ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر
Asia Antar.jpg
لەدایکبوون١٩٩٧
قامیشلۆ, سووریا
مردن٣٠ی ئابی ١٩٩٧ (١٩ ساڵ ژیاوە)
مەنبج، سووریا
دڵسۆزی ڕۆژاوای کوردستان

ئاسیا ڕەمەزان ئەنتەر (١٩٩٧–٢٠١٦) ھەروەھا ناسراو بوو بە ڤیان ئەنتەر یان ڤیان قامیشلۆ ئەندامێکی یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) بوو کە بوو بە سیمبولی ژنانی فێمینیزم لە شۆڕشی ڕۆژاڤا و شەڕی دژ بە داعش لە میدیا جیھانییەکاندا.

ساڵی ٢٠١٤ و لەتەمەنی ١٦ ساڵی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ئامانجی شەڕ دژ بە چەکدارانی داعش. دوای ئەوەی وێنەکانی بە ئینتەرنێت و لە جیھاندا بڵاوبوویەوە، ڤیان لە میدیاکانی جیھاندا نازناوی ئەنجلینا جۆولیی کوردی لێنرا بەھۆی وێنا و ڕووخسارییەوە.[١][٢][٣] ئەم چواندنەی ڤیان بە ئەنجلینا جۆولی ڕەخنەی چەکدارانی دیکەی کوردی بە دوادا ھات کە پێیان وابوو ڤیان دەبێت بۆ خەون و ئامانجەکانی سەرنجی بخرێتە سەر نەک وێنا و ڕووخساری.[٤]

ڤیان لە تشرینی دووەمی ٢٠١٥

ژیانی سەرەتایی[دەستکاری]

ڤیان لەناو خێزانێکی کوردی شاری قامیشلۆ لە ساڵی ١٩٩٧ لەدایکبوو، ھەر لە تەمەنی منداڵیدا ژیانی ھاوسەری پێکھێنا لە ھاوسەرگیرییەکدا کە پێشوەختە لەلایەن خێزانەکەیەوە ڕێکخرابوو. دوای چەند مانگێکی کەم ڤیان توانی جیاببێتەوە لە ھاوسەرەکەی بەھۆی ئەو یاسا نوێیانەی تازە لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە دانرابوون. ساڵی ٢٠١٤ و دوای جیابوونەوەکەی ڤیان پەیوەندی بە ھێزەکانی یەپەژەوە کرد بە ھیوای شەڕکردن بۆ ئازادی ژنان لەدەست زوڵمی ئەو کۆمەڵگە پیاوسالارییەی بوونی ھەیە لە ھەرێمەکەدا.[٥]

ھێزەکانی یەپەگە و یەپەژە لە ساڵی ٢٠١٦

ناوبانگ لە میدیا[دەستکاری]

ڤیان سەرنجی جیھانی بۆ خۆی ڕاکێشا لە ساڵی ٢٠١٥ دوای ئەوەی وێنەگرێک وێنەیەکی گرت و بە «ئەنجلینا جۆولی کوردی» ناوی ھێنا. ژمارەیەکی زۆری میدیا وێنەکانیان بڵاوکردەوە و ھەواڵی لەسەر نوسرا و ھەندێکیش بە ئەکتەری ئیسپانی پێنێلۆپی کروز چواندیان.

دوای گیان لەدەستدانی ڤیان دووبارە بوو بە ھەواڵی میدیاکان و سەردێرەکان نووسرا بە «ئەنجلینا جۆولی کوردی گیانی لەدەستدا»، ئەمە جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ڤیان بۆ لێکچوونی لەگەڵ ئەنجڵینا جێگەی گرنگی پێدرا نەک بۆ بەژداری لە شەڕی دژ بە چەکدارانی داعش و خەون و ئامانجەکانی. ئەم کردەیەی میدیاکان لەلایەن پشتیوانانی دۆزی کورد و ھاوڕێیانی ڤیانەوە سەرکۆنە کرا.[٤][٦]

کاردانەوە بەرامبەر جیاکاری ڕەگەزی[دەستکاری]

بچووککردنەوەی ڤیان لە ڕووخساریدا وەک سووکایەتی دانرا لەلایەن زۆرێک چالاکوانی کوردەوە، بەتایبەتی کە ڤیان شوێنکەوتوویەکی بیروباوەڕی فێمینیزم بوو. چۆمان کەنعانی، چالاکوانێکی کورد و چەکدارێکی یەپەگە، مامەڵەی میدیاکانی وڵاتانی ڕۆژاوای بەرامبەر ڤیان ڕەتکردەوە، لە ڕاپۆرتێکی بی بی سیدا چۆمان گووتی: «تەواوی فەلسەفەی یەپەژە ئەوەیە شەڕی دژ بە جیاکاری ڕەگەزی بکات و ڕێگا نەدات چی دیکە ژنان وەک کاڵایەکی سێکس بەکاربھێنرێن،» سەبارەت بە پێگەی یەپەژە لەسەر جیاکاری ڕەگەزی چۆمان گووتی:[٤]

ئێمە دەمانەوێت جێگەی شیاوی خۆیان بە ژنان بدەین لە کۆمەڵگادا و وابکەین خاوەنی چارەنووسی خۆیان بن. ڤیان لەپێناو ئەم بیروباوەڕانە گیانی بەخت کرد. لە میدیادا کەس باسی ئەم ھۆکارانەی نەکرد کە ڤیان خۆی بۆ کردن بە قوربانی، و نە ئەوەش کە ڤیان بەدەستی ھێنا بۆ ژنان لە ڕۆژاڤا لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردوودا.

مردن[دەستکاری]

ڤیان لە ڕۆژی ٣١ی ئابی ٢٠١٦ کوژرا لە دەمی ھێرشێکدا لە شاری مەنبج دوای بەژداریکردنی لە ئازادکردنی شارەکە لە دەستی چەکدارانی داعش.[٧] ئەگەرچی ڕاپۆرتە سەرەتایییەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە ڤیان لەگەڵ ژمارەیەک چەکداری یەپەگە کوژراوە لە جەرابلوس لە ھێرشێکی سوپای ئازادی سووریا بەڵام ئەم دەنگۆیانە لەلایەن وتەبێژی یەپەژەوە ڕەتکرانەوە.[٨]

سەرچاوەکان[دەستکاری]