نەشتەرگەریی گشتی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
نەشتەرگەریی گشتی
Surgeon.jpg
نەشتەرگەری
پیشە
جۆری پیشە
پسپۆر لە پزیشکی
بەشە چالاکەکان
دەرمان، نەشتەرگەری
دەربارە
خوێندنی داواکراو
  • دۆکتۆرای پزیشکی (M.D.)
  • دۆکتۆرای پزیشکیی ئاستیۆپاتی (D.O.)
  • کارناسی نەشتەرگەری (M.B.B.S.)
  • کارناسی نەشتەرگەری (MBChB)
شوێنی
کارکردن
نەخۆشخانەکان

نەشتەرگەریی گشتی (بە ئینگلیزی:[١]General surgery) یەکێک لە ڕشتەکانی پزیشکییە کە لە ڕێگەی نەشتەرگەریی نەخۆشییەکانی جەستەی مرۆڤ دەرمان دەکات. ئەم ڕشتە پزیشکییە زیاتر لە نەشتەرگەری ئەندامەکانی ناو زک و کۆئەندامی ھەرس وەک ڕیخۆڵەکان، سوورێنە، گەدە، ڕیخۆڵەباریکە، ڕیخۆڵە ئەستوورە، جەرگ، پەنکریاس، زەرە یان کیسەی سەفرا، کەناڵەکانی سەفرا و ھەروەھا تایرۆید و مەمک و مل کار دەکات.[٢] نەخۆشیی وەک قۆڕی و نەخۆشییەکانی پێست بە نەشتەرگەری چارەسەر دەکرێن. بەم جۆرە دەکرێت بڵێین نەشتەرگەریی گشتی توانای دەرمانی نەخۆشییەکانی تەواوی لەش و جەستەی مرۆڤی لە ڕێگەی نەشتەرگەری ھەیە بە جۆرێک کە ئەگەر پێویست بێت، دەتوانێت نەشتەرگەریی فریاکەوتن، نەشتەرگەری بۆ ئێسک و ئیسقانەکان، نەشتەرگەری بۆ ژنان، نەشتەرگەری بۆ یووراڵجی و نەشتەرگەری بۆ مێشک و دەمارەکان بکات.[٣]

مێژوو[دەستکاری]

مێژووی نەشتەرگەری دەگەرێتەوە بۆ پێش ٩٠٠٠ ساڵ. لە وڵاتانی ھیندستان، میسر، یۆنان و چین نەشتەرگەری بە شێوازی جۆراوجۆر ئەنجام دەدرا. ھەوەڵین کتێبی نەشتەرگەری دەگەڕێتەوە بۆ پێش ٢٦٠٠ ساڵ کە پزیشکێکی ھێندی بە ناوی سوشروتا سمھیتا نووسیویەتی. ھەروەھا دەگوترێت کە یەکەمین نەشتەرگەری بە ھۆشبڕی پێش ١٧٠٠ ساڵ لە چین ئەنجام دراوە. لە سەدەکانی ھاتنی ئیسلام بۆ ڕۆژھەڵاتی ناوین، زانایانی موسڵمان پەرەیان بە زانستی پزیشکی و نەشتەرگەری دا و زۆر کتێبیان لەم بوارە نووسی. دواتر لە ئەورووپا و لە سەدەکانی پازدەی زایینی، پزیشکی لە فیزیا جیا بووەوە و پێشکەوتنی زۆری بەدەست ھێنا. نەشتەرگەریی نوێ بە پەیابوونی شێوازی نوێی ھۆشبڕی و کۆنترۆلکردنی خوێنڕێژی، چڵک کردن و ئێش پەیدا بوو. ویلیام ھاڵستد (١٨٥٢–١٩٢٢) یەکەمین فێرگەی نەشتەرگەری دامەزراند. لەدوای ئەوە کۆمەڵەی زانایانی بواری نەشتەرگەری گەورە بوو و پەرەی سەند.[٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ What Is General Surgery? , verywellhealth
  2. ^ Specialty of General Surgery Defined, the American board of surgery
  3. ^ General surgery, Healthcareers
  4. ^ What Is a General Surgeon? , webMD

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]