ^ https://www.nna-leb.gov.lb/ar/سياسة/662898
  9. ^ Dahan, Maha El (31 October 2023). "Yemen's Houthis enter Mideast fray, hardening spillover fears". Reuters. Archived from the original on 1 November 2023. Retrieved 31 October 2023.
  10. ^ Ben-Ari, Lior; Zitun, Yoav (2023-12-22). "Iran-backed militias in Iraq claim struck Israel's Karish natural gas rig in Mediterranean". Ynetnews (بە ئینگلیزی). Retrieved 2023-12-22.
  11. ^ "Palestinian Al Quds Brigades claim responsibility for attack at Lebanon-Israel border". Al Arabiya. 9 October 2023. Archived from the original on 9 October 2023. Retrieved 18 October 2023.
  12. ^ "Two Resistance Brigades members killed by Israeli shelling". Naharnet. 23 October 2023. Archived from the original on 13 November 2023. Retrieved 8 November 2023.
  13. ^ Antonios, Zeina (November 2023). Here's what we know about Hezbollah's elite al-Radwan unit today.lorientlejour.com
  14. ^ https://gulf365.net/world-news/12295211/الحزب-السوري-القومي-الاجتماعي-نعى-عنصرًا-له-أثناء-قيامه-بواجبه-القوميّ-على-طريق-فلسطين.html
  15. ^ Fabian, Emanuel. "Authorities name 509 soldiers, 59 police officers killed in Gaza war". The Times of Israel. Archived from the original on 8 October 2023. Retrieved 8 October 2023.
  16. ^ "IDF arrests Hamas terrorists, confiscates weapons in West Bank raid". The Jerusalem Post. 4 November 2023. Archived from the original on 4 November 2023. Retrieved 4 November 2023.
  17. ^ "'Nili': Is a secret Israeli unit hunting Hamas militants behind the October 7 attack?". France 24. 29 October 2023. Archived from the original on 4 November 2023. Retrieved 4 November 2023.
  18. ^ Tzuri, Matan (30 October 2023). "Abducted soldier freed by IDF troops in Gaza". ynet. Archived from the original on 1 November 2023. Retrieved 30 October 2023.
  19. ^ "A Future Look Back at Israel's War on Hamas". Foreign Policy. 26 December 2023. Retrieved 30 December 2023.
  20. ^ "How Hamas secretly built a 'mini-army' to fight Israel". Reuters. 13 October 2023. Archived from the original on 13 October 2023. Retrieved 13 October 2023.
  21. ^ "Israel's massive mobilization of 360,000 reservists upends lives". The Washington Post. Archived from the original on 30 October 2023. Retrieved 13 October 2023.
  22. ^ ئ ا "Health Ministry In Hamas-run Gaza Says War Death Toll At 23,843". Barron's. 13 January 2024. Retrieved 13 January 2024.
  23. ^ "اقرأ المزيد عبر المركز الفلسطيني للإعلام" (بە عەرەبی). The Palestinian Information Center. 5 December 2023. Retrieved 5 December 2023.
  24. ^ "The government media in Gaza calls on the world to intervene to stop the humanitarian catastrophe in Gaza" (in Arabic)
  25. ^ ئ ا "Israel social security data reveals true picture of Oct 7 deaths". Agence France-Presse. 15 December 2023. Retrieved 24 December 2023.
  26. ^ Emanuel, Fabian; Horovitz, Michael. "Israeli civilian killed by anti-tank missile in north as Hezbollah attacks continue". Times of Israel. No. 7 December 2023. Retrieved 24 December 2023.
  27. ^ Ghert-Zand, Renee (7 November 2023). "342 currently hospitalized in Israel due to war, 7,262 since Oct. 7 — Health Ministry". The Times of Israel. Archived from the original on 8 November 2023. Retrieved 8 November 2023.
  28. ^ Boxerman, Aaron (10 November 2023). "Israel-Hamas War: Israel Lowers Oct. 7 Death Toll Estimate to 1,200". The New York Times. Archived from the original on 11 November 2023. Retrieved 11 November 2023.
  29. ^ "IDF soldier rescued from Gaza in first public message: 'Happy I got my life back'". Times of Israel. Retrieved 27 November 2023.
  30. ^ ئ ا Fabian, Emanuel (4 January 2024). "IDF says 3 Israelis missing since October 7 are among Gaza hostages; 1 of them is dead". Times of Israel. Retrieved 5 January 2024.
  31. ^ "Bodies of several Israelis retrieved in Gaza raids – IDF". The Guardian. 14 October 2023. Archived from the original on 14 October 2023. Retrieved 14 October 2023. Israel's military said earlier this morning that it has confirmed that more than 120 civilians are being held hostage in Gaza by Hamas.
  32. ^ "The mothers whose children are held hostage by Hamas: 'I heard him crying, begging them not to take him'". The Guardian. 9 November 2023. Archived from the original on 13 November 2023. Retrieved 14 November 2023.
  33. ^ Tétrault-Farber, Gabrielle (6 December 2023). "UN rights chief warns of heightened risk of 'atrocity crimes' in Gaza". Reuters (بە ئینگلیزی). Retrieved 6 December 2023.
  34. ^ "Around Half A Million Israelis Displaced Inside Israel: Military". Barron's. 16 October 2023. Retrieved 18 November 2023.
  35. ^ https://web.archive.org/web/20231007052600/https://www.aljazeera.net/news/liveblog/2023/10/7/%d9%82%d8%b5%d9%81-%d8%b5%d8%a7%d8%b1%d9%88%d8%ae%d9%8a-%d9%85%d9%83%d8%ab%d9%81-%d9%85%d9%86-%d8%ba%d8%b2%d8%a9-%d8%aa%d8%ac%d8%a7%d9%87-%d8%a5%d8%b3%d8%b1%d8%a7%d8%a6%d9%8a%d9%84
  36. ^ https://www.alaraby.co.uk/politics/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%A9-%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%80%D8%B7%D9%88%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%82%D8%B5%D9%89-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D9%88%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B3%D9%84%D9%84
  37. ^ https://www.aljazeera.net/news/2023/10/7/%d9%85%d8%b9-%d8%a8%d8%af%d8%a1-%d8%b9%d9%85%d9%84%d9%8a%d8%a9-%d8%b7%d9%88%d9%81%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d9%82%d8%b5%d9%89-%d8%b9%d8%b4%d8%b1%d8%a7%d8%aa
  38. ^ https://web.archive.org/web/20231007052600/https://www.aljazeera.net/news/liveblog/2023/10/7/قصف-صاروخي-مكثف-من-غزة-تجاه-إسرائيل
  39. ^ https://www.alaraby.co.uk/politics/المقاومة-تباغت-الاحتلال-بـطوفان-الأقصى-آلاف-الصواريخ-وعمليات-تسلل
  40. ^ https://www.aljazeera.net/news/2023/10/7/مع-بدء-عملية-طوفان-الأقصى-عشرات
  41. ^ "Photos: From Paris to Karachi, protesters rally in support of Palestine". Al Jazeera (بە ئینگلیزی). Retrieved 2024-02-08.
  42. ^ Townsend, Mark; Thomas, Tobi; Syal, Rajeev; Helm, Toby (2023-11-11). "Hundreds of thousands rally for Gaza in London as police arrest far-right protesters". The Observer (بە ئینگلیزی). ISSN 0029-7712. Retrieved 2024-02-08.
  43. ^ "Israel and US show sharp divisions over mounting casualties and future of war against Hamas". AP News (بە ئینگلیزی). 2023-12-12. Retrieved 2024-02-08.
  44. ^ Pilkington, Ed (2023-12-12). "US increasingly alone in Israel support as 153 countries vote for ceasefire at UN". The Guardian (بە ئینگلیزی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2024-02-08.
  45. ^ https://www.nytimes.com/2023/12/18/world/middleeast/cia-director-burns-israel-hostages-hamas-gaza-prisoners.html
  46. ^ https://apnews.com/article/yemen-houthis-red-sea-shipping-centcom-us-bb70acea5062a9952a5b983ecc047863

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]