باشووری ئێران

باشووری ئێران ناوچەیەکە لە باشووری زنجیرەچیاکانی زاگرۆس و باکووری کەنداوی فارس ھەڵکەوتووە، ئەم ناوچەیە لە پارێزگاکانی فارس، کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد، ھورمزگان و بووشێھر پێکھاتووە. لە ھەندێک لە سەرچاوەکاندا پارێزگاکانی خووزستان و کرمانیش وەکوو بەشێک لەم ناوچەیە دەناسرێن. بەشێکی گەورەی باشووری ئێران کەشوھەوایەکی گەرم و وشکی ھەیە.
شارەکانی شیراز، بەندەر عەباس، بووشێھر، مەرودەشت، جەھروم و یاسووج لە شارە پڕ لە دانیشتووانەکانی ئەم ناوچەیەن.[١]
باشووری ئێران ناوچەی ژیانی نەتەوەکانی جۆراوجۆر وەکوو فارسەکان، لوڕەکان، باسرییەکان، قەشقایییەکان، سیستانییەکان، ئەچۆمییەکان، بەلۆچەکان، عەرەبەکان و ئێرانە ئەفریقایییەکانە. باشووری ئێران ناوچەی خەڵکی فارسە و زیاتری دانیشتووانی ئەم ناوچەیە لە فارسەکان پێکدێن.
دیمۆگرافیا
[دەستکاری]باشووری ئێران لە ڕووی نەتەوەیییەوە زۆر جۆراوجۆرە، کە فارسەکان (لەوانەش کۆھمەرە، باسێری، ئاچۆمی، ھتد)، عەرەبەکان و ئێرانییەکانی بە ڕەچەڵەک ئەفریقی لەخۆ دەگرێت. جگە لەوەش، کەمایەتییە نەتەوەیییەکانی تری ئێران بە ھۆکاری جۆراوجۆر کۆچیان بۆ ئەم ناوچەیە کردووە؛ لەوانە ئازەربایجانییەکان، مازەندەرانییەکان، گیلەکییەکان، تەقڵیشەکان، تاتەکان، کوردەکان، و لوڕەکان، کە لە ناوچەکانی تری ئێرانەوە کۆچیان کردووە.
گەورەترین شارەکان
[دەستکاری]| ڕێزبەندی | ناوی شار | پارێزگا | ژمارەی دانیشتووان (٢٠١٦)[٢] | جێگەی لە پارێزگادا |
|---|---|---|---|---|
| ١ | شیراز | فارس | ١٬٥٦٥٬٥٧٢ | ١ |
| ٢ | بەندەر عەباس | ھورمزگان | ٥٢٦٬٦٤٨ | ١ |
| ٣ | بووشێھر | بووشێھر | ٢٢٣٬٥٠٤ | ١ |
| ٤ | مەرودەشت | فارس | ١٤٨٬٨٥٨ | ٢ |
| ٥ | جەھروم | فارس | ١٤١٬٦٣٤ | ٣ |
| ٦ | یاسووج | کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد | ١٣٤٬٥٣٢ | ١ |
| ٧ | فەسا | فارس | ١١٠٬٨٢٥ | ٤ |
| ٨ | بۆرازجان | بووشێھر | ١١٠٬٥٦٧ | ٢ |
| ٩ | دووگۆنبەدان | کۆھگیلوویە و بۆیەر ئەحمەد | ٩٦٬٧٢٨ | ٢ |
| ١٠ | کازێروون | فارس | ٩٦٬٦٨٣ | ٥ |
