شەڕی چاڵدێران

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

پۆتانەکان: ٣٩°٠٥′١٩.٨٧″N ٤٤°١٩′٣٧.١٩″E / ٣٩.٠٨٨٨٥٢٨°N ٤٤.٣٢٦٩٩٧٢°E / 39.0888528; 44.3269972 شەڕی چاڵدێران شەڕێک بوو لە نێوان ھێزەکانی سوڵتان سەلیمی یەکەمی عوسمانی و شا ئیسماعیلی یەکەمی سەفەوی کە لە ٢٣ی ئابی ١٥١٤ ڕوویدا و لە ئاکامدا سوپای عوسمانی سەرکەوت و ئەو ناوچانەی کە ئێستا باشووری کوردستان و باکووری کوردستانی پێ ئەوترێ خستەسەر خاکی خۆی. ئەم شەڕە دەستپێکی ١٢٤ ساڵ شەڕی ئەو دوو حکومەتە بوو کە لە ١٦٣٨ و بە پەیماننامەی قەسری شیرین کۆتایی پێھات. لە ئەنجامی ئەم شەڕەدا کوردستان بۆ یەکەمین جار دابەش بوو لە نێوان حکوومەتی عوسمانی و سەفەوییەکاندا.

گرنگترین هۆکارەکانی شەڕەکە[دەستکاری]

  • سەرهەڵدانی دەوڵەتی سەفەوی لە ئێران و پەلهاوێشتنیان بۆ ناوچە نزیکەکانی ژێر دەستی عوسمانییەکان.
  • عوسمانیەکان ڕازی نەبوون کەئەم ناوچە پڕ بایەخە و ستراتیژیانە لەژێر دەستەڵاتی سەفەوی دابێت.
  • عوسمانیەکان لەوکاتەوە نەیانتوانیبوو هیچ فرانخوازیێکی تر بکەنلە ئەوروپا، بۆیە لەوەدەگەڕان کەلە ناوچەی تردا فراوانخوازی بکەن.

خوێندنەوەی زۆرتر[دەستکاری]

  • شا ئیسماعیلی یەکەم و جەنگی چاڵدێران، نوسینی: ھاشم حیجازی فەر، وەرگێڕانی لە فارسیەوە: کەمال ڕەشید شەریف، خانەی وەرگێڕان، ٢٠٠٢