ئالان تیورینگ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئالان تیورینگ
Alan Mathison Turing
لێدوان=
تیورینگ لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا.
لەدایکبوون٢٣ی حوزەیران ساڵی ١٩١٢
لەندەن، ئینگلیس
مردن٧ی حوزەیران ساڵی ١٩٥٤
چیشایر، ئینگلیس
نیشتەجێچیشایر، ئینگلیس
نەتەوەبریتانیایی
بواری زانستیبیرکاری، زانستی کۆمپیۆتێر، بیۆلۆژی
شوێنی کارزانکۆی کامبریج
زانکۆی مەنچێستێر
ناسراو بە ھۆیشکاندنی کۆدەکانی ماشێنی ئێنیگما
پەیکەری ئالان تیورینگ

ئالان تیورینگ (بە ئینگلیزی: Alan Mathison Turing) (لەدایکبووی ٢٣ی حوزەیران ساڵی ١٩١٢ - کۆچی دوایی ٧ی حوزەیران ساڵی ١٩٥٤) زانای بیرکاری ئینگلیز و ھەروەھا ژیربێژ و شیفرەناسێکی ھاوڕەگەزخواز بوو. کاریگەری یەکجار زۆری ھەبوو لەسەر گەشەکردنی کۆمپیوتەری نووژەن بە دابینکردنی بیرۆکەکانی «ئالگۆریتم» و «ژماردەکردن» (computation) بە بەکارھێنانی «مەکەینەکەی تیورینگ

لە میانەی شەڕی دووەمی جیھانی، ئالان تیورینگ لە پارکی بلێچلی، لە ناوەندی شکاندنی کۆدی بریتانیا بۆ حکوومەتی ئەو وڵاتە کاری کرد و بۆ ماوەیەک سەرپرشتی بەشێک لەم ناوەندە بووە کە تایبەت بوو بۆ کۆدکردنەوەی ناڤگانی دەریایی ئەڕتەشی ئەڵمانیا. تیورنینگ ژمارەیەک تێکنیکی بۆ شکاندنی کۆدەکانی ئەڵمانییەکان دروست کرد کە گرینگترینیان ماشێنێکی ئێلێکترۆمێکانیکال بوو کە توانی ڕێکخستنەکانی ماشێنی ئێنیگما ببینێتەوە. [١] ئەو توانیوێتی ماوە شەڕی جیھانی بە ٢٠ ساڵ کەم بکاتەوە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]