ئەندریا گیز

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئەندریا گیز
Andrea Ghez.jpg
لەدایکبوون (١٩٦٥-٠٦-١٦) ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥ (تەمەن ٥٧ ساڵ)
نیویۆرک، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوی کاتی لەدایکبوونAndrea Mia Ghez
زمانەکانی ئاخاوتنئینگلیزی
پیشەastronomer، مامۆستای زانکۆ، researcher
بواری کارئەستێرەناسی، ماتماتیک، زانست
شوێنی کارکردنUniversity of California, Los Angeles
ئەندامیNational Academy of Sciences، پەیمانگای ئەمریکیی ھونەر و زانست
پەروەردەCalifornia Institute of Technology، بنکەی تەکنۆلۆژیای ئێم ئای تی، University of Chicago Laboratory Schools
Doctoral advisorGerald Neugebauer
Doctoral studentSylvana Yelda، Jennifer Lynn Patience
وێبگەhttp://www.astro.ucla.edu/~ghez/

ئەندریا ئێم گیز (لە دایکبووی ١٦ی حوزەیرانی ١٩٦٥) فەلەکناس و پڕۆفیسۆری ئەمریکییە لە بەشی فیزیا و ئەستێرەناسیی زانکۆی کالیفۆرنیا. توێژینەوەکانی ئەو دەربارەی ناوەندی/سەنتەری کاکێشانە.[١] لە ساڵی ٢٠٢٠، بووە چوارەم ژن کە ببێتە براوەی خەڵاتی نۆبێل لە فیزیا،[٢] ئەو خەڵاتەکەی بەهاوبەشی لەگەڵ ڕێینھارد گنزیل بوونە نیوە براوەی خەڵاتەکە، نیوەکەی دیکە لە خەڵاتەکە درا بە ڕۆجە پێنرۆز. گیز و گەنزەل خەڵاتی نۆبێلیان پێدرا لەمەڕ دۆزینەوەکەیان لەبارەی بوونی ماددەی زۆر گەورە لە چاڵە ڕەشەکە.[٣][٤]

لە ماوەی ژیانیدا، ئەندریا ئێم گیز چەندین جار خەڵات کراوە لەمەڕ کارەکانی لە بواری فیزیا و زانستی فەلەک،[٥][٦][٧][٨] لە ساڵی ٢٠١٩ لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆرد بڕواننامەی دکتۆرای شانازی پێدرا.[٩]

ژیان[دەستکاری]

ئەندریا ئێم گیز لە ساڵی ١٩٦٥ لە نیویۆرک سیتی لە دایک بووە، ئەو کچی سوزان (گەیتۆن) و گیلبێرت گیزە. باوکی جوولەکە بوو، لە ڕۆما، ئیتالیا لەدایکبوو بەڵام لەبنەچەدا لە خێزانێکی تونسی و فرانکفۆرت، ئەڵمانیایی بوو.[١٠][١١] دایکیشی کاتۆلیکێکی ئێرلەندی بوو.[١٢]

گیز لەگەڵ جیۆلۆجیست تۆم لاتۆرێتی هاوسەرگیری کرد، ئەویش لێکۆڵەر و زانایە. ئەوان بەیەکەوە دوو کوڕیان هەیە.[١٣] گیز مەلەوانێکی لێزانە و چالاکە لە یانەیەکی مەلەوانی.[١٤][١٥]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Speed Weed, William (19 January 2000). "20 Young Scientists to Watch". Discover Magazine. Retrieved March 6, 2008.
  2. ^ "Facts on the Nobel Prize in Physics". Nobel Foundation. Retrieved October 6, 2020.
  3. ^ "Press release: The Nobel Prize in Physics 2020". Nobel Foundation. Retrieved October 6, 2020.
  4. ^ Overbye, Dennis; Taylor, Derrick Bryson (October 6, 2020). "Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center". The New York Times. Retrieved October 6, 2020.
  5. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. Archived from the original on February 28, 2008. Retrieved March 20, 2008. ٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  6. ^ "Annie J. Cannon Award in Astronomy". American Astronomical Society. Archived from the original on February 28, 2008. Retrieved March 20, 2008. ٢٨ی شوباتی ٢٠٠٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  7. ^ "Newsroom". Archived from the original on October 9, 2018. Retrieved October 8, 2018. ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  8. ^ "AAS Fellows". AAS. Retrieved September 28, 2020.
  9. ^ "Honorary degree recipients for 2019 announced". The University of Oxford. Retrieved June 26, 2019.
  10. ^ "Gilbert Ghez (1938–2015) – Obituary". www.legacy.com.
  11. ^ http://www.mevakshederekh.info/Portals/0/Il_tempo_e_idea/HAZMAN%20VEHARAION%20-%20IL%20TEMPO%20E%20L_IDEA%20Vol%20XXV%202019%20(web).pdf
  12. ^ "Oral history interview with Susanne Ghez". www.aaa.si.edu. January 25, 2011.
  13. ^ Stuart Wolpert (September 23, 2008). "UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow". UCLA. Retrieved April 16, 2011.
  14. ^ "Poster Project, Biographies". www.math.sunysb.edu.
  15. ^ "UCLA Masters Swimmer Andrea Ghez Wins Nobel Prize in Physics". SwimSwam. 2020-10-06. Retrieved 2020-12-21.