کۆمپیوتەر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

کۆمپیوتەر یان پێژمێر[١] یان بژمێر[٢] ئامێرێکە[٣]بۆ زۆر مەبەست بەکاردێت، دەکرێت پرۆگرام[٤]بکرێت تا ڕیزە کردارێکی ژمێرەیی یان ژیربێژی (بیرکاری) ئەنجام بدات. بەکارھێنەر دەتوانێت لە ڕێگای مشک (ماوس) و تەختەکلیلەوە داواکاریەکانی خۆی ئاڕاستەی کۆمپیوتەر بکات وە کارەکان لەڕێی شاشەی کۆمپیوتەرەکە پێشان دەدرێ.

وێنەی کۆمپیوتەرێکی نوێ لەبەرهەمەکانی ئەیسەر.

کۆمپیوتەر بە گشتی دەکرێتە دوو بەش: سەختامێر و نەرمامێر

سەختامێرسەرچاوە[دەستکاری]

بریتین لەو پارچانەی کە کۆمپیوتەر پێک دێنن وەک مۆنیتەر، تەختەکلیل،ماوس(مشک)، کەیس)[٥]

ماوس (مشک)[دەستکاری]

ماوس' ئامرازی نیشانکردنە. بە شێوەیەکی فیزیکی، ماوس پێک دێت لە ئامرازێک کەوا دەگیرێت لە ژێر یەکێک لە دەستەکانی بەکارھێنەر.[٦]

بۆردی سەرەکی (Mainboard)[دەستکاری]

گرنگترین بەشی ھەر کۆمپیوتەرێک ئەم بۆردەیە کە زۆربەی بەشەکانی دیکەی کۆمپیوتەر لە سەر ئەم بۆردە دادەمەزرێن لەوانە دەتوانین ئاماژە بە ڕام، کارتی گرافیکی، کارتی ڕایەڵە، یەکەی چارەسەری ناوەندی(CPU)، کارتی دەنگ، کارتی تیڤی، کارتی سەتەلایت، مۆدێمی ناوەکی.... ھەروەھا ھەندێکیش لە بەشەکانی کۆمپیوتەر بە کێبل بەو بۆردە پەیوەند دەدرێن لەوانە ھارد دیسک، فلاپی درایڤ، سی دی درایڤ، دی ڤی دی درایڤ، سەرچاوەی وزە، پانکە و...

نەرمامێرسەرچاوە[دەستکاری]

بریتین لەو بەرنامانەی کە یارمەتی بەکارھێنەر دەدەن کە کار بە کۆمپیوتەر بکەن و کارەکانیان ئاساتر بێت[٧]

مایکرۆپرۆسێسۆر[دەستکاری]

تا ئێستە لەنێوان شارەزایاندا لە مشت و مڕدایە. خاڵی سەرەکی دەرکەوتنی کۆمپیوتەری کەسی (PC) مایکرۆپرۆسێسۆرە، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٦٨ لە لایەن ئەندازیارێکەوە کە لە Texas Instroments کاریدەکرد دۆزرایەوە، بەڵام لەبەرئەوەی نەیتوانی متمانەی لێپرسراوەکانی بەدەست بھێنێت لە سوودەکانی ھەروا مایەوە و دوای ٣ ساڵ بۆ جارێکی تر دۆزرایەوە. مایکرۆپرۆسیسۆر بۆ یەکەم جار لە لایەن Intel –ەوە کەوتە بواری بازرگانییەوە و شانازی دەکەن بەوەی کە دۆزەرەوەین.[٨]

جۆرەکان[دەستکاری]

بەگشتی کۆمپیوتەرەکان پۆڵێنکراون بەپێی بەکارھێنانەکانیان:

بەپێی بەکارھێنان[دەستکاری]

بەپێی قەبارە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ http://zkurd.org/?Besh=Ferheng
  2. ^ http://zkurd.org/?Besh=Ferheng
  3. ^ http://www.webopedia.com/TERM/C/computer.html
  4. ^ سەرچاوەی زاراوە [فەرهەنگی زکورد]
  5. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئرشیڤ کراوە لە ٢١ی تەممووزی ٢٠١٣. لە ڕێکەوتی ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە. 
  6. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". لە ڕەسەنەوە ئرشیڤ کراوە لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧. لە ڕێکەوتی ٢٩ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە. 
  7. ^ http://searchsoa.techtarget.com/definition/software
  8. ^ http://www.wisegeek.org/what-is-a-microprocessor.htm