وایۆمینگ

وایۆمینگ
بە ئینگلیزی: State of Wyoming
بەشێکە لە	ویلایەتە یەکگرتووە پێکلکاوەکان
دامەزران	١٠ی تەممووزی ١٨٩٠
ناو	Wyoming، Wyoming، Guayuma
ناو بە زمانی فەرمی	Wyoming
ناسناو	Equality State
کورتەناو	WY، Wyo.
ئەرشیڤەکان لە	Wyoming State Archives
ناونراوە لەدوای	Wyoming Valley
ناسناوی خەڵک	Wyomingite، Wyomingian، Vajomingano، guayumero
زمانی فەرمی	زمانی ئینگلیزی
سروودی نیشتمانی	Wyoming
دروشم بە کوردی	Equal Rights
دروشم	Equal Rights
کیشوەر	ئەمریکای باکوور
وڵات	ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
پایتەخت	چێیێن، وایۆمینگ
دابەشکاریی کارگێڕی	ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
ناوچەی کاتی	UTC−07:00، ناوچەی کاتیی شاخاوی، America/Denver
پۆتانی شوێن	٤٣°٠′٠″N ١٠٧°٣٠′٠″W
Coordinates of geographic center	٤٢°٥٩′٤٥″N ١٠٧°٣٣′٤″W
Coordinates of northernmost point	٤٥°٠′٠″N ١٠٨°٠′٠″W
Coordinates of southernmost point	٤١°٠′٠″N ١٠٨°٠′٠″W
بەرزترین خاڵ	Gannett Peak
نزمترین خاڵ	Belle Fourche River
نووسینگەی بەڕێوەبردن	Governor of Wyoming
سەرۆک	Mark Gordon
دەستەی جێبەجێکردن	State of Wyoming
ئەنجومەنی یاسادانەر	Wyoming Legislature
دەسەڵاتی دادوەری باڵا	Wyoming Supreme Court
دانیشتووان	٥٧٦٬٨٥١
بەرزی لە ئاستی دەریا	٢٬٠٤٠ مەتر
دەقی بنەڕەتی	Wyoming Constitution
لە پێش	Wyoming Territory
زمانەکان	Arapaho، Shoshoni
ڕووبەر	٢٥٣٬٣٤٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە
وێبگە	http://wyoming.gov
ھاشتاگ	Wyoming
وەسفی ئاڵا	flag of Wyoming
مۆر (نیشانە)	Seal of Wyoming
جوگرافیای ئەم بابەتە	geography of Wyoming
Official color	بێ نرخ
ئابووری بابەت	economy of Wyoming
دیمۆگرافیای بابەت	demographics of Wyoming
ئاستی زوومکردنی نەخشەی شەقامی کراوە	7
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

وایۆمینگ (بە ئینگلیزی:Wyoming) ویلایەتێک لە ھەرێمی شاخی ڕۆژاوای ئەمریکا. ئەم ویلایەتە لە ڕووی ڕووبەرەوە پلەی دەیەمی گرتووە، کەمترین دانیشتووانی ھەیە و دووەم ویلایەتی کەم چڕی دانیشتووانی وڵاتەکەیە. لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ مۆنتانای ئەمریکا، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ داکۆتای باشوور و نێبراسکا، لە باشوورەوە لەگەڵ کۆلۆرادۆ، لە باشووری ڕۆژاوا لەگەڵ ویلایەتی یووتا و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ ئایداھۆ. شاین پایتەخت و گەورەترین شارە، ژمارەی دانیشتووانی ویلایەتەکە لە ساڵی ٢٠١٥ بە ٦٣،٣٣٥ کەس مەزەندە دەکرێت، ژمارەی دانیشتووانی ویلایەتەکە لە ساڵی ٢٠١٥ بە ٥٨٦،١٠٧ کەس مەزەندە کراوە، کە کەمترە لە ژمارەی دانیشتووانی ٣١ لە گەورەترین شارەکانی ئەمریکا.

زنجیرە شاخەکان و لەوەڕگاکان لە ناوچەکانی ڕۆژاوا دوو لەسەر سێی ڕووبەری ویلایەتەکە دەگرێتەوە، لە کاتێکدا سێیەمی ڕۆژھەڵاتی ویلایەتەکە زەوییە بەرزەکانە کە بە دەشتە بەرزەکان ناسراوە. حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خاوەنی نزیکەی نیوەی زەوییە لە ویلایەتی وایۆمینگ، وایۆمینگ لە پلەی شەشەمی ئەمریکادایە لە کۆی دۆنم و لە پلەی پێنجەمدا لە ڕێژەی ئەو زەویانەی کە حکوومەتی فیدراڵی خاوەندارێتی دەکات. زەوییە فیدراڵیەکان دوو پارکی نیشتمانی لەخۆدەگرن- گراند تێتۆن و ویلۆستۆن- دوو ناوچەی وەرزشی نیشتمانی و دوو شوێنەواری نیشتمانی، ھەروەھا چەندین دارستانی نیشتمانی، شوێنە مێژووییەکان، شوێنی ھێلکەدانی ماسی و پەناگەی گیانلەبەرە کێوییەکان.

ئەم ویلایەتە لەلایەن ھۆزەکانی کرۆو، ئاراپاھۆ، لاکۆتا، شۆشۆن و ھۆزەکانی دیکەی ڕەسەنی ئەمریکی نیشتەجێ بوو. باشووری ڕۆژاوای وایۆمینگ خرایە ناو ئیمپراتۆریەتی ئیسپانیا و پاشان خاکی مەکسیکەوە تاوەکو لە ساڵی ١٨٤٨ لە کۆتایی جەنگی مەکسیک و ئەمریکادا تەسلیمی ئەمریکای کرد. ئەو خاکە ناوی وایۆمینگی وەرگرت کاتێک لە ساڵی ١٨٦٥دا پڕۆژە یاسایەک خرایە ناو کۆنگرێسەوە بۆ دابینکردنی «حکوومەتێکی کاتی بۆ خاکی وایۆمینگ». ناوی خاکەکە لە دۆڵی وایۆمینگ لە ویلایەتی پێنسیلڤانیا ناونراوە، و لە کۆتاییدا لە وشەیەکی مونسییەوە وەرگیراوە کە بە واتای «لە تەختی ڕووباری گەورەدا» دێت.

پیشەسازی دەرھێنانی کانزاکان -بە تایبەتی خەڵووز، نەوت، گازی سروشتی و ترۆنا- لەگەڵ کەرتی گەشتیاری، بزوێنەری سەرەکی ئابووری وایۆمینگن. لە مێژوودا کشتوکاڵ و مەڕداری پێکھاتەیەکی گرنگی ئابووری ویلایەتەکە بووە، کاڵا سەرەکییەکانی بریتی بوون لە ئاژەڵداری، قاوە، چەوەندەری شەکر، دانەوێڵە (گەنم و جۆ)، و پشم. کەش و ھەوا بەگشتی کیشوەری و نیمچە وشک و بایە و بەرزترین پلەی گەرمی ھەیە لە باقی ئەمریکا.

ویلایەتی وایۆمینگ لە ساڵانی ١٩٥٠ەوە ویلایەتێکی پارێزگاریی سیاسییە و پارتی کۆمارییەکان لە ھەموو ھەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتیدا سەرکەوتنی بەدەستھێناوە جگە لە ساڵی ١٩٦٤.