سپەیس ئێکس

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
سپەیس ئێکس (بۆشاییی ئێکس)
جۆرکۆمپانیای تایبەت
بازرگانی دەکات لەگەشتی بۆشایی (تایبەت بە ھاووڵاتیان)
پیشەسازیئەندازیاری فڕۆکەوانی و ئاسمان و بۆشاییگەری
بوارزانستی - ئاسمانی - بۆشاییگەری
دامەزراوە لە٦ی ئایاری ٢٠٠٢ (١٩ ساڵ پێش ئێستا) [١]
دامەزرێنەر(ەکان)ئیلۆن مەسک
شوێنی سەرەکی, ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا [٢]
ژمارەی نووسینگەکانکالیفۆرنیا
ئەو وڵاتانەی کە تیایەتیئەمریکا
بەڕێوەبەرانجوین شۆتوێڵ
تێکڕای مایە٢ ملیار دۆلار (ساڵی ٢٠١٨)
خاوەن(ەکان)ئیلۆن مەسک
کارمەندانسەروو ٩٬٥٠٠ کارمەند (داتای مانگی شوباتی ٢٠٢١)
ماڵپەڕسپەیس ئێکس (ئینگلیزی)


کۆمپانیای تەکنەلۆژیی ئاشکراکەری بۆشاییگەری ناوە بازرگانییە بەربڵاوەکەی سپەس ئێکسە (بە ئینگلیزی: SpaceX) و کۆمپانیایەکی تایبەتی ئەمریکییە، کار دەکات لەسەر فڕینی بۆشایی و بەرھەمھێنەری بۆشایی، کۆمپانیایەکە لەلایەن ئیلۆن مەسکەوە دامەزراوە لە ٦ی ئایاری ٢٠٠٢ بە ئامانجی کەمکردنی خەرجیە بۆشاییەکان و پڕۆژەکردنی تایبەتی لەسەر ھەسارەی بارام (مەریخ)[٣] [٤]، کۆمپانیای سپەیس ئێکس چەندین مانگی دەستکردی ناردووەتە بۆشاییی ئاسمان بە ئامانجی گرێبەستنی تایبەتی ئینتەرنێت لە بۆشاییی ئاسمان بە ناوی پڕۆژەی ستارلینک، ھەروەھا کۆمپانیایەکە پەرەی بە چەندین مەکۆی بۆشایی داوە، لەوانیش مەکۆی تایبەت و ناوازەییی سپەیس ئێکس دراگۆن، و چەندین کەشتیوانی گواستووەتەوە بۆ وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی بە ھەڵگری تایبەتی سپەیس ئێکس دراگۆن ٢[٥]، یەکەمین کۆمپانیایە کە بتوانێت مەکۆی بۆشایی بگەیەنێتە شوێنی مەبەست و بتوانێت بیگەڕێنێتەوە شوێنی خۆشی، یەکەمین کۆمپانیاش بوو توانی چەند کەشتیوانێک بگەیەنێتە وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی، ھەروەھا یەکەمین بوو لە فڕاندنی مووشەکی خوولگەیی بە شێوەیەکی ستوونی و دابەزندنی بەشێوەیەکی ستوونی، ھەروەھا کۆمپانیایەکە توانی ٢٠ گەشتی تایبەت ڕەوانەی وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی بکات بە ھاوکاری و ھەماھەنگی لەگەڵ دەزگای بۆشاییی ئەمریکیی ناسا. [٦]

مێژوو[دەستکاری]

وێنەیەکی کارمەندانی سپەیس ئێکس لەگەڵ کەپسولی سپەیس ئێکس دراگۆن لە ھاوسۆرنی (کالیفۆرنیا) لە شووباتی ٢٠١٥

لە ٢٠٠١، مەسک بیرۆکەی مێرگی مەریخی بە مێشکدا ھات، کە پڕۆژەیەک بوو بۆ درووستکردنی خانوێکی شووشەیی بچووکی تاقیکاری لەسەر بارام(مەریخ)، کە ڕووەکی تێدا بچێندرێ لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠١ مەسک و جیم کانتڕێل و ئادیۆ ڕێسی چوونە مۆسکۆ بۆ کڕینی ڕۆکێتێکی نۆژەنکراوی جۆری (Dnepr-1) کە دەیتوانی ئەو بارەی لە خەیاڵی مەسکدا بوو بنێرێتە بۆشایی ئاسمان. لە مۆسکۆ لەگەڵ چەند کۆمپانیایەک کۆبوونەوە بەڵام بە پێی قسەی جیم کانتڕێل، ڕووسەکان مەسکیان بە ناشارەزا دەبینی و لەگەڵ بەڕێوبەری دیزاینی کۆمپانیایەک چەند جارێک تووشی ناکۆکی ھاتن، لەبەر ئەوە گرووپەکە گەڕانەوە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە دەست بەتاڵی[٧]. لە شوباتی ٢٠٠٢ گرووپەکە دووبارە گەڕانەوە ڕووسیا، ئەمجارە Kosmotras مووشەکێکی بە ٨ ملیۆن دۆلا بۆ پێشکەشکردن، بەڵام، بەڵام مەسک نرخەکەی زۆر پێ گران بوو. لەبەر ئەوەش مەسک لە کۆبوونەوەکە چووە دەرەوە[٨]. لە ڕێگەی گەڕانەوەیان، مەسک بۆی دەرکەوت کە دەتوانێ کۆمپانیایەک دابمەزرێنێت کە بتوانێت ئەو ڕۆکێتانەی کە پێویستییەتی بە نرخێکی ھەرزان درووست بکات[٩]. مەسک نرخی ماددە خاوەکانی درووستکردنی ڕۆکێتی لێکدایەوە و کردییە %٣ نرخی ڕۆکێت لەو کاتەدا. لە حوزەیرانی ٢٠٠٢ بە ١٠٠ ملیۆن دۆلاری سامانەکەی مەسک (سپەیس ئیکسپلۆرەیشن تێکنۆلۆجیس) یان (سپەیس ئێکسی) دامەزراند، سپەیس ئێکس خێزانی ڕۆکێتەکانی فالکۆن و کەشتییەکانی دڕاگۆنی دەستپێکرد، لە ئەیلوولی ٢٠٠٩ فالکۆن ١ی سپەیس ئێکس، بووە یەکەم ڕۆکێتی کۆمپانیایەکی کەرتی تایبەت کە مانگی دەستکرد بگوازێتەوە بۆ خولگەی زەوی. وە لە ٢٥ی گوڵانی ٢٠١٢، کەشتی ئاسمانی دڕاگۆن لەگەڵ وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی لەنگەری گرت. ئەوەش لۆ یەکەمجار بوو کە کەشتییەکی ئاسمانیی کۆمپانیایەکی کەرتی تایبەت لەگەڵ وێستگەی بۆشایی دا لەنگەر بگرێت.

هەروەها یەکەمین بارەگایی فەرمی کۆمپانیای دامەزراند لە شاری ئێل سگوندۆ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا، ڕێژەی کارمەندانی کۆمپانیا ١٥٠ کارمەند بوو لە ئەیلوولی ٢٠٠٥ دواتر بووە ٨٠٠٠ کارمەند لە ئایاری ٢٠٢٠، هەروەها بەڕێوبەری پرۆسەکان (جوین شۆتوێڵ) ڕایگەیاند کە ئەو سەرسامە و پێشبینی نەدەکرد کە کۆمپانیا بگاتە ئەو ئاستەی کە گەشە بە پڕۆژەی ستارلینک بدات کە تایبەتە بە ئەنتەرنێت، لە وەڵامی ئەوەی کۆمپانیای سەپیس ئێکس بۆچی بەردەوام ئەمریکیەکان بەکرێدەگرێت لە ساڵی ٢٠١٦ ئیلۆن مەسک لە کۆنگرەی نێودەوڵەتی بۆ گەڕانی بۆشایی ڕوونیکردەوە کە حکومەتی ئەمریکا تەکنەلۆجیای مووشەکی ڕێکدەخا لە ژێر ناونیشانی (تەکنەلۆژیای چەکی پێشکەوتوو) کە وا لە دامەزراوە نا ئەمریکیەکان دەکات ئەرکەکەیان لەسەر قوڕس بێت ئێمە نەتوانین هاوبەشیان پێبکەین. [١٠]

کۆمپانیای سپەیس ئێکس هەستا بە ئەنجامدانی زیاتر لە ١٠٠ کردەوەی ناردن هەتاوەکوو ساڵی ٢٠١٨ کە تێچووی نزیکەی ١٢ ملیار دۆلاری ئەمریکی بوو[١١]، لە ناویان ڕێکەوتنی تایبەت و ڕێکەوتنی حکومیشی تێدا هەبوو، لە کۆتاییەکانی ساڵی ٢٠١٣ میدیاکان لێدوانەکانی ئیلۆن مەسکیان دەگواستەوە دەربارەی زیاتر بوونی پێشبڕکێی توانای ڕکابەری دەربارەی ناردنە بۆشاییەکان لە نێوان کۆمپانیای سپەیس ئێکس و ڕکابەرەکانی دەربارەی بە بازاڕکردنی مانگی دەستکردی پەیوەندییەکان ڕکابەرەکانی هەر یەک لە کۆمپانیای ئاریان سپەیس و یوونایتێد لۆنچ ئەیلیانس و ڕاژە نێونەتەوەیییەکانی پڕتاو[١٢] بوون بەڵام مەسک دووبارە ڕایگەیاند کە زیادبوونی پێشبڕکێکە دەبێتە شتێکی باش بۆ داهاتووی بۆشایی، [١٣]

لە ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠ سپەیس ئێکس بە سەرکەوتووی توانی دوو لە کەشتیوانانی ناسا دۆگلاس ھێرلی و بۆب بێنکن بگەیەنێتە وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی[١٤] [١٥] لە ناو مەکۆیی سپەیس ئێکس دراگۆن ٢ بۆشایی لە ئەرکی دیمۆ-٢. هەڵدانەکە لە ناوەندی بۆشاییی کێنیدی لە فلۆریدا نێردرا[١٦]، لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٠ دەستەی دراگۆن دیمۆ-٢ سەرکەوتوو بو لە گەیشتن بە وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی. [١٧] [١٨]

ئامانجەکان[دەستکاری]

ئیلۆن مەسک بە شێوەیەکی ئاشکرا و ڕەوان ئاماژەیدا کە ئامانجی سپەیس ئێکس کەمکردنەوە و باشترکردنە هەروەها متمانەپێدانی گەیشتن بە بۆشایی دە ئەوەندەیە[١٩]، هەروەها مەسک ڕایگەیاند کە حەزدەکات گەشتی تایبەتی ڕێکبخات بۆ بۆشایی هەر کەسێک کە بیەوێ گەشت بکا. [٢٠]

دەستکەوتەکان[دەستکاری]

دەستکەوتەکانی سپەیس ئێکس لە دووبارە بەکارهێنانەوەی مەکۆییە خوولگەییەکان و کەمکردنەوەی پیشەسازی تێچووی ناردنی بۆشایی.

لیستی دەستکەوتەکانی سپەیس ئێکس
مێژوو دەستکەوتەکان گەشت
٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ناردنی یەکەم مووشەک کە کاردەکات بە سووتەمەنی شل بە ئامانجی گەیشتنی بە خوولگە فاڵکۆن ١ گەشتی چارەم
١٤ی تەممووزی ٢٠٠٩ پەرەدان بە یەکەمین مووشەک کە کاردەکا بە سووتەمەنی شل لۆ گواستنەوەی مانگی دەستکردی بازرگانی ڕەزاق سات لەسەر فاڵکۆن ١ گەشتی پێنجەم
٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ یەکەمین کۆمپانیای تایبەت بوو مەکۆییەکی بۆشایی بنێرتە خوولگە و بە سەرکەوتوویی بگەرێتەوە سپەیس ئێکس دراگۆن لە گەشتی سپەیس ئێکس کوتسی تاقیکاری ١
٢٥ی ئایاری ٢٠١٢ یەکەمین کۆمپانیای تایبەت بوو مەکۆیەک بنێرتە وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی بە سەرکەوتوویی سپەیس ئێکس کوتسی تاقیکاری ٢
٢٢کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ یەکەم نیشتنەوەی مووشەکی خوولگەیی لەسەر زەوی فڕینی فالکۆن ٩ ژمارە ٢٠.
٨ی نیسانی ٢٠١٦ یەکەم نیشتنەوەی موشەکیخوولگەیی لەسەر سەکۆی ئۆقیانووس فڕینی فالکۆن ٩ ژمارە٢٣
٣٠ی ئازاری ٢٠١٧ یەکەم هەڵدانەوە و نیشتنەوەی یەکەم قۆناغی خولگەیی لە بەکارهێنان [٢١] B1021 فڕینی فاڵکۆن ٩ ژمارە ٣٢.
٣ی حوزەیرانی ٢٠١٧ یەکەم فڕینی کەشتی ئاسمانی بازرگانی دراگۆن C106 لە ئەرکی سپەیس ئێکس CRS-11.
٦ی شووباتی ٢٠١٨ فڕاندنی یەکەم کەشتی ئاسمانی تایبەت بە دەوری خۆردا تێسلا رۆدێستر لەلایەن "ئیلۆن مەسک" لە گەشتێکی تاقیکردنەوەی فاڵکۆنی قوڕس.
٢ی ئازاری ٢٠١٩ یەکەم کۆمپانیای تایبەت کە کەشتییەکی ئاسمانی لە پلەی مرۆڤەوە نارد بۆ بۆشایی ئاسمان یەکەم دەستەی تاقیکردنەوەی ئەژدیها، لە فاڵکۆن ٩ گەشتی ژمارە ٦٩
٣ی شووباتی ٢٠١٩ یەکەم کۆمپانیای تایبەت کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ کەشتی ئاسمانی بنێرێت بۆ لکاندن لە وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی (ISS) دەستەی دراگۆن دیمۆ-١ لە فاڵکۆن ٩ گەشتی ژمارە ٦٩.
٢٥ی تەمموزی ٢٠١٩ یەکەم بەکارھێنانی بزوێنەری سووڕی سووڕانەوەی تەواو (ڕاپتۆر) لە سەیارەیەکی فڕینی ئازاددا [٢٢]سوودی ئەمە درێژی ژیانی بزوێنەرە بە بەراورد بە بزوێنەری ئاسایی [٢٣] سپەیس ئێکس ستارشیپ
١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ یەکەم بەکارهێنانەوەی بەرگی بار ناردنی ستارلینک بە فاڵکۆن٩
٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠ یەکەم کۆمپانیای تایبەت کە خەڵک بنێرێتە ناو خولگەوە [٢٤] دەستەی دراگۆن دیمۆ-٢
٣١ی ئایاری ٢٠٢٠ یەکەمین کۆمپانیا بوو کە تاقمێکی مرۆڤ بگوازێتەوە نێو وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی [٢٥] دەستەی دراگۆن دیمۆ-٢
٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ هەڵدانی کەشتییەکی ئاسمانی کە 143 مانگی دەستکردی هەڵگرتووە بۆ بۆشایی ئاسمان [٢٦] کەشتیەکە گواسترایەوە بە هۆکاری مووشەکی فاڵکۆن٩
مووشەکی فاڵکۆنی قوڕس لەسەر سەکۆیی ناردن لە کیپ کانیڤیرال

ڕووداوەکان[دەستکاری]

لە ئازاری ٢٠١٣ کەشتی ئاسمانی مەکۆیی سپەیس ئێکس دراگۆن تووشی کێشەیەکی تەکنیکی بوویەوە و بزوێنەرەکانی تووشی کێشە بوون و توانای کۆنترۆڵی سنووردار بوو، ئەندازیارانی سپەیس ئێکس هەستان بە چارەسەرکردنی کێشەکە لە ماوەیەکی کەمدا و تواندرا ئەرکەکە بە سەرکەوتوویی ئەنجامبدرێ و مەکۆیەکە بەیندرێتە وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی.

سەرەتای مانگی ئەیلولی ٢٠١٦، فالکۆن ٩ تەقییەوە لە کاتی پڕۆسەی پڕکردنەوەی سووتەمەنی بۆ تاقیکردنەوەی پێوانەیی فریاگووزاری ئاگرکەوتنەوەی جێگیر (کارێک پێش دەستپێکردنی هەر چالاکیەکی ناردن ئەنجامدەدرێ) پێش دەستپێکردنی چالاکی ناردنەکە [٢٧] [٢٨]، لەگەڵ تەقینەوەکە مانگی دەستکردی پەیوەندی "ئەمۆس ٦" بە بەهای ٦٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی تەقییەوە [٢٩]، ئیلۆن مەسک ئەو ڕووداوەی بە قورسترین و ئاڵۆزترین شکست ناوبرد لە مێژووی سپەیس ئێکس، پاشان سپێس ئێکس چاوی بە نزیکەی ٣٠٠٠ کەناڵی تێلێمێتری(پێوانەکردن لە دوورەوە) لەگەڵ ڤیدیۆی ساتی ڕووداوەکە کە ماوەی ٣٥-٥٥ میلی چرکە بوو بخشێنێت لۆ ئەوەی هۆکاری ڕووداوەکە دیاری بکات[٣٠]، دوای لێکۆڵینەوە مەسک بڵاویکردەوە کە تەقینەوەکە بەهۆی ئۆکسجینی شلەوە بووە کە وەک پاڵنەر بەکاردێت و گۆڕایە لەبۆ دۆخی سارد بوونێکی زۆر ئەوەندە زۆر کە قوڕس دەبێت و ئاگرەکە دادەگیرسێت ئەوەش دەبێتە هۆکاری ئەوەی کە لە ناو کەشتییەکاندا هیلیۆم-کاربۆندا بەهێز ببێت دەتەقنەوە[٣١].

لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩، سپێس ئێکس ڕایگەیاند کە پەیوەندیان لەگەڵ سێ لە مانگە دەستکردەکانی ستارلینکدا نەماوە، پێشبینی دەکرێت مانگە دەستکردە ناکارامەکان بە هێواشی لەناو کەش و هەوادا بپوکێن و خوار ببنەوە، ئەمە نیگەرانی دروست کردیە لەبەر ئەوەی بە هەزاران مانگی دەستکردی ستارلینک دەتوانن لە خولگەی نزمی زەویدا بڵاوببنەوە و ئەنجامی خراپیان هەبێت لۆ گەشتە ئاسمانییەکانی داهاتوو.

خاوەندارێتی و دارایی و نرخاندن[دەستکاری]

ناردنە سەرکەوتووەکانی کۆمپانیای سپەیس ئێکس بەپێی ساڵ

سندوقی دامەزرێنەران (بە ئینگلیزی :Founders Fund) لە ساڵی ٢٠٠٨دا ٢٠ ملیۆن دۆلاری لە سپەیس ئێکس وەبەرهێنان کردووە[٣٢] و ئیلیۆن مەسک خاوەنی نزیکەی دوو لەسەر سێی پشکەکانی کۆمپانیاکەیە[٣٣]، چونکە خاوەنی ٧٠ ملیۆن پشکی تایبەتە، وە بەهای پشکەکانی کۆمپانیاکە لە ساڵی ٢٠١٢دا نزیکەی ٨٧٥ ملیۆن دۆلار خەمڵێنراوە، هەروەها بەهای کۆمپانیاکە کە بە١.٣ ملیار دۆلاری ئەمریکی خەمڵێنراوە[٣٤]، لە مانگی ئایاری ٢٠١٢ بەهای پشکەکانی کۆمپانیاکە دوو ئەوەندە زیادی کرد کە دەکاتە 20 دۆلار لۆ هەر پشکەک.

سپەیس ئێکس ١.٣٣ ملیار دۆلاری ئەمریکی کۆکردەوە لە ڕێگەی سێ خوولی دارایی لە ساڵی ٢٠١٩، لە ئایاری ٢٠١٩ سپەیس ئێکس ١.٠٢٢ ملیار دۆلاری کۆکردەوە بە ڕۆژەک پاش هەڵدانی ٦٠ مانگی دەستکردی پڕۆژەی ستارلینک کە بڕیارە ١٢ هەزار مانگی دەستکرد بنێرێت، هەر لە کۆتاییەکانی مانگی ئایار سپەیس ئێکس بەهای کۆمپانیاکەی بەرزکردەوە لەبۆ ٣٣.٣ ملیار دۆلاری ئەمریکی. [٣٥] [٣٦] [٣٧]

سپەیس ئێکس لە شووباتی ٢٠٢٠ توانی ٢٥٠ ملیۆن دۆلار کۆبکاتەوە و بەهای کۆمپانیاکەی بەرز بکاتەوە لۆ ٣٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠دا، هەروەها لە ئابی ٢٠٢٠ کۆمپانیاکە توانی کۆکراوەیەکی دارایی بە بەها ١.٩ ملیار دۆلاری تەواو بکات بەمەش بەهای کۆمپانیاکەی بەرز بکاتەوە لەبۆ ٤٦ ملیار دۆلاری ئەمریکی. [٣٨] [٣٩]


سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ سەرچاوە لە ماڵپەری فەرمی.
  2. ^ ناوەندی داتای زانیاری گەڕانە جیهانییەکان.
  3. ^ ئیلۆن مەسک: پلانی هەیە مرۆڤ بگەیەنێتە هەسارەی سۆر (مەریخ).
  4. ^ ئیلۆن مەسک: دەست بە پڕۆژەی ناردنی مرۆڤ دەکات لۆ سەر هەسارەی بارام(مەریخ) بە هۆکاری ئەوەی ناسا زپر گرنگی بەو پڕۆژەیە نادا.
  5. ^ سەرکەوتنی دراگۆن و گەیشتنی بە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی.
  6. ^ سپەیس ئێکس بە سپەیس ئێکس فاڵکۆن٩ توانی CRS-6 Dragon بنێرێتە وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی.
  7. ^ ئایا سپەیس ئێکس هاوکێشەی مووشەکی دەگۆڕێت.
  8. ^ خەونی بۆشایی ئیلۆن مەسک تێسلا دەکووژێت.
  9. ^ چۆن ستیڤ جۆرڤێتسۆن ئیلۆن مەسک دەپارێزێت.
  10. ^ ئیلۆن مەسک ڕوونیدەکاتەوە کە بۆچی سپەیس ئێکس بەس ئەرک بە ئەمریکیەکان دەدات.
  11. ^ گوورزێک بەناو چالاکی و ناردنەکانی کۆمپانیای سپەیس ئێکس لە ٢٠١٠ هەتا ٢٠١٦.
  12. ^ توانای و شوێنی ئەمریکا لە ناو پیشەسازی ناردنی بۆشایی لە جیهاندا.
  13. ^ ڕوونکردنەوەی تیم هیوز جێگری یەکەمی سەرۆک لۆ کارە بازرگانییە جیهانییەکان و کاروباری حکومی لە سپەیس ئێکس.
  14. ^ سپەیس ئێکس دوو کەشتیوانی ناردە وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی بە سەرکەوتووی لە خاکی ئەمریکاوە کە لە ساڵی ٢٠١١ەوە ئەو کارە ئەنجام نەدرابوو.
  15. ^ ناسا و سپەیس ئێکس دوو کەشتیوانیان ناردە وێستگەی بۆشایی لۆ یەکەمجار لە ساڵی ٢٠١١ەوە بەپێی ڕێکەوتنی نێوانیان.
  16. ^ شوێنی ناردن و چەندین پرسیار دەربارەی ناردنی کەشتیوانان لۆ وێستگەی بۆشایی نێودەوڵەتی.
  17. ^ سپەیس ئێکس یەکەمین تاقمی ناردە وێستگەی بۆشایی، چۆن کاریگەری کۆرۆنا کەمدەکاتەوە.
  18. ^ پارێزبەندی تەندروستی یارمەتی کەشتیوانان دەدات لە خۆ بە دوورگرتن لە نەخۆشی.
  19. ^ کۆمپانیای تەکنەلۆژیایی بۆشایی.
  20. ^ دژایەتی هەموو ئەگەرەکان-ئیلۆن مەس (ڤیدیۆیەیی هاندان).
  21. ^ "بۆشایی ئێکس، لە سەرەتایەکی تردا، ٦ ملیۆن دۆلار لوت کۆن لە دووبارە بەکارهێنانەوەی فالکۆن ۹ دەگەڕێنێتەوە"..
  22. ^ ستارهۆپەر سەرکەوتوانە یەکەم جار بۆکا چیکا هۆپ ئەنجام دەدات.
  23. ^ فیزیای کێوی میتانی ئێلۆن ماسکی سوپەر مووشەک.
  24. ^ ناردن لەلایەن سپەیس ئێکس.
  25. ^ "یەکەم ئەژدیهای تیمی سپەیس ئێکس لەگەڵ کەشتی ئاسمانەوانەکان لە وێستگەی بۆشایی ئاسمان لە شوێنی مێژوویی رەندێزڤۆس".
  26. ^ "سپەیس ئێکس ژمارەی تۆمارکراوی کەشتی ئاسمانی لە بەرنامەی کەشتیی ئاسمانیی گەردوونیدا دەست پێ دەکات.
  27. ^ سپەیس ئێکس لە تویتەر:هەواڵی نوێی نا ئاسایی لەو بەیانیە.
  28. ^ ١٥ ڕووداوی گەورە کە لە بواری بۆشایی لە ساڵی ٢٠١٦دا ڕوویدا.
  29. ^ سپەیس ئێکس بڕیار دەداتە کڕیارەکەی کە دووبارە مانگە دەستکردەکەی لەبۆ بنیادبنێتەوە کە لەو دواییە تەقییەوە.
  30. ^ ئیلۆن ماسک: تەقینەوەی هەڵدانەکە قورسترین و ئاڵۆزترین شکستە لە 14 ساڵی کۆمپانیا سپەیس ئێکس.
  31. ^ ئیلۆن مەسک ڕایگەیاند سپەیس ئێکس لە کۆتاییدا دەزانێت کە چی بووە هۆی شکستی کۆتایەمین مووشەکی.
  32. ^ سپەیس ئێکس 20 ملیۆن دۆلاری وەبەرهێنانی ئەمریکی لە سندوقی دامەزرێنەر وەردەگرێت.
  33. ^ چۆن ئێلۆن ماسک دووجار بوو بە ملیاردێر، فۆربسی ئەمریکی.
  34. ^ نیسانی ٢٠١٢ ئێلۆن مەسک: بۆچی بۆشایی ئێکس شتی دروستی هەیە بۆ بردنەوەی پێشبڕکێی بۆشایی!.
  35. ^ سپەیس ئێکس بەنیازە بەهای بەرز بکاتەوە بە نزیکەی ٢٥٠ ملیۆن دۆلار، کۆمپانیای بۆشایی ئاسمانی ئیلۆن مەسک بە ٣٦ ملیار دۆلار بەرز دەکاتەوە.
  36. ^ نرخی بۆشایی ئێکس بەرزدەبێتەوە بۆ 33.3 بلیۆن دۆلار کاتێک وەبەرهێنەران سەیری هەلی سەتەلایت دەکەن.
  37. ^ سپەیس ئێکس بەرز کردنەوەی زیاتر لە ٣٠٠ ملیۆن دۆلار وەک سندوقی تەکنەلۆجیای نوێی مامۆستایانی ئۆنتاریۆ یەکەم وەبەرهێنان دەکات.
  38. ^ ئیلۆن مەسک: ١.٩ بلیۆن دۆلار لە پارەدان کۆدەکاتەوە.
  39. ^ سپەس ئێکس ئێستا ٤٦ ملیار دۆلارە.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]