ئەندریا گیز

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئەندریا گیز
لەدایکبوون (١٩٦٥-٠٦-١٦) ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥ (تەمەن ٥٦ )
نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونAndrea Mia Ghez
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی
پیشەastronomer، مامۆستای زانکۆ
بواری کارئەستێرەناسی
شوێنی کارکردنUniversity of California, Los Angeles
ئەندامیNational Academy of Sciences، پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پەروەردەCalifornia Institute of Technology، بنکەی تەکنۆلۆژیای ئێم ئای تی، University of Chicago Laboratory Schools
Doctoral advisorGerald Neugebauer
Doctoral studentSylvana Yelda، Jennifer Lynn Patience
وێبگەhttp://www.astro.ucla.edu/~ghez/

ئەندریا ئێم گیز (لە دایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥) فەلەکناس و پڕۆفیسۆری ئەمریکییە لە بەشی فیزیا و ئەستێرەناسیی زانکۆی کالیفۆرنیا. توێژینەوەکانی ئەو دەربارەی ناوەندی/سەنتەری کاکێشانە.[١] لە ساڵی ٢٠٢٠، بووە چوارەم ژن کە ببێتە براوەی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا،[٢] ئەو خەڵاتەکەی بەهاوبەشی لەگەڵ ڕێینھارد گنزیل بوونە نیوە براوەی خەڵاتەکە، نیوەکەی دیکە لە خەڵاتەکە درا بە ڕۆجە پێنرۆز. گیز و گەنزەل خەڵاتی نۆبێلیان پێدرا لەمەڕ دۆزینەوەکەیان لەبارەی بوونی ماددەی زۆر گەورە لە چاڵە ڕەشەکە.[٣][٤]

لە ماوەی ژیانیدا، ئەندریا ئێم گیز چەندین جار خەڵات کراوە لەمەڕ کارەکانی لە بواری فیزیا و زانستی فەلەک،[٥][٦][٧][٨] لە ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆرد بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.[٩]

ژیان[دەستکاری]

ئەندریا ئێم گیز لە ساڵی ١٩٦٥ لە نیویۆرک سیتی لە دایک بووە، ئەو کچی سوزان (گەیتۆن) و گیلبێرت گیزە. باوکی جوولەکە بوو، لە ڕۆما، ئیتالیا لەدایکبوو بەڵام لەبنەچەدا لە خێزانێکی تونسی و فرانکفۆرت، ئەڵمانیایی بوو.[١٠][١١] دایکیشی کاتۆلیکێکی ئێرلەندی بوو.[١٢]

گیز لەگەڵ جیۆلۆجیست تۆم لاتۆرێتی هاوسەرگیری کرد، ئەویش لێکۆڵەر و زانایە. ئەوان بەیەکەوە دوو کوڕیان هەیە.[١٣] گیز مەلەوانێکی لێزانە و چالاکە لە یانەیەکی مەلەوانی.[١٤][١٥]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Speed Weed, William (19 January 2000). "20 Young Scientists to Watch". Discover Magazine. Retrieved March 6, 2008.
  2. ^ "Facts on the Nobel Prize in Physics". Nobel Foundation. Retrieved October 6, 2020.
  3. ^ "Press release: The Nobel Prize in Physics 2020". Nobel Foundation. Retrieved October 6, 2020.
  4. ^ Overbye, Dennis; Taylor, Derrick Bryson (October 6, 2020). "Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center". The New York Times. Retrieved October 6, 2020.
  5. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. Archived from the original on February 28, 2008. Retrieved March 20, 2008.
  6. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. Archived from the original on February 28, 2008. Retrieved March 20, 2008.
  7. ^ "Newsroom". Archived from the original on October 9, 2018. Retrieved October 8, 2018. Archived ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨, لە وەیبەک مەشین.
  8. ^ "AAS Fellows". AAS. Retrieved September 28, 2020.
  9. ^ "Honorary degree recipients for 2019 announced". The University of Oxford. Retrieved June 26, 2019.
  10. ^ "Gilbert Ghez (1938–2015) – Obituary". www.legacy.com.
  11. ^ http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20(web).pdf
  12. ^ "Oral history interview with Susanne Ghez". www.aaa.si.edu. January 25, 2011.
  13. ^ Stuart Wolpert (September 23, 2008). "UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow". UCLA. Retrieved April 16, 2011.
  14. ^ "Poster Project, Biographies". www.math.sunysb.edu.
  15. ^ "UCLA Masters Swimmer Andrea Ghez Wins Nobel Prize in Physics". SwimSwam. 2020-10-06. Retrieved 2020-12-21.