نەخۆشییە چڵکییەکان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ڕەنگ کردن گرەم ڕیگایێک بۆ دوزینەوەی جۆری بەکتریا یان میکرۆبەکان

نەخۆشییە چڵکییەکان یان تەشەناناسین (بە ئینگلیزی: Infectious disease[١]) یەکێک لە ڕشتەکانی پسپۆرایەتی پزیشکییە کە لەگەڵ نەخۆشییە چڵکییەکان و دۆزینەوە و چارەسەری و دەرمان کردن ئەم جۆرە نەخۆشییانە ئیشی ھەیە.[٢] ئەم ڕشتە پزیشکییە لەگەڵ دۆزینەوە و دەرمانی گشتگرییەکانی نەخۆشییە چڵکییەکان و لە نێو بردنی ئەوان و ھەروەھا لەگەڵ خۆراگری بەکتریا و میکرۆبەکان لە برانبەر دەرمانەکاندا، بەرخۆری ئەنتیبایۆتیکەکان و تەشەنای نەخۆشخانەیی کار ئەکا.[٣]

مێژوو[دەستکاری]

ئەم جۆرە نەخوشییانە ھەر لە کۆنەوە لەگەڵ پزیشکی ناوچە گەرمسێرەکانی زەوی پێوەندی ھەبووە و زۆربەی نەخۆشییەکانی ناوچە گەرمسێرەکان و نیمچە گەرمسیرەکانی زەوی لە جۆرە نەخۆشییە چڵکییەکان بووە.[٤]

دۆزینەوە[دەستکاری]

پزیشکەکانی تایبەت بە نەخۆشییە چڵکییەکان لە چەنین جۆر تاقیکردنەوە بۆ دۆزینەوە جۆری ئەو میکرۆب، بەکتریا، کوارگ یا ڤایرۆسانەی وا دەبنە ھۆی چڵک کردن کەڵک وەر دەگرن.[٥] بۆ نموونە ڕەنگ کردن گرەم، چاندنی خوێن لە تاقیگەکان، تاقیکردنەوەی سرۆم، کێشانی نەخشەی جێنەتیک و کاردانەوەی زەنجیری پۆلیمراز

دەرمان[دەستکاری]

پزیشکەکان چەنین جۆر ئەنتیبایۆتیک و ڕێگەی دەرمان بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییە چڵکییەکان دەگرنە بەر. جۆری ئەنتیبایۆتیکەکان و ڕێگەی دەرمان بە جۆری میکڕۆبەکان و ڤایرۆسەکان و کوارگەکان پەیوەندی ھەیە.

فێرکاری[دەستکاری]

لە ئەمریکا پسپۆرایەتی لە نەخۆشییە چڵکییەکان لە ئیدامەی ڕشتەکانی پزیشکی نێوخۆیی و پزیشکی منداڵان فێرکاری ئەکرێ. پزیشکەکانی ناۆخۆیی لانیکەم دوو ساڵ فلۆشیپ و پزیشکەکانی منداڵان سێ ساڵ دەورەی فێرکاری دەبێ ببینن و لە دوای قبووڵ بوون لە ئەزمونی سرانسەریدا، دەتوانن ببنە پسپۆر لە پزیشکی نەخۆشییە چڵکییەکان.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]