فەرموودەی مەوزوع

فەرموودەی مەوزوع بریتییە لەو فەرموودەیەی کە دروست کرابێت یان بە درۆ بێت پاڵ درابێتە لای پێغەمبەر.

چۆنییەتی دروستبوونی

ئەو کەسانەی فەرموودە دروست دەکەن دوو ڕێگا بەکاردێنن ئەوانیش:

• قسەیەکی خۆی بێنێ و ڕشتەیەکی بۆ دانێت، و بیگێڕێتەوە و بڵێت پێغەمبەر وایگوت.
• قسەی یەکێک لە دانایان یان ھەر کەسێک بێنێت و ڕشتەیەکی بۆ دانێت، و بیگێڕێتەوە و بڵێت پێغەمبەر وایگوت.

چۆنییەتی ناسینەوەی

چەند ڕێگایەک ھەیە بۆ ناسینەوەی فەرموودەی مەوزوع بەبێ سەیر کردنی ڕشتەکەی ئەوانیش:

• دانپێدانانی کەسی دروستکەر، وەک نوحی کوڕی ئەبو مریەم کە دانی بەوەدا نا کە فەرموودەی دروست کردووە دەربارەی گەورەیی سووڕەتەکانی قورئان لە ئیبن عەبباسەوە.
• شتێک کە وەک دانپێدانان بێت، بۆ نموونە لە کەسێکەوە شتێک بگێڕێتەوە کە پێش لەدایکبوونی مردبێت، و ئەو فەرمودەیەش تەنیا لەلای ئەو ھەبێت.
• بەھۆی شتێکەوە لە کەسی گێڕەڕەوەدا، وەک ئەوەی کەسێک شیعە بێت و فەرموودەیەک دەربارەی گەورەیی ئال و بەیت بگێڕێتەوە.
• بەھۆی شتێک لە فەرموودەکەدا، بۆ نموونە لە ڕووی زمانەوە لاواز بێت یان ڕاشکاوانە پێچەوانەی قورئان بێت.

ھۆکارەکانی دروستکردنی

• بۆ نزیک بوونەوە لە خوا.
• بۆ سەرخستنی مەزھەب و بیروباوەڕ.
• بۆ تانە دان و ناشیرین کردنی ئیسلام.
• بۆ نزیکبوونەوە لە دەسەڵاتداران.
• بۆ پارە و سامان پەیداکردن.
• بۆ مەبەستی بەناوبانگ بوون.

دیارترین ئەو کتێبانەی دەربارەی نوسراون

• کتاب الموضوعات. ئیبن جەوزی، کۆنترین کتێبە دەربارەی فەرموودەی مەوزوع نوسرابێت.
• اللآلئ المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة. جەلالەدین سیوتی، پوختە کردن و بۆ زیادکردنی کتێبەکەی ئیبن جەوزییە.
• تنزییە الشریعة المرفوعة عن الأحادیث الشنیعة الموضوعة. ئیبن عیراق کینانی، پوختەکردنی کتێبەکەی سیوتییە.

حوکمەکەی

فەرموودەی مەوزوع خراپترین جۆری فەرموودەی زەعیفە. زانایان کۆکن لەسەر ئەوەی کە گێڕانەوەی فەرموودەی مەوزوع حەرامە تەنیا لە کاتی ڕونکردنەوەی ئەوەی کە فەرموودەکە ھەڵبەستراوە.