کۆمپیوتەر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

کۆمپیوتەر ئامێرێکە[١] بۆ زۆر مەبەست بەکاردێت. دەکرێت پرۆگرام[٢] بکرێت تا ڕیزە کردارێکی ژمێرەیی یان لۆژیک ئەنجام بدات. بەکارھێنەر دەتوانێت لە ڕێگای ماوس و تەختەکلیلەوە داواکارییەکانی خۆی ئاراستەی کۆمپیوتەر بکات و کارەکان لەڕێی شاشەی کۆمپیوتەرەکە پێشان دەدرێن.

بەگشتی کۆمپیوتەر دەکرێتە دوو بەش: ڕەقامێر (ھاردوێر) و نەرمامێر (سۆفتوێر)

ڕەقامێر[دەستکاری]

ڕەقامێر بریتییە لەو پارچانەی کە کۆمپیوتەر پێک دێنن وەک مۆنیتەر، تەختەکلیل، ماوس، کەیس)[٣]

ماوس (مشک)[دەستکاری]

ماوس' ئامرازی نیشانکردنە. بە شێوەیەکی فیزیکی، ماوس پێک دێت لە ئامرازێک کەوا دەگیرێت لەژێر یەکێک لە دەستەکانی بەکارھێنەر.[٤]

بۆردی سەرەکی (Mainboard)[دەستکاری]

گرنگترین بەشی ھەر کۆمپیوتەرێک ئەم بۆردەیە کە زۆربەی بەشەکانی دیکەی کۆمپیوتەر لەسەر ئەم بۆردە دادەمەزرێن لەوانە دەتوانین ئاماژە بە ڕام، کارتی گرافیکی، کارتی ڕایەڵە، یەکەی چارەسەری ناوەندی(CPU)، کارتی دەنگ، کارتی تیڤی، کارتی سەتەلایت، مۆدێمی ناوەکی… ھەروەھا ھەندێکیش لە بەشەکانی کۆمپیوتەر بە کێبل بەو بۆردە پەیوەند دەدرێن لەوانە ھارد دیسک، فلاپی درایڤ، سی دی درایڤ، دی ڤی دی درایڤ، سەرچاوەی وزە، پانکە و…

نەرمامێر[دەستکاری]

نەرمامێر بریتییە لەو بەرنامانەی کە یارمەتی بەکارھێنەر دەدەن کە کار بە کۆمپیوتەر بکەن و کارەکانیان ئاساتر بێت[٥]

مایکرۆپرۆسێسۆر[دەستکاری]

تا ئێستە لەنێوان شارەزایاندا لە مشت و مڕدایە. خاڵی سەرەکی دەرکەوتنی کۆمپیوتەری کەسی (PC) مایکرۆپرۆسێسۆرە، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٨ لەلایەن ئەندازیارێکەوە کە لە Texas Instroments کاریدەکرد دۆزرایەوە، بەڵام لەبەرئەوەی نەیتوانی متمانەی لێپرسراوەکانی بەدەست بھێنێت لە سوودەکانی ھەروا مایەوە و دوای ٣ ساڵ بۆ جارێکی تر دۆزرایەوە. مایکرۆپرۆسیسۆر بۆ یەکەم جار لەلایەن Intel –ەوە کەوتە بواری بازرگانییەوە و شانازی دەکەن بەوەی کە دۆزەرەوەین.[٦]

جۆرەکان[دەستکاری]

بەگشتی کۆمپیوتەرەکان پۆڵێنکراون بەپێی بەکارھێنانەکانیان:

بەپێی بەکارھێنان[دەستکاری]

بەپێی قەبارە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ http://www.webopedia.com/TERM/C/computer.html
  2. ^ سەرچاوەی زاراوە فەرهەنگی زکورد Archived ١١ی ئازاری ٢٠١٦, لە وەیبەک مەشین.
  3. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢١ی تەممووزی ٢٠١٣. Retrieved ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help)
  4. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧. Retrieved ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣. Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help) Archived ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.
  5. ^ http://searchsoa.techtarget.com/definition/software
  6. ^ http://www.wisegeek.org/what-is-a-microprocessor.htm