ئەندریا گیز

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئەندریا گیز
لەدایکبوون (١٩٦٥-٠٦-١٦) ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥ (تەمەن ٥٥)
نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونAndrea Mia Ghez
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی
پیشەastronomer، مامۆستای زانکۆ
بواری کارئەستێرەناسی
شوێنی کارکردنUniversity of California, Los Angeles
ئەندامیNational Academy of Sciences، پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پەروەردەCalifornia Institute of Technology، بنکەی تەکنۆلۆژیای ئێم ئای تی، University of Chicago Laboratory Schools
Doctoral advisorGerald Neugebauer
Doctoral studentSylvana Yelda، Jennifer Lynn Patience
وێبگەhttp://www.astro.ucla.edu/~ghez/

ئەندریا ئێم گیز (لە دایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥) فەلەکناس و پڕۆفیسۆری ئەمریکییە لە بەشی فیزیا و ئەستێرەناسیی زانکۆی کالیفۆرنیا. توێژینەوەکانی ئەو دەربارەی ناوەندی/سەنتەری کاکێشانە.[١] لە ساڵی ٢٠٢٠، بووە چوارەم ژن کە ببێتە براوەی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا،[٢] ئەو خەڵاتەکەی بەهاوبەشی لەگەڵ ڕێینھارد گنزیل بوونە نیوە براوەی خەڵاتەکە، نیوەکەی دیکە لە خەڵاتەکە درا بە ڕۆجە پێنرۆز. گیز و گەنزەل خەڵاتی نۆبێلیان پێدرا لەمەڕ دۆزینەوەکەیان لەبارەی بوونی ماددەی زۆر گەورە لە چاڵە ڕەشەکە.[٣][٤]

لە ماوەی ژیانیدا، ئەندریا ئێم گیز چەندین جار خەڵات کراوە لەمەڕ کارەکانی لە بواری فیزیا و زانستی فەلەک،[٥][٦][٧][٨] لە ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆرد بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.[٩]

ژیان[دەستکاری]

ئەندریا ئێم گیز لە ساڵی ١٩٦٥ لە نیویۆرک سیتی لە دایک بووە، ئەو کچی سوزان (گەیتۆن) و گیلبێرت گیزە. باوکی جوولەکە بوو، لە ڕۆما، ئیتالیا لەدایکبوو بەڵام لەبنەچەدا لە خێزانێکی تونسی و فرانکفۆرت، ئەڵمانیایی بوو.[١٠][١١] دایکیشی کاتۆلیکێکی ئێرلەندی بوو.[١٢]

گیز لەگەڵ جیۆلۆجیست تۆم لاتۆرێتی هاوسەرگیری کرد، ئەویش لێکۆڵەر و زانایە. ئەوان بەیەکەوە دوو کوڕیان هەیە.[١٣] گیز مەلەوانێکی لێزانە و چالاکە لە یانەیەکی مەلەوانی.[١٤][١٥]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Speed Weed، William (19 January 2000). "20 Young Scientists to Watch". Discover Magazine. لە ڕێکەوتی March 6, 2008 ھێنراوە. 
  2. ^ "Facts on the Nobel Prize in Physics". Nobel Foundation. لە ڕێکەوتی October 6, 2020 ھێنراوە. 
  3. ^ "Press release: The Nobel Prize in Physics 2020". Nobel Foundation. لە ڕێکەوتی October 6, 2020 ھێنراوە. 
  4. ^ Overbye، Dennis؛ Taylor، Derrick Bryson (October 6, 2020). "Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center". The New York Times. لە ڕێکەوتی October 6, 2020 ھێنراوە. 
  5. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە February 28, 2008. لە ڕێکەوتی March 20, 2008 ھێنراوە. 
  6. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە February 28, 2008. لە ڕێکەوتی March 20, 2008 ھێنراوە. 
  7. ^ "Newsroom". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە October 9, 2018. لە ڕێکەوتی October 8, 2018 ھێنراوە. 
  8. ^ "AAS Fellows". AAS. لە ڕێکەوتی September 28, 2020 ھێنراوە. 
  9. ^ "Honorary degree recipients for 2019 announced". The University of Oxford. لە ڕێکەوتی June 26, 2019 ھێنراوە. 
  10. ^ "Gilbert Ghez (1938–2015) – Obituary". www.legacy.com. 
  11. ^ http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20(web).pdf
  12. ^ "Oral history interview with Susanne Ghez". www.aaa.si.edu. January 25, 2011. 
  13. ^ Stuart Wolpert (September 23, 2008). "UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow". UCLA. لە ڕێکەوتی April 16, 2011 ھێنراوە. 
  14. ^ "Poster Project, Biographies". www.math.sunysb.edu. 
  15. ^ "UCLA Masters Swimmer Andrea Ghez Wins Nobel Prize in Physics". SwimSwam (بە زمانی ئینگلیزی). 2020-10-06. لە ڕێکەوتی 2020-12-21 ھێنراوە.