ئەلن تیورینگ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە ئالان تیورینگەوە)
Jump to navigation Jump to search
ئەلن تیورینگ
Alan Mathison Turing
لێدوان=
تیورینگ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا.
لەدایکبوون٢٣ی حوزەیرانی ١٩١٢
لەندەن، ئینگلیس
مردن٧ی حوزەیرانی ١٩٥٤
چیشایر، ئینگلتەرا
نیشتەجێچیشایر، ئینگلتەرا
نەتەوەبریتانیایی
بواری زانستیبیرکاری، زانستی کۆمپیۆتێر، بیۆلۆژی
شوێنی کارزانکۆی کامبریج
زانکۆی مەنچێستێر
ناسراو بە ھۆیشکاندنی کۆدەکانی ماشێنی ئێنیگما
پەیکەری ئەلن تیورینگ

ئەلن تیورینگ (بە ئینگلیزی: Alan Mathison Turing) (لەدایکبووی ٢٣ی حوزەیرانی ١٩١٢ – مردووی ٧ی حوزەیرانی ١٩٥٤) زانای بیرکاری ئینگلیز و ھەروەھا ژیربێژ و شیفرەناسێکی ھاوڕەگەزخواز بوو. کاریگەری یەکجار زۆری ھەبوو لەسەر گەشەکردنی کۆمپیوتەری نووژەن بە دابینکردنی بیرۆکەکانی «ئالگۆریتم» و «ژماردەکردن» (computation) بە بەکارھێنانی «مەکینەی تیورینگ».

لە نێوان شەڕی دووەمی جیھانی، ئەلن تیورینگ لە پارکی بلێچلی، لە ناوەندی شکاندنی کۆدی بریتانیا بۆ حکوومەتی ئەو وڵاتە کاری کرد و بۆ ماوەیەک سەرپەرشتی بەشێک لەم ناوەندە بووە کە تایبەت بوو بۆ کۆدکردنەوەی ناوگانی دەریایی ئەرتەشی ئەڵمانیا. تیورنینگ ژمارەیەک تێکنیکی بۆ شکاندنی کۆدەکانی ئەڵمانییەکان دروست کرد کە گرینگترینیان ماشێنێکی ئێلێکترۆمێکانیکال بوو کە توانی ڕێکخستنەکانی ماشێنی ئێنیگما ببینێتەوە.[١] تیورینگ توانی ماوەی شەڕی جیھانی ٢ ساڵ کەم بکاتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]