شاھۆ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

پۆتانەکان: ٣٥°٠٠′N ٤٦°٣٠′E / ٣٥.٠°N ٤٦.٥°E / 35.0; 46.5

وێنەیێک لە کەژی شاھۆ

کێوسانی شاھۆ ناوچەیەکی شاخاوییە لە نێوان دوو پارێزگای کوردستان و کرماشان ھەڵکەوتووە و بەشێکە لە زنجیرەچیای زاگرۆس. لە بەرزترین شوێندا ٣٣٩٠ مەتر[١] لە ئاستی دەریا بەرزە. کێوسانی شاھۆ ژینگەی سروشتیی کۆمەڵێک گیانەوەر وەکوو پڵنگ، ورچ، ڕێوی، چەقەڵ، گورگ، کەو، کەڵەکێوی و ئاسکە و لە لایەن ڕێکخراوی ژینگەپارێزی حکوومەتی ئێرانەوە دەپارێزێت.[٢] ئەشکەوتی قووری قەڵا یەکێک لە ئەشکەوتەکانی شاھۆیە.

چیای شاھۆ - یەکێک لە بەرزترین چیاکانی کوێستانی زاگرۆسە بە درێژایی ٥٥ کیلۆمەتر و پانایی ١٠ تا ١٥ کیلۆمەتر. بەرزترین لووتکەی بە ناوی شاھۆ (شاکر) کەوتووەتە باکووری رۆژھەڵاتی شارۆچکەی شمشێرەوە. ئەم چیایە لە باکووری رۆژئاواوە گەیشتووەتە چیای گاول ٢٤٢٥ مەتر، لە رۆژھەڵاتەوە چیای قەڵا گۆڕ ٢٧٥٠ مەتر. ڕووباری تەنگور یاخۆد تەنگەبەر، لە دامێنی ئەم چیایە سەرچاوە دەگرێت، پاشان تێکەڵ بە ئاوی سیروان دەبێت. شاھۆ پێکھاتووە لە چەندین چیای جیاواز ھەر بەو ھۆیەش دەکرێ ناوی کوێستانی لێ بنرێت چیاکانی شاھۆ وەک ، گاوڵ ، قەڵاگور، نانەوێژە ٢٠٢٠ مەتر، ھۆڵ ئاوەر ١٨٩٩ مەتر، تاقە سەفید ٢٠٥٠ مەتر، شور ٢٠٢٠ مەتر. ڕووبەرەکەی ٨٠٠ کیلۆمەتری چوار گۆشەیە . پلەی گەرمای لە نێوان ١٠-١٥ سانتیگرادە ، بارانی ساڵانەی لە بەشەکانی باکووریدا ٨٠٠ ملیمەتر و لە بەشەکانی باشووریش لە نێوان ٥٠٠-٦٠٠ ملیمەتر دەبێت.[٣]

پەراوێزەکان[دەستکاری]

  1. http://www.mountainzone.ir/Logs/shahoologfa.htm
  2. منطقە حفاظت شدە کوسالان و شاھو (فارسی)
  3. جوگرافیای کوردستان، دوکتۆر عەبدوڵا غەفوور