بەقەرە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
سوورەتی ٢ی قورئان
البقرة
بەقەرە
مانگا (بەسەرھاتی مانگاکەی بەنی ئیسرائیل لەسەردەمی موسا)
Sura2.pdf
جۆری سوورەتمەدینەیی
جوزءجوزئى ١–٣
ژمارەی ئایەتەکان٢٨٦
ژمارەی وشەکان٦٬١٤٤
ژمارەی پیتەکان٢٥٬٦١٣
ژمارەی ئایەتەکانی بابەتێکی تایبەتبەسەرھاتی دروستکردنی ئادەم (ئایەتی ٣٠–٣٨)

مانگا زەردەکەی بەنی ئیسرائیل (ئایەتی ٦٧–٧٣)
دەرخستنی سیفەتێکی جوولەکەکان (ئایەتی ٩٧–٩٨)
بەرزکردنەوەی کەعبەی پیرۆز لەلایەن ئیبراھیم (ئایەتی ١٢٤–١٣١)
فەرمانی خوا بۆ موسڵمانان کە کەعبە ڕووگەیان دەبێت و ھەموو زەوی مزگەوتە بۆیان (ئایەتی ١٤٢–١٥٠)
فەرزبوونی ڕۆژووی ڕەمەزان و گەورەیی مانگەکە (ئایەتی ١٨٣–١٨٥ و ١٨٧)

باسی حەجکردنی ماڵی خوا (ئایەتی ١٩٦–١٩٨ و ٢٠٣)

سوورەتی البقرة درێژترین سوورەتی قورئانە و دەڵێن: یەکەم سوورەتە کە لە مەدینە دابەزیوە بێجگە لە ئایەتی (واتقوا یوما ترجعون فیە إلی الله ثم توفی کل نفس ما کسبت وھم لا یظلمون) (٢٨١) دوا ئایەتە کە دابەزیوە لەڕۆژی ١٠ی ذي الحجة لە حەجی ماڵاوایی لەمینا، و ئایەتەکانی سوو.

گەورەیی سوورەتەکە[دەستکاری]

  • باوکی ئەمامەی باھیلی دەگێرێتەوە: گوێم لێبوو کە پێغەمبەری خوا دەفەرموێت: «قورئان بخوێنن، چونکە لە ڕۆژی قیامەتدا دێت و تکا دەکات بۆ خاوەنەکانی ھەردوو گوڵ ڕەنگەکە بخوێنن: (سوورەتی البقرة) و سورەتی آل عمران چونکە ئەم دوانە لە ڕۆژی قیامەتدا وەک دوو پەڵە ھەور، یا وەک دوو سێبەر، یا وەک دوو پۆل لە باڵندە کە باڵیان ڕەپ کردووە لە ئاسمانا دێن بەرگری لەخاوەنەکانیان دەکەن. سوورەتی البقرە بخوێنن چونکە خوێندنی پیت و بەرەکەتەو، وازلێھێنانی مایەی پەشیمانی و خەفەتە، کەسانی بێورەو کەمتەرخەم پێی ناوێرن، معاوییە دەڵێ: پێم گەیشتووە کە کەسانی بێورە مەبەستی جا دووگەرانە».
  • لە باوکی مەسعوودی ئەنصاری دەگێڕێتەوە: پێغەمبەری خوا فەرموویییەتی: «ھەر کەسێک دوو ئایەتی کۆتایی سوورەتی البقرة لە شەودا بخوێنێتە ئەو بەسییەتی».
  • لەسورەتی بەقەرەدا ئایەتەلکورسی کە ئایەتی ٢٥٥ـە زۆربەی موسڵمانان لەبەریانکردووە و گرنگییەکی گەورەیی ھەیە. ابی کوڕی لعب دەڵێ: پێغەمبەری خوا فەرموویییەتی: (ئەی (أبو المنذر) دەزانی چ ئایەتێک لە کتێبی خوای باڵادەست لەھەمووان گەورەترە). دەڵێ: وتم: خوا و پێغەمبەری خوا زاناترن، فەرمووی: (ئەی (أبو المنذر) دەزانی چ ئایەتێک کەلە خزمەتیدای، لە کتێبی خوای باڵا دەست لە ھەموان گەورەترە). دەڵێت: وتم (اللە لا الە الا ھو الحی القیوم) بەقەرە ٢٥٥ دەڵێ: دەستی دابەسنگما و فەرمووی: (بەخوا پێکاوتە زانست و زانیاریت لێ پیرۆز بێت ئەی (أبو المنذر)). ئیمامی موسلیم ڕیوایەتی کردووە.

ھۆکاری ناونانی سوورەتەکە[دەستکاری]

ھۆکاری ناونانی سوورەتەکە بە بەقەرە بۆ ئەوە دەگێڕێتەوە کە تێیدا باس لە ڕووداوی مانگاکەی بەنی ئیسرائیل کراوە کە لەسەردەمی پیێغەمبەر موسا بووە.

لە ٢٨٦ ئایەت پێکدێت بەپێی مەسحەفی نووسراوی (چاپکراوی کۆمەڵەی خزمەتکاری شوێنە پیرۆزەکان شا فەھد بۆ چاپکردنی مەسحەفی پیرۆز) (بە عەرەبی مجمع خادم الحرمین الشریفین الملک الفھد لطباعة المصحف الشریف) حەفسی کوڕی سولەیمانی کوفی.

بەپێی مەسحەفی نووسراوی عوسمانی کوڕی سەعیدی میسری وەریگرتووە لە وەرش لە ٢٨٥ ئایەت پێکدێت.

لە خوێندنەوەی حەفس {الم} ئایەتی یەکەمی سوورەتەکەیە، بەڵام لەخوێندنەوەی وەرش پیتەکانی سەرەتا لەگەڵ ئایەتەکەیدا دوایدایە واتە {الم ذالک الکتاب لاریب فییە ھدیً لِّلمتقین}.

ھۆکاری دابەزینی ھەندێک لەئایەتەکانی[دەستکاری]

٢٠ ئایەتی سەرەتا[دەستکاری]

ئەبو عوسمانی زەعفەرانی دەگێڕێتەوە: «چوار ئایەتی سەرەتای ئەم سوورەتە (لە Ra bracket.pngذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ Aya-2.pngLa bracket.png تا Ra bracket.pngأُوْلَـئِكَ عَلَى هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ وَأُوْلَـئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ Aya-5.pngLa bracket.png) بەسەر موسڵماناندا دابەزیووە و دوو ئایەتی دواتر (Ra bracket.pngإِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَأَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ Aya-6.png خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِيمٌ Aya-7.pngLa bracket.png) بەسەر بێباوەڕان دابەزیووە و سیانزە ئایەتی دواتریش (لە Ra bracket.pngوَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ Aya-8.pngLa bracket.png تا Ra bracket.pngيَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ كُلَّمَا أَضَاء لَهُم مَّشَوْاْ فِيهِ وَإِذَا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُواْ وَلَوْ شَاء اللّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَأَبْصَارِهِمْ إِنَّ اللَّه عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ Aya-20.pngLa bracket.png)بەسەر دووڕووەکان دابەزیووە»..

ئایەتەکانی ٩٧ و ٩٨[دەستکاری]

ئیبن عەباس دەگێڕێتەوە: «جووەکانی مەدینە ھاتنە خزمەتی پێغەمبەری خوا و پێیان وت چەند پرسیارێکمان ھەیە وەڵاممان بدەرەوە و باوەڕت پێدێنین. لەیەکێک لەپرسیارەکاندا وتیان: کێ سرووش بەتۆ دەگەیەنێت؟ فەرمووی: جبرەییل. وتیان: ئەو جبریلەی کە دەبەزێنەری جەنگ و کوشتارە، و دوژمنمانە. ئەگەر بتوتایە میکائیل کە دەبەزێنەری ڕەحمەتە ئەوا شوێنت دەکەوتین.. دواتر خوای گەورە ئەم ئایەتانەی دابەزاند (Ra bracket.pngقُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللّهِ مُصَدِّقاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ Aya-97.png مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَافِرِينَ Aya-98.pngLa bracket.png)»..

ئایەتی ١١٥[دەستکاری]

ئیمامی ترمزی لە عامری کوڕی ڕەبیعەوە دەگێڕیتەوە: «ئێمە لەگەڵ پێغەمبەری خوا لەگەشتێکدا بووین کەشەوێکی تاریک بوو، نەماندەزانی ڕووگە لەکوێیە، بۆیە ھەر یەکێکمان ڕوومانکردە جێگایەک. کاتێک ڕۆژ بووەوە ئەمەمان بۆی باسکرد، خوای گەورە ئەمەی دابەزاند:Ra bracket.pngوَلِلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجْهُ اللّهِ إِنَّ اللّهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ Aya-115.pngLa bracket.png»..

ئایەتی ١٤٢ (گۆڕینی قیبلە)[دەستکاری]

ئیمامی بوخاری لە عەبدوڵڵای کوڕی ڕەجاوە دەگێڕێتەوە: «پێغەمبەری خوا نزیکەی ١٦ یان ١٧ مانگ لەمەدینەدا ڕووی دەکردە مزگەوتی ئەقسا لەکاتی نوێژدا، بەڵام پێغەمبەری خوا حەزی دەکرد ڕوو بکاتە کەعبە، ھەتا خوای گەورە بڕیاریدا و ویستی ھێنایەدی بەئایەتی Ra bracket.pngسَيَقُولُ السُّفَهَاء مِنَ النَّاسِ مَا وَلاَّهُمْ عَن قِبْلَتِهِمُ الَّتِي كَانُواْ عَلَيْهَا قُل لِّلّهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ يَهْدِي مَن يَشَاء إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ Aya-142.pngLa bracket.png»..

ئایەتی ٢١٩[دەستکاری]

ئیمامی عومەر ھەندێک لەپشتیوانان چوون بۆ لای پێغەمبەری خوا و وتیان: «دوورمانخەرەوە لە ئارەق، چونکە گاڵتەپێکەری عەقڵ و زیان لێدەری ماڵەمانە. ھەتا خوای گەورە ئەم ئایەتی دابەزاند Ra bracket.pngيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَآ أَكْبَرُ مِن نَّفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبيِّنُ اللّهُ لَكُمُ الآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ Aya-219.pngLa bracket.png»..

ئایەتی ٢٢٢[دەستکاری]

ئیمامی موسلیم لە زوھەیری کوڕی حەربەوە دەگێڕێتەوە: «جووەکان کاتێک ھاوسەرەکانیان بکەوتایتە سووڕی مانگانەوە ماڵیان جێدەھێشت، سەبارەت بەم کردەوەیە پرسیار لە پێغەمبەری خوا کرا و خوای گەورە وەڵامی دایەوە بە ئایەتی Ra bracket.pngوَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ Aya-222.pngLa bracket.png»..

سەرچاوەکان[دەستکاری]