دی ڤی دی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
DVD logo.svg
DVD-Video bottom-side.jpg

دی ڤی دی (بە ئینگلیزی: DVD) دی ڤی دی کورتکراوەتەوە بۆ (دیجیتاڵی هەموو ئامێرێکی دیسک یان دیجیتاڵ ڤیدیۆ دیسک) کە "فۆرماتی دیجیتاڵی دیسکی تیشک" دایهێنا، لە ساڵی ١٩٩٥ گەشەی کرد، لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٦ بڵاوکرایەوە. بەمامناوەندی دەتوانێت، هەموو جۆرە داتایەکی دیجیتاڵی خەزن بکات، وە بە شێوەیەکی بەربڵاو بۆ سۆفتوێر و فایلەکانی تری کۆمپیوتەر و هەروەها بەرنامەی ڤیدیۆیی چاودێری کراو بەکاردەهێنرێت. دی ڤیدیەکان توانای خەزنکردنی زیاتر پێشکەش دەکەن، وەک لە دیسکی پەستێنراو، لەکاتێکدا هەردووکیان هەمان دوریان هەیە.



وشەڕەتناسی[دەستکاری]

بۆچوونی فەرهەنگی ئینگلیزی ئۆکسفۆرد لە ساڵی ١٩٩٥ دەڵێن، بەرهەمهێنەرانی ڕکابەری بەرهەمەکە سەرەتا بە دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی ناونرا، لەسەر ئەوە رێککەوتوون، بۆ ئەوەی جەخت لەسەر نەرمی فۆرماتەکە بۆ کاربەرنامە فرەمیدیاکان بکرێتەوە، دی ڤی دی کورتکراوەیەکی پەسەند کراوە، بۆ سڕینەوەی دیسکی هەمەرەنگی دیجیتاڵی. OED هەروەها باس لەوە دەکات، کە لە ساڵی ١٩٩٥، کۆمپانیاکان گوتیان: ناوی فەرمی فۆرماتەکە بە سادەیی دەبێتە DVD، تۆشیبا ناوی دیسکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی بەکار دەبڕی، بەڵام ئەو دیسکە بۆ «دیسکی فرەتوانای دیجیتاڵی» گۆڕدرا، پاش ئەوەی کۆمپانیاکانی کۆمپیوتەر گلەییان کرد، کە کاربەرنامەکانیانی جێهێشتوە.


مێژوو[دەستکاری]

Comparison disk storage.svg

چەندین فۆرمات پێش کەوتن، بۆ تۆمارکردنی ڤیدیۆ لەسەر دیسکە بینراوەکان پێش DVD. تەکنەلۆژیای تۆمارکردنی دەستی یووکی داهێنرا، لەلایەن دەیڤد پاول گریگ و جەیمس ڕەسێل لە ساڵی ١٩٦٣، وە یەکەم داهێنان لە ساڵی ١٩٦٨ بوو. فۆرماتی داتای «دیسکی ئۆکتۆنییە بەکاربەر» کە بە لێزەردیسک ناسراوە، لە ئەمریکا پەرەی سەند، وە سەرەتا لە مانگی کانوونی یەکەمی ١٩٧٨ لە شاری ئەتلانتای جۆرجیا هاتە بازاڕەوە. دیسکی زۆر گەورەتری بەکارهێناوە، لە چەشنەکانی دواتر.


تایبەتمەندیەکان[دەستکاری]

تایبەتمەندیەکانی DVD دروست کراوە، وە لەلایەن دی ڤی دی فۆروم نوێکراوەتەوە، وەک ئەوەی پێی دەگوترێت دی ڤی دی کتێب (بۆ یو دی ڤی دی-ROM کتێب، دی ڤی دی- دەنگی کتێب، دی ڤی دی- ڤیدیۆ کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، دی ڤی دی- RW کتێب، (تۆمارکردنی دەنگ) کتێب، دی ڤی دی ڤی (تۆمارکردنی ڤیدیۆ) وە هتد.[١][٢][٣] دیسکەکانی DVD لە دوو دیسک دروست کراون، بەشێوەیەکی ئاسایی یەکێکیان بەتاڵە، وە ئەوەی تر داتای تێدایە. هەر دیسکێک ٠,٦ ملم ئەستوورە، وە پێکەوە چەسپاوە، بۆ پێکهێنانی دیسکێکی DVD. پرۆسەی چەسپین دەبێت بە وریاییەوە ئەنجام بدرێت، بۆ ئەوەی دیسکەکە تا ئەو کاتەی دەکرێت تەخت بێت بۆ دوورکەوتنەوە لە هەردوو دووبەرەکی و "لارکردنەوەی دیسک" کە ئەمەش لە کاتێکدا دیسک تەواو تەخت نییە، رێگری دەکات لە خوێندنەوەی.[٤][٥] هەندێک تایبەتمەندی بۆ تایبەتمەندیمیکانی میکانیکی و فیزیکی و تەسەووری دیسکە دی ڤی دییە بینراوەکان دەتوانرێت دابەزێنرێت، وەک ستانداردی بەردەست بە ئازادی لە وێبسایتی ISO.[٦][٧]


سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "DVD FLLC - DVD Format Book". Dvdfllc.co.jp. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە April 25, 2010. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  2. ^ "DVD FLLC - DVD Format Book". Dvdfllc.co.jp. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە February 2, 2010. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  3. ^ "BOOKS OVERVIEW". Mpeg.org. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە May 1, 2010. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  4. ^ "Archived copy". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە December 20, 2019. لە ڕێکەوتی April 21, 2020 ھێنراوە. 
  5. ^ "Archived copy". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە January 15, 2020. لە ڕێکەوتی April 21, 2020 ھێنراوە. 
  6. ^ ISO ISO Freely Available Standards Archived October 26, 2018, لە وەیبەک مەشین., Retrieved on 2009-07-24
  7. ^ "Standard ECMA-267". Ecma-international.org. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە May 22, 2013. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.