پێڕستی ئەو موسڵمانانەی خەڵاتی نۆبێڵیان وەرگرتووە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

لە ٢٠١٨ ، دوازدە لە وەرگرانی خەلاتی نۆبل موسلمان بوون، نیوەی زیاتریان لە سەدەی ٢١ بوو ، حەوت کەس لەم ١٢ دوازدە کەسە خەڵاتی نۆبلیان وەرگرت سێ کەس لەم حەوت کەسە وەرگرێ خەلاتی نۆبلی ئاشتی بوون یەکێک لە وەرگرانی خەلاتی نۆبل لە فیزیا محمد عبدالسلام بوو ، ئەندامی کۆمەڵەی ئەحمەدیە بوو لە پاکستان. یەکێکی تریان کە وەرگری خەڵاتی نۆبل بوو لە کیمیا عەزیز_سانجار بوو کە لە ساڵی ٢٠١٥ خەڵاتی نۆبێل لە کیمیای پێ بەخشرا لە بواری چاکسازیی دی ئێن ئەی.[١]

خەڵاتی ئاشتی[دەستکاری]

ساڵ وێنە ناوی خەڵاتکراو وڵات و کارەکانیان ھۆکار زانیاری
١٩٧٨ Anwar Sadat cropped.jpg ئەنوەر سادات (١٩١٨-١٩٨١) میسر سەرۆکی مسر خەڵاتی نۆبڵی وەرگرت لەگەل Menachem begin لە سالێ ١٩٧٨لە چوارچێوەی بەشداربونیان لە ئاشتی لە رۆژڵاتی ناوەڕاست[٢] یەکەم موسڵمانی وەرگری خەڵاتی نۆبڵ[٣][٤][٥][٦][٧][٨][٩]
١٩٩٤ ArafatEconomicForum.jpg یاسر عەرەفات

(١٩٢٩-٢٠٠٤)

فەلەستین سیاسەتمەنداری

فەڵەستینی

لە ساڵی ١٩٩٤ خەڵاتی نۆبڵی بە ھاوبەشێ لەگەل شیمعۆن_پێرێز و ئیسحاق_ڕابین وەرگرت بۆ کارەکانیان

لە دروستکردنی ئاشتی لە رۆژڵاتی ناوەڕاست[١٠][١١]

یەکەم فەڵەستینی کە خەڵاتی

نۆبڵی وەرگرتووە[٣][١٢][١٣][١٤][١٥][١٦]

٢٠٠٣ Shirinebadi001.jpg شیرین عەبادی

(١٩٤٧-تائیستا)

ئێران چالاکوانی مافەکانی مرۆڤ لە ٢٠٠٣ خەڵاتی نۆبل بەخشرا بە شیرین بۆ دیموکراسیەت و پاراستنی مافەکانی مرۆڤ

شیرین بە تایبەتی گرنگی بە مافەکانی ژن و منداڵ دا[١٧]

یەکەمین و تەنھا کەس لە وەرگری خەڵاتی نۆبل

شیرین وەک شانازیەک یەکەم ئافرەتی موسڵمانە کە خەڵاتی نۆبڵێ وەرگرتبێت[٣][١٨][١٩][٢٠][٢١]

٢٠٠٥ Mohamed ElBaradei, Davos 1.jpg محمد مستەفا

(١٩٤٢-تائێستا)

میسر دیبلۆماسی مسری لە ساڵی ١٩٩٤ خەڵاتی نۆبڵ بە ھاوبەشی درا بە محمد  لەگەل دامەزراوەی ئاژانسی نێونەتەوەیی وزەی ئەتۆمی

بۆ ھەوڵەکانیان لە ڕێگرتن لە بەکارھێنانی چەکی ئەتۆمی بە مەبەستی کاری سەربازی و بۆ دڵنیا کردنەوە لەوەی وزەی ئەتۆمی بە ئاشتیانە و بە سەلامەترین شێوە بەکاربێت[٢٢][٢٣]

دووەم کەس بوو لە مسر کە خەڵاتی نۆبلی پی ببخشرێ لە ٢٠٠٥[٢٤][٢٥][٢٦][٢٧][٣]
٢٠٠٦ Muhammad Yunus - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg محمد یونس

(١٩٤٠-تائێستا)

بەنگلادیش ئابوریناسی بەنگلادیشی و

دامەزرێنەری بانکی گرامین

لە ٢٠٠٦ خەڵاتی نۆبڵێ پێ بەخشرا بە ھاوبەشی لەگەل بانکەکەی گرامین بۆ ھەوڵەکانیان بۆ بنیادنانی ئابوری و پەرەپێدانی کۆمەڵایەتی لە سەرەتاوە[٢٨] یەکەم وەرگری خەڵاتی نۆبڵی موسلمانی بەنگلادیشی وە سێیەم کەس لە بەنگلادیش کە خەڵاتی نۆبلێ پێ بەخشرابێت[٢٩][٣٠][٣١][٣٢][٣٣][٣٤]
٢٠١١ Tawakkol Karman.jpg تەوەکەل_کارمان

(١٩٧٩-تائێستا)

یەمەن پارێزەرێ مافەکانی مرۆڤ لە یەمەن

بەناوبانگ لە بەھاری_عەرەبی

لە ٢٠١١ خەڵاتی نۆبڵی پێ بەخشرا بە ھاوبەشی لەگەڵ ئێلین جۆنسۆن سێرلێف و لیمە بۆووی ھەوڵی ناتوندوژی و بۆ سەلامەتی ئافرەتان و بۆ مافەکانی ئافرەتان بۆ بەشداری تەواویان لە بنیادنانی ئاشتی[٣٥] یەکەم ئافرەتی عەرەب  و یەکەم و تەنھا یەمەنی کە خەڵاتی نۆبلی وەرگرتبێ[٣٦][٣٧][٣٨][٣٩][٤٠]
٢٠١٤ Malala Yousafzai at Girl Summit 2014.jpg مەلالە_یووسفزای پاکستان چالاکوانی پاکستنی، کارکردن بۆ مافەکانی منالان لە خوێندن لە پاکستان لە ٢٠١٤ خەڵاتی نۆبلی پێبەخشرا بە ھاوبەشی لەگەل کەلاش سەتیارتی و  مەلالەی بۆ ھەوڵەکانیان دژی کپ کردنی خوێندنی منالان و گەنجان و بۆ گشت مافەکانی مناڵان لە خوێندن[٤١] لە تەمەنی ١٧ ساڵی مەلالە گەنجترین وەرگری خەڵاتی نۆبل بوو [٤٢]ھەمیشە،دووەم پاکستانی و یەکەم نەژادی Pashtun بوو کە خەڵاتی نۆبلی وەرگرتبێت[٤٣]

خەڵاتی نوسەران[دەستکاری]

ساڵ وێنە ناوی خەڵاتکراو وڵات و کارەکانیان ھۆکار زانیاری
١٩٨٨ Necip Mahfuz.jpg نەجیب_مەحفووز

(١٩١١-٢٠٠٦)

میسر نوسەری مسری لە ١٩٨٨ خەڵاتی نۆبڵی لە نوسەری وەرگرت کارەکانی دەوڵەمەند بووە بە ئاسانکاری و ئاسان تێگەیشتن وە ئەو شتانەی وتویەتی ئێستا بووەتە ‌ڕاستی[٤٤][٤٥] یەکەم نوسەری موسڵمانە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ[٣][٤٦][٤٧]
٢٠٠٦ Pamuk.jpg ئۆرھان_پاموک

(١٩٥٢-تائێستا)

تورکیابەناوبانگە بەھۆی ‌ڕۆمانەکانی My Name Is Red و Snow


خەڵاتی زانستخوازەکان[دەستکاری]

فیزیا[دەستکاری]

ساڵ وێنە ناوی خەڵاتکراو وڵات و کار ھۆکار زانیاری
١٩٧٩ Abdus Salam 1987.jpg محمد عبدالسلام

(١٩٢٦-١٩٩٦)

پاکستان فیزیازانی پاکستانی خەڵاتی نۆبڵی وەرگرت لە فیزیا بە ھاوبەشی لەگەل Sheldon_Lee_Glashow  و ستیڤن وینبۆرگ بۆ بەشداریەکانیان لە تیۆری کارۆموگناتیسی یەکگرتوو لە کارلێکردنی تەنۆچکەی سەرەتایی[٤٨] یەکەم موسڵمان و تەنھا پاکستانی زانستخواز بۆ وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵ


کیمیازان[دەستکاری]

ساڵ وێنە ناوی خەڵاتکراو وڵات و کار ھۆکار زانیاری
١٩٩٩ Ahmed Zewail.jpg ئەحمەد_زوەیل

(١٩٤٦-٢٠١٦)

میسرزانست خوازی میسری لە ١٩٩٩ خەڵاتی نۆبێلی لە کیمیا وەرگرتووە بۆ کارکردنی لەسەر بواری (Femtochemistry) و زۆر کاری تریش[٤٩] یەکەم موسڵمانی خەڵاتکراوی بواری کیمیایە و دووەم موسڵمانی زانست خوازە[٣][٥٠][٥١][٥٢]
٢٠١٥ Aziz Sancar 0060.jpg عەزیز سانجار

(١٩٤٦- تائێستا)

تورکیازانست خوازی تورکی لە ٢٠١٥ خەڵاتی نۆبڵی پێبەخشرا لە بواری کیمیا بۆ وانەکانی لە چاکردنی دی ئێن ئەی یەکەم تورکە کە لە بواری کیمیا خەڵاتی نۆبڵی پێ ببخشرێ وە دووەم تورکە کە خەڵاتی نۆبڵ وەربگرێ سێیەم موسڵمانی زانستخوازیشە لە وەرگرتنی خەڵاتی نۆبل


سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ماڵپەری فەرمی نۆبل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبل
  2. ^ [1]"The Nobel Peace Prize 1978", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012.
  3. ^ ی ا ب پ ت ج CS1 maint: Archived copy as title (link) "Muslim Nobel Prize Winners", 'Islamic History Month Canada' accessed March 24, 2012
  4. ^ [2] 'Answer.com' article on Anwar al-Sadat, retrieved March 24, 2012.
  5. ^ [3]'Nobel Lecture, December 10, 1978' by Anwar Sadat, Nobel Foundation,retrieved April 5, 2012.
  6. ^ "Archived copy". Archived from the original on 2012-01-19. Retrieved 2012-04-07."The Islamization Of Egypt" by Adel Guindy,retrieved April 7, 2012. Sadat's famous slogan, "I am a Muslim president of a Muslim state" '
  7. ^ [4]"Anwar Al-Sadat, The First Islamist Ruler In Egypt's Modern History", Coptic Nationalism, posted March 30, 2012, retrieved April 7, 2012. "The Pope must understand that I am a Muslim President of a Muslim State" Source: 'The exact words of Sadat in Arabic are: "إن البابا يجب أن يعلم أنني رئيس مسلم لدولة مسلمة." These words Mohamed Hassanein Heikal translates in his book, Autumn of Fury, as, "The Pope must understand that I am the Muslim President of a Muslim country." [Mohamed Heikal, Autumn of Fury, the Assassination of Sadat (London; Corgi Book; 1984); p. 228] This is not an accurate translation. The words should be translated as in the text of my article with an emphasis on the words "a Muslim State", that is Egypt.'
  8. ^ http://www.nndb.com/people/954/000024882/'Anwar Sadat', NNDB,retrieved April 7, 2012.'Muslim'
  9. ^ [5] Peacemaker hero Anwar al-Sadat by Youssef, 'The My Hero Project', accessed March 21, 2012. "Sadat was a devout Muslim from his early days, benefiting from an Islamic education"
  10. ^ [6] 'Yasser Arafat-Biography', Nobel Foundation, retrieved April 5, 20122. ^
  11. ^ [7]"The Nobel Peace Prize 1994", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. ^
  12. ^ "Yasser Arafat – Biographical". nobelprize.org.
  13. ^ [8]"Yasser Arafat-Nobel Lecture", Nobel Foundation, retrieved April 5, 2012.
  14. ^ "Archived copy". Archived from the original on 2012-07-21. Retrieved 2012-04-04.'The Muslim Arafat',retrieved April 5, 2012.
  15. ^ [9] 'Yasser Arafat', NNDB, retrieved April 7, 2012.'Muslim'
  16. ^ [10] Jewish Virtual Library, accessed March 24, 2012. "a Sunni Muslim".
  17. ^ [11]"The Nobel Peace Prize 2003", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. ^
  18. ^ [12] "Nobel Peace Prize winner promotes her new book The Golden Cage", by Jasmine Gould, 'Connect2Mason',dated April 26, 2011, retrieved April 4, 2012. "The first Iranian and Muslim woman to win the Nobel Peace Prize for her work in human rights"
  19. ^ [13]"Shirin Ebadi – Iran 2003", 'Meet the Laureates', Nobel Women's Initiative, accessed April 4, 2012. "She is the first Muslim woman to receive the Nobel Peace Prize"
  20. ^ [14]"In the name of the God of Creation and Wisdom", Nobel Lecture by Shirin Ebadi, Oslo, December 10, 2003, Nobel Foundation, retrieved April 4, 2012.
  21. ^ [28], Microfinance and Islamic Finance – A Perfect Match by Dr. Linda Eagle, accessed March 24, 2012. پی دی ئێف
  22. ^ [16]"The Nobel Peace Prize 2005", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. ^
  23. ^ [17]"Mohamed El-Baradei-Biography", Nobel Foundation, retrieved April 5, 2012. ^
  24. ^ [21] 'Nobel Lecture by Mohamed El-Baradei, Oslo, December 10, 2005.', Nobel Foundation, retrieved April 5, 2012. "I am an Egyptian Muslim"
  25. ^ [20] "Muslim Contribution to World Peace" by Minhaj Qidwai, accessed March 21, 2012. "Recipient of Nobel Peace Prize Mohamed ElBaradei an Egyptian Muslim can be a role Model for all those who want to contribute towards peace and prosperity in the modern world."
  26. ^ [19] "NNDB article on Mohamed El Baradei", retrieved March 24, 2012.'Muslim'. ^
  27. ^ [18]"Outgoing IAEA chief leaves complex legacy",Jahn, George (30 November 2009), Associated Press, accessed 5 February 2011 on msnbc.com. ElBaradei, who describes himself as having a Muslim background, sometimes cites his favorite Christian prayer when speaking of his role on the world stage.
  28. ^ [22]"The Nobel Peace Prize 2006", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. ^
  29. ^ [23]"Yunus martyred, Bangladesh marred" by 'Misha Hussain', Dawn.com,April 6, 2011, retrieved April 7, 2012. "a Bengali and a Muslim"
  30. ^ [https://web.archive.org/web/20140809054421/http://www.inspiringislam.net/2011/03/muhammad-yunus-ways.html Archived ٩ی ئابی ٢٠١٤, لە وەیبەک مەشین. [24]] "Muhammad Yunus Ways", 'Islamic Inspiration', published March 27, 2011, retrieved March 24, 2012. "he is a Muslim"
  31. ^ [25]'Muhammad Yunus (1940– )', The Union of Islamic World Students,retrieved April 5, 2012,'a devout muslim'
  32. ^ [27]"Microcredit pioneer wins Nobel Peace Prize – and puts Episcopalian – and Anglican combatants to shame",The Questioning Christian, dated October 13, 2006, retrieved April 5, 2012. ^
  33. ^ [26]'Muhammad Yunus', NNDB,retrieved April 5, 2012.'Muslim'
  34. ^ [28], Microfinance and Islamic Finance – A Perfect Match by Dr. Linda Eagle, accessed March 24, 2012. "A Muslim Bangladeshi economist and economics professor"
  35. ^ [29]"The Nobel Peace Prize 2011", Nobel Foundation,retrieved March 24, 2012. ^
  36. ^ [https://web.archive.org/web/20180930080443/https://www.huffingtonpost.com/sahar-taman/tawakul-karman-nobel-peace-prize-laureate_b_1001166.html Archived ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨, لە وەیبەک مەشین. [30]] Democracy Now! article on Tawakel Karman, "Yemeni Activist Tawakkul Karman, First Female ArabNobel Peace Laureate: A Nod for Arab Spring", dated October 7, 2011, retrieved March 21, 2012. ^
  37. ^ [31]"Tawakul Karman, Nobel Peace Prize Laureate, Talks the Talk and Walks the Walk" by 'Sahar Taman', The Huffington Post, published October 8, 2011, retrieved April 7, 2012. "a Yemeni Muslim woman"
  38. ^ [32]"In the name of God the Compassionate the Merciful",Nobel Lecture by Tawakkul Karman, Oslo, 10. December 2011, Nobel Foundation,retrieved April 5, 2012.
  39. ^  "Tawakel Karman (The Nobel Peace Prize winner 2011) & Hijab" by 'Sarah Ahmed', dated December 12, 2011, retrieved March 21, 2012. "She is a co-recipient of the 2011 Nobel Peace Prize, becoming the first Yemeni, the first Arab woman, and the second Muslim woman to win a Nobel Prize and the youngest Nobel Peace Laureate to date."
  40. ^ [33] "Tawakkul Karman is the first arab woman and the youngest Nobel Peace Laureate in hijab", 'Haute Hijab', December 20, 2011, accessed March 21, 2012. "Tawakkul Karman, a Muslim, was the first Arab woman awarded the Nobel Peace Laureate"
  41. ^ "The Nobel Peace Prize 2014" . Nobel Foundation. Retrieved 2014-10-10.
  42. ^ "Malala and Kailash Satyarthi win Nobel Peace Prize". BBC News.
  43. ^ "Malala Yousafzai, Kailash Satyarthi win Nobel Peace Prize". Dawn. 14 October 2014. Retrieved 14 October 2014.
  44. ^ [34] "The Nobel Prize in Literature 1988", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012.
  45. ^ [35] 'Nobel Lecture by Naguib Mahfouz', Nobel Foundation,retrieved April 5, 2012.
  46. ^ [36] Archived 2012-06-09 Archived ٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢, لە وەیبەک مەشین. at the Wayback Machine"Naguib Mahfouz's Socialistic Sufism: An Intellectual Journey from the Wafd to Islamic Mysticism", Yagi, Kumiko, Ph.D. Harvard University, 2001. 235 pages. Adviser: Graham, William A. Publication Number: AAT 3028463, accessed March 24, 2012.
  47. ^ [37] "Naguib Mahfouz – The Son of Two Civilizations" by 'Anders Hallengren', article on Naguib Mahfouz, Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. "a pious moslem believer"
  48. ^ [43]“The Nobel Prize in Physics 1979”, Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012. ^
  49. ^ [46] "The Nobel Prize in Chemistry 1999", Nobel Foundation, retrieved March 24, 2012.
  50. ^ [47] Muslim "Nobel Prize Winner Ahmed Hassan Zewail" by Bernie, 'Planck's constant', accessed March 24, 2012. ^
  51. ^ [48] Archived Archived ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨, لە وەیبەک مەشین. 2018-06-18 at the Wayback Machine Ahmed Zewail's caltechsite. ^
  52. ^ [https://web.archive.org/web/20130810012300/http://fountainmagazine.com/Issue/detail/Science-in-the-Islamic-world-an-interview-with-Nobel-Laureate-Ahmed-Zewail Archived ١٠ی ئابی ٢٠١٣, لە وەیبەک مەشین. [49]] Science in the Islamic world: an interview with Nobel Laureate Ahmed Zewail, The Fountain Magazine, Issue 67, January–February 2009, retrieved March 21, 2012. "I'm very proud of the value system that I was given by my family and the way I grew up as a Muslim in Egypt.