ڕەگی دووجا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
 ڕەگی دووجایx

لە بیرکاریدا، ڕەگی دووجا (بە ئینگلیزی: Square root) یان ڕەگی دووەمی ژمارەیەکی ڕاستەقینەی نانەرێنی بە شێوەی دیاری دەکرێت. ڕەگی دووجای ژمارەی بریتییە لە ژمارەیەک ئەگەر لە خۆی بدرێت ژمارەکەت دەستدەکەوێت. بۆ نموونە ڕەگی دووجای ٩ یەکسانە بە ٣ (بە شێوەی دیاری دەکرێت) لەبەر ئەوەی . ڕەگی دووجا لە کاتی شیکاری کردنی ھاوکێشەی دووجا واتە ئەو ھاوکێشانەی بە شێوەی دەنووسرێن کەلکی لێ وەردەگیرێ، لەبەر ئەوەی گۆڕەکی بە توانی دوو گەیشتووە.

ھێمای ڕەگی دووجا () یەکەمین جار لە سەدەی شازدەھەم بەکار ھات. وێدەچێت ئەم ھێمایە لە پیتی چووکەی rەوە وەرگیرابێت واتە یەکەمین پیتی وشەی لاتینی radix بە واتای ڕەگ.

تایبەتمەندییەکان[دەستکاری]

فانکشنی ڕەگی دووجا فانکشنێکە بە ڕێسای ، دەناسرێت و بوارەکەی کۆمەڵەی ژمارە ڕاستەقینە نانەرێنییەکان واتە و مەوداکەیشی ھەمان کۆمەڵە ژمارەیە.

  • ئەم تایبەتمەندییانەی خوارەوە لە گرینگترین تایبەتمەندییەکانی ڕەنگی دووجان وھەر ژمارەیەکی ڕاستەقینەی ئەرێنی وەکوو و پاسادانی ئەم ھاوکێشانە دەکەن:

ئەگەر دوو ژمارەی ڕاستەقینەی و نەرێنی نەبن ئەوا:

  • ڕەگی دووجا فانکشنێکە بوارەکەی ژمارەی ڕێژەیییە و مەوداکەی ژمارەی جەبری. ژمارەیەکی ڕێژەیییە، ئەگەر و تەنھا ئەگەر ڕێژەیی بێت.
  • وێنەی ڕوونکردنەوەی فانکشنی بە شێوەی خوارەوەیە:

Square root.png

  • ئەگەر ژمارەیەکی نانەرێنی بێت ئەم فانکشنە بەردەوامە و بۆ ھەموو ە ئەرێنییەکان توانای گرتەی ھەیە. (لە توانای گرتەی نییە، لەبەر ئەوەی لێژیی چەماوەکە لەم خاڵە بەرەو دەڕوات) گرتەی ئەم فانکشنە یەکسانە بە:

سەرچاوەکان[دەستکاری]


بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]