ئەمە وتارێکی باشە. بۆ زانیاریی زۆرتر کرتەی لەسەر بکە.

مارتا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

مارتا
Marta Vieira da Silva 2013.jpg
مارتا
زانیاری کەسایەتی
ناوی تەواو مارتا ڤیەرا دا سیلڤا
ڕێکەوتی لەدایکبوون (1986-02-19) ١٩ی شوباتی ١٩٨٦ (تەمەن ٣٤)
ئەزموونی گەنجی
١٩٩٩ CSA
ئەزموونی پڕۆفیشناڵ*
ساڵەکان هەڵبژاردە یاری (گۆڵ)
٢٠٠٠–٢٠٠٢ یانەی ڤاسگۆ دی گاما ١٦ (٤)
٢٠٠٢–٢٠٠٤ یانەی سانتار کروز ٣٨ (١٦)
٢٠٠٤–٢٠٠٨ یانەی ئومیا ئایکەی ١٠٣ (١١١)
٢٠٠٩ یانەی لۆس ئەنجەلۆس سۆل ١٩ (١٠)
٢٠٠٩–٢٠١٠سانتۆس (خواستن) ١٤ (٢٦)
٢٠١٠ یانەی گۆڵد پراید ٢٤ (١٩)
٢٠١١ سانتۆس ١٢ (١٣)
٢٠١١ وێستەرن نیویۆرک فلاش ١٤ (١٠)
٢٠١٢–٢٠١٤ یانەی تریسۆ فف ٣٨ (٢٧)
٢٠١٤–٢٠١٧ یانەی ڕەزێنگراد ٤٣ (٢٣)
٢٠١٧– ئرۆلادۆ پراید ٥٥ (٢٣)
هەڵبژاردەی نیشتمانی
٢٠٠٢ بەڕازیل خوار ١٩
٢٠٠٢– بەڕازیل ١٥٤ (١٠٨)
  • ئەزموونی پڕۆفیشناڵی تەنیا یاری و گۆڵەکانی خوولی ناوخۆ هەژمارکراوە. and correct as of ١٢ تشرینی یەکەم ٢٠١٩.

† یاری (گۆڵ).

‡ National team caps and goals correct as of ١٠ ئازار ٢٠٢٠

مارتا ڤیەرا دا سیلڤا (لەدایکبووی ١٩ی شووباتی ١٩٨٦)[٢] یاریزانی تۆپی پێیی بەڕازیلی-سوێدییە، کە یاری بۆیانەی ئۆرلاندۆ پراید و ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ژنانی بەڕازیل دەکات لەھێڵی ھێرشبردن. بەتۆمارکردنی ١٧ گۆڵ، گۆڵکاری مێژویی جامی جیھانیی ژنانە.[٣] یەکەم یاریزانە لە ھەردوو ڕەگەز، بتوانێت گۆڵ لە پێنج جامی جھانیی فیفا تۆماربکات،[٤] لە ساڵی ٢٠١٩، کریستین سینکلێر ھەمان شتی کردەوە.[٥]

زۆرجار مارتا بەباشترین یاریزانی ژنان لە مێژوودا ناوی دەھێنرێت.[٦][٧][٨] ئەو شەش جار بۆتە باشترین یاریزانی جیھان لەلایەن فیفا (پێنج جاریان لەسەریەک بووە، لە ساڵی ٢٠٠٦ بۆ ٢٠١٠)، کۆتاجاریش لە ساڵی ٢٠١٨ ئەو خەڵاتەی وەرگرت. مارتا یاریزانی ھەڵبژاردەی بەڕازیل بووە لە ئۆلەمپیادەکانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٨، کاتێک ھەڵبژاردەکەی توانی مێدالیای زیو بباتەوە. لە ساڵی ٢٠٠٤، خەڵاتی تۆپی زێڕین (گۆڵدن بۆڵ)ی بردەوە، لەکاتی بەڕێوەچوونی پاڵەوانییەتی جیھانی ژنان. ھەروەھا لەپاڵەوانییەتی جامی جیھانیی ژنانی ٢٠٠٧، خەڵاتی باشترین یاریزان و لاپچینی زێڕینی بەدەستھێنا دوای ئەوەی بووە گۆڵکاری پاڵەوانییەتیەکە، ئەمەش جگە لەوەی ڕێبەرایەتی ھەڵبژاردەکەی کرد بۆ بردنەوەی جامەکە.

لە کانوونی دووەمی ٢٠١٣، ناوی وەک یەکێکە لە شەش باڵیۆزەکانی بەڕازیل ھات بۆ جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤، لەپاڵ ھەریەکە لە ئەماریلدۆ، بیبیتۆ، ڕۆبەرتۆ کارلۆس، ڕۆناڵدۆ وە ماریۆ زاگلۆ.[٩] مارتا لە ساڵی ٢٠١٣، لە زنجیرە فیلمێکی بەڵگەنامەیی (دۆکیۆمێنتاری) بەناوی ''وەرزشەکانی تر'' لەکەناڵی سوێدی دەرکەوت.

لە ئابی ٢٠١٦، یەکێکبوو لەو ٨ کەسەی کە ئاڵای ئۆڵمپیک ھەڵگرتبوو یارییەکانی ئۆڵمپیک ڕیۆ.[١٠]

ژیانی کارکردن[دەستکاری]

دەستپێکی کارکردن[دەستکاری]

تواناکانی مارتا لەلایەن خانمە ڕاھێنەر ھێلینا پاچیکۆ دۆزرایەوە، کاتێک تەمەنی ١٤ ساڵان بوو. دوای یاریکردنی بۆ تیپی نەوجەوانانی سی ئێس ئەی، مارتا لە ساڵی ٢٠٠٠ دەستیکرد بەیاریکردنی پیشەگەرانە لەیانەی ڤاسکۆ دی گاما. دوای دوو ساڵ، گواسترایەوە بۆ یانەی سانتا کروز، کە یانەیەکی بچووکە لە ھەرێمی میناس گەریاس،[١١] لەوێ بۆ دوو وەرزی دیکە یاری کرد، پێش ئەوەی ڕووبکاتە یانەی ئومیا ئایکەی.

ئومیا ئایکەی[دەستکاری]

مارتا لە ساڵی ٢٠٠٤ چووە یانەی ئومیا ئایکەی، لەو وەرزەی کە یانەکە گەیشتە یاری کۆتایی پاڵەوانییەتی جامی یووفا، کە بەئەنجامی ھەردوو یاری یانەی ئومیا ٨–٠ لە یانەی فرانکفۆرتی بردەوە، کە لەم نێوانەدا سێ گۆڵ لەلایەن مارتا تۆمارکرا. لە خوولی سوێدی، وێڕای ئەوەی یانەکە توانی ١٠٦ گۆڵ تۆماربکات، کە ٣٢ گۆڵیان زیاتربوو لە پاڵەوانی خوولەکە، ئەوا لەکۆتایی وەرزەکە پلەی دووەمیان بەدەستھێنا بەکەمترھێنانی تەنیا یەک خاڵ بەرامبەر پاڵەوانی وەرزەکە یانەی دیورگاردن. لە خوولەکە، مارتا ٢٢ گۆڵی تۆمارکرد، ھەروەتا گۆڵێکی لە یاری کۆتایی پاڵەوانییەتی جامی سوێد تۆمارکرد بەرامبەر یانەی دیورگاردن، بەڵام جامەکەیان لەدەستدا دوای شکستھێنانیان ٢–١.

لە دووەم وەرزیدا (ساڵی ٢٠٠٥)، مارتا توانی ٢١ گۆڵ تۆماربکات و یانەکەشی بووە پاڵەوانی خوولی سوێدی، بەبێ ئەوەی یەک یاریش بدۆڕێت. بەڵام لە یاری کۆتایی جامی سوێد جارێکی دیکە بەیانەی دیورگاردن دۆڕان ٣–١؛ لەژێر کاریگەری ئەم یارییە، سێ حەفتە دواتر لەیاری خوولدا ٧–٠ یارییەکەیان لە دیورگاردن بردەوە.

لە ساڵی ٢٠٠٦، جارێکی دیکە یانەکە توانی خوولی سوێدی بباتەوە بەبێ شکستھێنان، ھاوشێوەی پارساڵیش بە تۆمارکردنی ٢١ گۆڵ ئەوا مارتا بوو بە گۆڵکاری وەرزەکە. یانەی ئومیا، توانی بگاتە یاری کۆتایی جامی یووفا، ھەروەھا بەئەنجامی ھەردوو یاری توانی ١١–١ لە یانەی کۆلبۆتنی نەرویژی بباتەوە، مارتا دوو گۆڵی کرد لەھەردوو یاریدا. بۆ سێیەم جار لەسەریەک یانەکەی مارتا، لەیاری کۆتایی جامی سوێدی شکستی ھێنا، ئەمجارەیان لەیاری کۆتایی ٣–٢ بەرامبەر لینکۆپینگس جامەکەی دۆڕاند.

لە ساڵی ٢٠٠٧، یانەکە وەرزێکی دیکەی بەسەرکەوتن بەڕێکرد بەبردنەوەی خوول بە ٩ خاڵ زیاتر لەیانەی دیورگاردن، ھەروەھا بردنەوەی جامی سوێدی لە یانەی ئەی ئای کەی بەئەنجامی ٤–٣، کە لەو یارییەدا مارتا ھاتریکی تۆمارکرد. مارتا لە خوولەکە توانی ٢٥ گۆڵ تۆماربکا، بە گۆلێک کەمتر بووە دووەم گۆڵکاری وەرزەکە لەدوای لۆتا شیلین.[١٢] لە جامی یووفاش بۆ چوارەمین جار گەیشتنە یاری کۆتایی، بەڵام لەکۆتایی بەیانەی ئارسیناڵ دۆڕان ١–٠.

مارتا لەکاتی یاریکردنی بۆ یانەی ئومیا ئایکەی.

لە وەرزی ٢٠٠٨، ئومیا و مارتا جارێکی دیکە بوونە پاڵەوانی خوولی سوێد. لەکۆتایی وەرز، پرسیار لەسەر داھاتووی مارتا درووستبوو، دوای تێپەڕبوونی دوو مانگ، لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، لە ئاھەنگی دیاریکردنی خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵی فیفا، مارتا ئەوەی ئاشکرا کرد کە بۆ سێ وەرز بۆ یانەی لۆس ئەنجەلۆس سۆلی ئەمریکی یاری دەکات.[١٣] لەسەر داواکاری مارتا، یانە ئەمریکییە یاریزان یۆھانا فریسکیشی کڕی لەیانەی ئومیا،[١٤] کە دواتر پێشکەشکارێکی سوێدی لەکەناڵی تیڤی٤ بەناوی پاتریک ئکوال ئەوەی درکاند کە مارتا و یوھانا پەیوەندییەکی لێزبیانیان ھەیە.[١٥] دواتر ھەردوو یاریزان ئەوەیان ڕەتکردەوە.[١٦]

ژیانی یاریکردنی مارتا لە ساڵی ٢٠٠٥، لەفیلمێکی بەڵگەنامەیی بەناوی "مارتا - ڕاھێنەری پێلێ" پەخشکرا.

لۆس ئەنجەلۆس سۆل[دەستکاری]

لە کانوونی دووەمی ٢٠٠٩، لەو ڕۆژەی کە خەڵاتی باشترین یاریزانی ساڵی فیفا بردەوە، مارتا ئاشکرایکرد کە بۆ سێ وەرز لە خوولی ژنانی ئەمریکی ناسراو بە (WPS) یاری دەکات، بۆ یانەی لۆس ئەنجەلۆس سۆل.[١٧][١٨] لەکاتی واژووکردنی گرێبەستەکەی، مارتا وتی «بۆمن گرنگترین شت ئەوەیە، لەشوێنێک یاری بکەم کە باشترین یاریزانەکانی جیھان یاری لێدەکەن، ئەوەش ھەمان شتە کە لێرە ھەوڵی بۆدەدرێت، خوولی ئەمریکی بەبەھێزترین خوول دادەنرێت لەجیھان، لەبەرئەوەیە ئێستا ھاتوومەتە ئێرە.»[١٩]

لە وەرزی ٢٠٠٩، لەگەڵ یانەی لۆس ئەنجەلۆس، مارتا بووە گۆڵکاری خوولەکە بەتۆمارکردنی ١٠ گۆڵ و درووستکردنی ٣ گۆڵی دیکە بۆ یاریزانەکانی دیکە.[٢٠] یانەکە گەیشتە یاری کۆتایی پاڵەوانییەتی دەبلیوو پی ئێس، بەڵام کۆتاییەکەی بەیانەی سکای بلو دۆڕاند ١–٠.[٢١]

سانتۆس[دەستکاری]

لەکاتی پشووی وەرزەکان، مارتا گرێبەستێکی سێ مانگەی بەشێوەی خواستن ئەنجامدا، بۆ یاریکردن لەیانەی سانتۆسی بەڕازیلی بەمەبەستی یاریکردن لە جامی کۆپا لیپەرتادۆس و جامی بەڕازیل.[٢٢][٢٣] ماراتا بووە یارمەتیدەری یانەکە بەوەی بوونە پاڵەوانی ھەردوو جامەکە، مارتا توانی لەیاری کۆتایی لیپەرتادۆس گۆڵێک بکات، ھەروەھا لەیاری کۆتایی جامی بەڕازیلیش دوو گۆڵی کرد.[٢٤][٢٥]

مارتا لە خوولی ئەمریکی.

یانەی گۆڵد پڕاید[دەستکاری]

لە کانوونی دووەمی ٢٠١٠، یانەی لۆس ئەنجەلۆس سۆل کارەکانی وەستاند.[٢٦] دواتر مافدرا بە مارتا و یاریزانەکانی دیکە بۆیان ھەیە بچنە تیپەکانی دیکە و بەشداری خوولەکە ببنەوە. یانەی گۆڵد پراید توانی مارتا بکڕێت.[٢٧] مارتا لەھەموو یارییەکانی یانەکەی بەشداربوو، توانی ١٩ گۆڵ لەکۆی ٢٤ یاریدا تۆماربکات و ببێتە گۆڵکاری خوولەکەش. دواتر لەگەڵ یانەکەی بەشداری لە دەبلیوو پی ئێس چامپیۆنشیپ کرد،[٢٨] دواتر لە ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠، یانەی گۆڵد پراید ھەڵوەشایەوە، مارتا کەوتەوە بازاڕی گواستنەوە.

گەڕانەوە بۆ سانتۆس[دەستکاری]

لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠، سانتۆس جارێکی دیکە مارتای وەک یاریزانی خۆی ناساند. بۆندەکە بۆ دوو وەرزبوو بەڵام ئەگەری درێژکردنەوەی بۆ ساڵێک بۆدانرا، کە دواتر درێژنەکرایەوە. بەڕێوبەرایەتیی خوولەکە ڕایگەیاند کە ماوەی دانووساندکردن و گرێبەستکردن لەگەڵ یاریزانانی خوولی ئەمریکی کۆتایی ھاتووە بۆ ساڵی ٢٠١١.

وێستەرن نیویۆرک فلاش[دەستکاری]

لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١، مارتا ڕووی کردە یانەی وێستەرن نیویۆرک فلاش بۆ سێ سال، ئەو یانەیە درێژکراوەی یانەی پێشووی گۆڵد پراید بوو.[٢٩] لەم وەرزەدا مارتا یارییەکی زۆری بۆ نەمایەوە، بۆیە کۆتایی بە وەرزەکە ھێنا بەتۆمارکردنی دوو گۆڵ و چوار گۆڵسازکردن.

ساڵی دواتر، لەوەرزێکی تەواو یاریکردن لەھێڵی ھێرشبەری وێستەر نیویۆرک فلاش، ئەوا مارتا توانی خوولەکە بۆیانەکەی دەستەبەر بکات، ھەروەھا ١٠ گۆڵیشی تۆمارکرد و بۆ سێیەمین جار بووە گۆڵکاری خوولەکە، مارتا لەگەڵ کریستین سینکلێر ھەمان ژمارەی گۆڵی ھەبوو، بەڵام بەبەرچاوگرتنی کەمی یاریکردن ئەوا ئەو بووە گۆڵکاری وەرزەکە.[٣٠]

ماڕتا بە درێسی یانەی تیسۆ فف

تیرسۆ فف[دەستکاری]

دوای ئەوەی وەرزی ٢٠١٢ لە خوولی ئەمریکی ھەڵوەشایەوە، مارتا بڕیاریدا بگەڕێتەوە خوولی سوێدی. لە ٢٢ی شووباتی ٢٠١٢، بۆ دوو وەرز گرێبەستێکی لەگەڵ یانەی تیرسۆ فف واژووکرد،[٣١] بە مووچەیەکی ساڵانەی بەرز ٤٠٠٬٠٠٠ دۆلاری ئەمریکی،[٣٢][٣٣] ئەم پارەیە لەلایەن سپۆنسەرەکانی یانەکە دابیندەکرا بەقسەی خاوەنی یانەکە.[٣٤] یانەی تیرسۆ بۆیەکەمینجار بووە پاڵەوانی خوولی سوێدی، ھەروەھا مارتاش بۆ ١٥ەمین جار مێدالیای پاڵەوانبوونی خوولی وەرگرت.[٣٥]

یانەکە لە جامی پاڵەوانانی یووفای ٢٠١٤، گەیشتە یاری کۆتایی بەڵام ٤–٣ بە ڤۆلفسبۆرگی ئەڵمانی دۆڕا، لەیارییەکە ماڕتا دوو گۆڵی تۆمارکرد.[٣٦] دواتر لە ساڵی ٢٠١٤، یانەکە تووشی قەیرانی دارایی ھات، بەمەش نەیتوانی لە وەرزی داھاتوو بەشداربێت، سەرجەم یاریزانانی یانەکەش لەبازاڕی گواستنەوە بوون بەخۆڕایی. دەستەی بەڕێوەبردن، مووچەی یاریزانەکانی یانەکەی بڵاوکردەوە، مارتا لەھەمووان زیاتری پێدەدرا کە مووچەی ھەر مانگێکی ١٦٨٬٠٠٠ کڕۆنی سوێدی بوو.[٣٧]

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ھەواڵەکان لەسەر قەیرانی یانەکە، میدیاکان ھەواڵی گواستنەوەی مارتایان بۆ یانەی ئەڤالدسنیسی نەرویژی بڵاوکردەوە. بەڵام یەکێتیی تۆپی پێی نەرویژی داوای کەمکردنەوەی مووچەکەی دەکرد.[٣٨] یانەکانی پاریس سانت جێرمان و کارۆلین سیگەریش لەسەر ھێڵبوون بۆ گواستنەوەی مارتا.[٣٩]

ڕەزێنگارد[دەستکاری]

لە تەممووزی ٢٠١٤، مارتا واژووی لەسەر گرێبەستێکی شەش مانگانە لەگەڵ یانەی ڕەزێنگارد کرد.[٤٠] لەکاتی یاریکردن بۆ یانەکە، مارتا بووە پاڵەوانی خوولی سوێدی لەوەرزەکانی ٢٠١٤ و ٢٠١٥، جامی سوێدی لە ٢٠١٦ ھەروەھا جامی سووپەر سوێد لە ٢٠١٥ و ٢٠١٦.

ئۆرلاندۆ پراید[دەستکاری]

لەدوای شکستی ڕەزێنگارد بەرامبەر بەرشەلۆنا لەچارەکی کۆتایی خوولی یانەپاڵەوانەکانی ئەورووپا،[٤١] مارتا ڕووی کردە یانەی ئۆرلاندۆ پراید بەخۆڕایی، گرێبەستە نوێیەکەشی بۆ ماوەی دوو وەرزە و دەکرێت درێژبکرێتەوە بۆ سێ وەرز.[٤٢] لەیەکەم وەرزیدا بۆ ئۆرلاندۆ، ئەو مارتا پلەی سێیەمی بەدەستھێنا لە خوول.[٤٣] بەمەش گەیشتنە یارییەکانی پێش کۆتایی، بەڵام لەیاری پێش کۆتایی بەرامبەر پۆرتلاند تۆرنس شکستیان ھێنا.

ئامارەکان[دەستکاری]

یانە وەرز خوول جام کیشوەری گشتی
پلە یاری گۆڵ یاری گۆڵ یاری گۆڵ یاری گۆڵ
یانەی لۆس ئەنجەلۆس سۆل ٢٠٠٩ خوولی ئەمریکی ٢٠ ١٠ - - - - ٢٠ ١٠
یانەی سانتۆس ٢٠٠٩ خوولی بەڕازیل - - ٧ ١٨ ٦ ٧ ١٣ ٢٥
یانەی گۆڵد پراید ٢٠١٠ خوولی ئەمریکی ٢٥ ٢٠ - - - - ٢٥ ٢٠
یانەی سانتۆس ٢٠١١ خوولی بەڕازیل - - - - ٤ ٢ ٤ ٢
وێستەرن نیویۆرک فلاش ٢٠١١ ئەمریکی ١٥ ١٠ - - - - ١٥ ١٠
تیرسۆ فف ٢٠١٢ خوولی سوێدی ٢١ ١٢ ٤ ٤ - - ٢٥ ١٦
٢٠١٣ ١٥ ١٢ ١ ١ ٨ ٧ ٢٤ ٢٠
٢٠١٤ ٢ ٣ ١ ١ ٣ ٤
گشتی ٣٨ ٢٧ ٦ ٦ ٨ ٧ ٥٢ ٤٠
یانەی ڕەزێنگارد ٢٠١٤ خوولی سوێدی ٩ ٥ ٥ ٢ ٦ ٤ ٢٠ ١١
٢٠١٥ ٢١ ٨ ٥ ٥ ٦ ٥ ٣٢ ١٨
٢٠١٦ ١٩ ١٣ ٤ ٠ ٦ ٠ ٢٩ ١٣
گشتی ٤٩ ٢٦ ١٤ ٧ ١٨ ٩ ٨١ ٤٢
ئۆرلاندۆ پراید ٢٠١٧ خوولی ئەمریکی ٢٤ ١٣ ٢٤ ١٣
٢٠١٨ ١٧ ٤ ١٧ ٤
٢٠١٩ ١٤ ٦ ١٤ ٦
گشتی ٥٥ ٢٣ ٠ ٠ ٠ ٠ ٥٥ ٢٣
گشتی ٢٠٢ ١١٦ ٢٧ ٣١ ٣٦ ٢٥ ٢٦٥ ١٧٢

ھەڵبژاردەی بەڕازیل[دەستکاری]

مارتا بەدرێسی ژمارەی ١٠ی ھەڵبژاردەی بەڕازیل.

لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠٠٧، ماراتا و ھەڵبژاردەکەی توانیان لە ھەڵبژاردەی ژنانی ئەمریکای خوار ٢٠ ساڵان ببەنەوە لە پاڵەوانییەتی یارییەکانی پان ئەمریکا لەبەردەم ٦٨٬٠٠٠ ھاندەر. لەوکاتەدا مارتا بەراورد دەکرا بەیاریزانی بەڕازیلی پێلێ. بانگدەکرا بە «پێلێ بە تەنوورەوە.» پێلێ خۆی ئەو بەراوردکارییەی پێ درووستبووە. دوای یارییەکە، مارتا ئەوەی درکاند کە پێلێ پیرۆزبایی لێکردووە بۆ ئەو بردنەوەیە، ئەمەش زۆر دڵی خۆشکردووە کە باشترین یاریزانی مێژووی جیھان سەیری یارییەکەی کردووە.[٤٤]

مارتا لە ساڵی ٢٠٠٧، لە جامی جیھانیی ژنانی فیفا بەشداربوو، بەڕازیل بەبەھێزی دەرکەوت لە قۆناغی گرووپەکان، کاتێک ھەر سێ یارییەکەی بردەوە، مارتا لەو قۆناغە چوار گۆڵی تۆمارکرد. لەیاری چارەگی کۆتایی، بەڕازیل ٣–٢ لە ئوسترالیای بردەوە، مارتا تۆڕی ھەژاند لەڕێگای پەناڵتییەکەوە. لە یاری پێش کۆتایی، بەڕازیل ٤–٠ لە ئەمریکای بردەوە، مارتا دوو گۆڵی تۆمارکرد. لەیاری کۆتاییدا بەڕازیل ٢–٠ بە ئەڵمانیای دۆڕاند، لەناوەڕاستی یارییەکە کاتێک یارییەکە بێ گۆڵبوو، ئەوا مارتا لێدانێکی سزای بەفیڕۆدا. لە پاڵەوانییەتیەکە، مارتا خەڵاتی گۆڵدن بۆڵ و فووتی بردەوە وەک باشترین یاریزان و گۆڵکار، لەکۆی یارییەکانی مۆندیال ئەوا حەوت گۆڵی تۆمارکرد.

مارتا لە یارییەکانی ئۆلەمپیادی پەکینی ٢٠٠٨ بەشداریکرد، توانی مێدالیای زیو بباتەوە ئەمەش دوای ئەوەی لەیاری کۆتایی بەرامبەر ئەمریکا ١–٠ دۆڕان.[٤٥]

مارتا لە جامی جیھانیی ژنانی ٢٠١١ بەشداریکرد، بەڕازیل لە چارەگی کۆتایی بەرامبەر ئەمریکا دەرکرا. مارتا توانی چوار گۆڵ و دوو ئەسیست بکات. ئەمەش وایکرد ناوی بچێتە گۆڵکاری مێژوویی مۆندیالی ژنان، بەتۆمارکردنی زۆرترین گۆڵ لەپاڵ بیرگیت پرینز بە ١٤ گۆڵ.[٤٦] لە پاڵەوانیەتیەکەش بووە دووەم گۆڵکار، خەڵاتی تۆپی زیوی پێدرا. لە یەکەم یاریشیدا بەرامبەر ئوسترالیا، ئەوا لەلایەن ھاندەرانی ئەو تیپە گاڵتەیەکی زۆری پێکرا.[٤٧][٤٨] لە چوارەمین جامی جیھانیدا لە ساڵی ٢٠١٥، مارتا بووە گۆڵکاری مێژوویی مۆندیال کاتێک ژمارەی گۆڵەکانی گەیاندە ١٥، لەیاری بەرامبەر کۆریای باشوور.[٤٩] بەڕازیل لە قۆناغی ١٦، بەرامبەر ئوسترالیا کرایە دەرەوەی مۆندیال.

لەکاتی بەڕێوەچوونی مۆندیالی ٢٠١٩، مارتا بووە یەکەم یاریزانی مێژوو لە کوڕان و کچان، کە بتوانێت لە پێنج پاڵەوانییەتی جامی جیھانیی فیفا گۆڵ تۆماربکات، ئەمەش کاتێک بەلێدانی سزا گۆڵێکی لە ئوسترالیا تۆمارکرد. لەیاری دواتر بەرامبەر ئیتالیا، مارتا گۆڵێکی دیکەی تۆمارکرد بەمەش بە ١٧ گۆڵ ئەوکاتە بووە گۆڵکاری مێژوویی مۆندیال لەئاستی نێر و مێ.[٤] لەدوای ئەوەی لە قۆناغی ١٦، بەڕازیل دەرکرا لەیاری بەرامبەر وڵاتی خانەخوێ (فەڕەنسا)، مارتا چاوپێکەوتنێکی سۆزدارانەی بەرامبەر کامێرا ئەنجامدا، کە تێیدا بەفرمێسکەوە داوای لەکچانی بەڕازیل کرد کە شوێنی خۆی و ئەفسانەکانی دیکەی وەک فۆرمینگا و کریستەین پڕبکەنەوە. چاوپێکەوتنەکەی مارتا، لەسەر ئینتەرنێت دەنگدانەوەی ھەبوو، بە دەیان ھەزار ڕیتوویتکرا لەتۆڕی تویتەر.[٥٠] لەوکاتەدا مارتا ناوی لە ١٠ دیارترین یاریزانانی تۆپی پێ ھات، لە ماڵپەڕی ویکیپیدیا.[٥١]

دەستکەوتەکان[دەستکاری]

یانەکان[دەستکاری]

ئومیا ئایکەی

  • خوولی سوێدی: ٣ جار؛ ٢٠٠٥، ٢٠٠٦، ٢٠٠٨
  • جامی سویدی: ٢٠٠٧
  • جامی یوفا: ٢جار، وەرزی ٢٠٠٣–٢٠٠٤ ھەروەھا لە وەرزی ٢٠٠٦–٢٠٠٧

سانتۆس

  • جامی کۆپا لیپەرتادۆس: ٢٠٠٩
  • جامی بەڕازیل: ٢٠٠٩

یانەی گۆڵد پڕاید

  • خوولی ئەمریکا: ٢٠١٠

یانەی وێستەرن نیویۆرک فلاش

  • خوولی ئەمریکا: ٢٠١١

تیرسۆ فف

  • خوولی سوێدی: ٢٠١٢
  • پلەی دووەم لە خوولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا، وەرزی ٢٠١٣–٢٠١٤

ڕەزێنگارد

خوولی سوێدی: ٢ جار؛ ٢٠١٤، ٢٠١٥

ھەڵبژاردەی بەڕازیل[دەستکاری]

  • پان ئەمریکا گەیمس: ٢جار؛ ٢٠٠٣، ٢٠٠٧
  • جامی کۆپا ئەمریکای ژنان: ٣جار؛ ٢٠٠٣، ٢٠١٠، ٢٠١٨
  • جامی جیھانیی فیفا: پلەی دووەمی ٢٠٠٧
  • مێدالیای زیو لە ئۆلەمپیادەکانی ٢٠٠٤ و ٢٠٠٨

دەستکەوتی تاکەکەسی[دەستکاری]

  • باشترین یاریزانی جیھانی فیفا، بۆ ژنان (٦ جار) - ساڵانی ٢٠٠٦، ٢٠٠٧، ٢٠٠٨، ٢٠٠٩، ٢٠١٠، ٢٠١٨[٢]
  • دووەم باشترین یاریزانی جیھانی فیفا، بۆ ژنان (٤ جار) - ساڵانی ٢٠٠٥، ٢٠١١، ٢٠١٢، ٢٠١٤
  • سێیەم باشترین یاریزانی جیھانی فیفا، بۆ ژنان (٢ جار) - ساڵانی ٢٠٠٤، ٢٠١٣
  • باشترین یاریزانی فیفا - پلەی دووەم (١ جار): ٢٠١٦
  • باشترین پێکھاتەی فیفا - سێ جار لە ساڵانی ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠١٩[٥٢]
  • خەڵاتی گۆڵدن بۆڵ، جامی لیپەرتادۆس: ٢٠٠٩
  • گۆڵکاری خوولی سوێدی (٣ جار) ساڵانی - ٢٠٠٤، ٢٠٠٥، ٢٠٠٨[٥٣]
  • باشترین ھێرشبەری خوولی سوێدی (٢ جار) ساڵانی - ٢٠٠٧، ٢٠٠٨
  • خەڵاتی گۆڵدن بۆڵ لە جامی جیھانیی ژنانی خوار ٢٠ ساڵ لە ساڵی ٢٠٠٤
  • خەڵاتی گۆڵدن بۆڵ لە جامی جیھانیی ژنان لە ساڵی ٢٠٠٧
  • باشترین یاریزانی خوولی ئەمریکی (٢ جار) - ساڵانی ٢٠٠٩، ٢٠١٠
  • گۆڵکاری خوولی ئەمریکی (٣ جار) ساڵانی ٢٠٠٩، ٢٠١٠، ٢٠١١
  • خەڵاتی پاڵەوانی پیشەگەر، لە خوولی ئەمریکی لە ساڵی ٢٠١٠
  • گۆڵکاری کۆپا ئەمریکای ٢٠١٠
  • باشترین ٢٠ ژنە وەرزشکاری دەیە (٢٠٠٠–٢٠٠٩)[٥٤]
  • پلەی حەوتەم لە خەڵاتی باشترین یاریزانی ژن لە ئەورووپا (یووفا) لە ساڵی ٢٠١٤
  • باشتری یاری درووستکەر لەئاستی جیھان لەلایەن فدراسیۆنی نێودەوڵەتی بۆ ئامار و مێژووی تۆپی پێ[٥٥]
  • باشترین تیپی ژنانی جیھان لەلایەن فدراسیۆنی نێودەوڵەتی بۆ ئامار و مێژووی تۆپی پێ[٥٦]

ڕیکۆرد[دەستکاری]

گۆڵکاری مێژوویی جامی جیھانیی فیفای ژنان (١٧ گۆڵ).

مارتا لەیارییەکی خێرخوازی لەدژی ھەژاری، ساڵی ٢٠١٤ لە بێرن، سوویس.

شێوازی یاریکردن[دەستکاری]

وێڕای بچووکی و خێرایی، ئەوا یاریزانێکی پتەو و و بەھێزیشە،[٥٧] مارتا بەلای زۆرێک لە کەسایەتییەکانی تۆپی پێ وەک باشترین یاریزانی مێژووی تۆپی پێ لەئاستی خانمان دادەنرێت، مارتا بە تواناکانی لەڕووی مامەڵەکردن بە تۆپەوە دەناسرێتەوە، زۆرجار بە ڕۆناڵدینھۆ، ڕۆماریۆ و پێلێ بەراورددەکرێت، خۆشی ناوی خۆی بە پێلێ بە تەنوورەوە دەھێنێت.[٨][٥٨][٥٩] وەک زیادکردنێکیش بۆ توانا تەکنیکییەکانی مارتا، ئەوا ناوبراو بەخێرا بڕینی یاریزانەکانی بەرامبەری دەناسرێتەوە.[٦٠][٦١][٦٢] مارتا لەتوانایدایە لەچەند شوێنێکی یاریگا یاری بکات، لەسەرەتای یاریکردنی ئەوا لە ھێڵی ناوەڕاستی ھێرشبەر وەک یاریزانێکی کلاسیکی ژمارە ١٠ یاری دەکرد،[٦٣][٦٤] کە دواتر ئەرکی زیاتری پێدرا،[٦٥] وەک پاڵپشتیکاری ھێرشبەران[٦٦] وە ھێرشبەری سەرەکی،[٦٧] وە تەنانەت وەک یاریزانی باڵ، کە لەو شوێنە دەیتوانی بگەڕێتەوە ناوەڕاست و بەقاچی چەپی، لێدانی تووند ئاڕاستەی گۆڵی تیپی بەرامبەر بکات.[٦٠][٦٣][٦٨][٦٩] جگە لەوانەش ئەوا مارتا ناسراوە بە یاری درووستکەر، کە یارمەتی یاریزانانی تیپەکەی بدات بۆئەوەی گۆڵ تۆماربکەن.[٦٠][٦٢][٧٠][٧١] مارا گۆڵکارێکی سەرکەوتووشە، لەو خولانەی کە بەشداری تێیدا کردووە چەندجارێک خەڵاتی گۆڵکاری ساڵی بردۆتەوە،[٧٢] ھەروەھا لەکاتی جێبەجێکردنی لێدانی سزا و لێدانی ناڕاستەوخۆ توانای باشی ھەیە.[٧٣] کۆی گشتی تواناکانی مارتا، وایکردووە ببێتە یەکێک لەباشترین یازانانی جیھان لەتیپی خانمان.[٧٤]

ژیانی تایبەتی[دەستکاری]

مارتا سێ خووشک و برای ھەیە بەناوەکانی، جۆزێ، ڤالدیر و ئەنجێلا. باوکی ناوی ئەلداریۆیە، دایکیشی تێریزا. باوکی خێزانەکەی جێھێشت، کاتێک مارتا منداڵێکی ساوا بوو.[٧٥] لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، مارتا لە سان جۆزێ دەژی. لە ١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠، مارتا بوو بە باڵیۆزی چاکەکاری نەتەوە یەکگرتووەکان.[٧٦] مارتا زمانەکانی پرتووگالی، سوێدی و ئینگلیزی بەباشی دەزانێت.[٧٧] ئەو لەپەیڕەوانی کڵێسای کاتۆلیکە، خودا لەلای ئەو مانایەکی زۆری ھەیە، لەھەمان کاتیشدا زۆر سەردانی کڵێسا ناکات.[٧٨] لە ساڵی ٢٠١٦، مارتا ناوی چووە لیستی ١٠٠ ژنی ساڵ لەلایەن تۆڕی بی بی سی.[٧٩]

لە ١٤ی ئازاری ٢٠١٧، مارتا بووە خاوەنی ڕەگەزناممەی سوێدی، بەڵام وەک خۆی دەیڵێت ئەوا ڕەگەزناممەی بەڕازیلییەکەشی دەپارێزێت.[٨٠] مارتا ئێستا لەپەیوەندییەکی ئەویندارییە لەگەڵ تۆنی پرسلی، ژنە یاریزانی تۆپی پێ.[٨١]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "2015 World Cup" (PDF). Fédération Internationale de Football Association. 
  2. ^ ی ا پڕۆفایلی مارتا Archived ١٨ی تەممووزی ٢٠١٩, لە وەیبەک مەشین.، ماڵپەڕی فیفا، ڕۆژی ٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  3. ^ "Marta: Brazil great makes history with 17th World Cup goal". CNN. 18 June 2019. 
  4. ^ ی ا "Women's World Cup: Marta has record to rival Brazil legends Ronaldo and Pele". BBC Sport. 13 June 2019. 
  5. ^ "Christine Sinclair: Canada striker beats all-time record". 30 January 2020 – بە www.bbc.com. 
  6. ^ "10 Best Female Footballers of All Time". 27 October 2014. 
  7. ^ "Women's World Cup 2015: who is Marta, who is the greatest footballer of all time, Marta, Matildas - Fox Sports". www.foxsports.com.au. 
  8. ^ ی ا Panja، Tariq (8 June 2015). "Best-Ever Female Player Marta Misses Soccer's Millions". Bloomberg. 
  9. ^ FIFA.com. "2018 FIFA World Cup Russia™ - FIFA.com". www.fifa.com. 
  10. ^ PHOTOS: Rio 2016 flag bearers، ماڵپەڕی ڕێددیف، لە August 06, 2016 09:34 IST بڵاوکراوەتەوە.
  11. ^ "Marta na época em que defendeu o Santa Cruz de BH". HOME. 
  12. ^ "Skytteliga 2007". svenskfotboll.se (بە زمانی Swedish). Svenska Fotbollförbundet. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 25 December 2007. لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  13. ^ Wåhlin، Johan (12 January 2009). "Marta bäst i världen – flyttar till LA". dn.se (بە زمانی Swedish). لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  14. ^ "Martas krav till USA: Ta med Frisk" (بە زمانی Swedish). Fotbollsexpressen.se. 23 October 2008. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 24 October 2008. لە ڕێکەوتی ٠٧ی نیسانی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  15. ^ "Ekwalls rekord" (بە زمانی Swedish). Arbetaren.se. 2 January 2009. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 13 November 2010. لە ڕێکەوتی ٠٧ی نیسانی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  16. ^ "Frisk: Vi är inget par" (بە زمانی Swedish). Aftonbladet.se. 13 January 2009. لە ڕێکەوتی ٠٧ی نیسانی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  17. ^ "The Fabulous Forum". Los Angeles Times. 12 January 2009. 
  18. ^ "Newly crowned Marta to join US league". FIFA. 12 January 2009. لە ڕێکەوتی ١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  19. ^ "Marta bringing star power to the L.A. Sol". ESPN. The Associated Press. 5 March 2009. لە ڕێکەوتی ٢٤ی نیسانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  20. ^ "Marta! Marta! Marta!: LA Sol Star Named FIFA Women's Player of the Year". Bleacher Report. 22 December 2009. لە ڕێکەوتی ٢٤ی نیسانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  21. ^ Herbert، Steven (7 January 2010). "NJ Sky Blue Eclipse LA Sol 1–0 in Championship". NBC Los Angeles. لە ڕێکەوتی ٢٤ی نیسانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  22. ^ Adilson Barros (1 August 2009). "Peixe anuncia Marta, que deverá receber a camisa 10 das mãos de Pelé" (بە زمانی Portuguese). GloboEsporte.com. لە ڕێکەوتی ٠٥ی ئابی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  23. ^ womensprosoccer.com Archived 19 October 2009 لە وەیبەک مەشین.; International Report: WPS Stars Head Overseas in the Off-Season
  24. ^ "'Sereias da Vila' dão show e Santos é campeão da Libertadores" (بە زمانی Portuguese). iG. 18 October 2009. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٢. لە ڕێکەوتی ٠٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  25. ^ "Santos bate Botucatu e conquista a Copa do Brasil feminina" (بە زمانی Portuguese). Estadão. 1 December 2009. لە ڕێکەوتی ٠٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  26. ^ foxnews.com; Los Angeles Sol of WPS folds after first season
  27. ^ "Four-Time FIFA World Player of the Year Marta to Join the Pride". FC Gold Pride. 4 February 2010. لە ڕێکەوتی ٠١ی نیسانی ٢٠١٠ ھێنراوە.  [بەستەری مردووی ھەمیشەیی]
  28. ^ "Marta named MVP of 2010 WPS Championship". 27 September 2010. لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٠ ھێنراوە.  [بەستەری مردوو]
  29. ^ womensprosoccer.com Archived 18 July 2011 لە وەیبەک مەشین.; Western New York Flash acquire Marta; 25 January 2011.
  30. ^ "Flash Forward Marta Captures Third Consecutive PUMA Golden Boot Award". svenskfotboll.se. womensprosoccer. لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە.  [بەستەری مردووی ھەمیشەیی]
  31. ^ "Marta returns to Sweden with Tyresö". UEFA. 22 February 2012. لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  32. ^ "Marta signs with Tyreso FF". bigapplesoccer.com. 22 February 2012. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 27 April 2012. لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  33. ^ "Marta's agent in talks with four Swedish clubs Tyresö FF, Malmö, Linköping and Umeå". womenssoccerunited.com. 26 January 2012. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 9 February 2013. لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  34. ^ "Marta transfers to Tyresö FF" (بە زمانی German). womensoccer.de. 22 February 2012. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی نیسانی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ٢٢ی شوباتی ٢٠١٢ ھێنراوە. 
  35. ^ Cleris، Johannes (3 November 2012). "Tyresö vann SM-guld efter dramatik" (بە زمانی Swedish). Dagens Nyheter. لە ڕێکەوتی ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ھێنراوە. 
  36. ^ Saffer، Paul (22 May 2014). "Müller the hero again as Wolfsburg win classic final". UEFA. لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  37. ^ Jönsson، Fredrik؛ Nordmark، Kasja (5 June 2014). "Tyresö lämnar damallsvenskan" (بە زمانی Swedish). Aftonbladet. لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  38. ^ Bråstedt، Mats (8 April 2014). "Norsk klubb vill ha Marta" (بە زمانی Swedish). Damfotboll.com. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩. لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  39. ^ Bråstedt، Mats (9 April 2014). "Seger och Marta nära en flytt till Paris SG" (بە زمانی Swedish). Expressen. لە ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  40. ^ "Marta stays in Sweden, signs with FC Rosengård – Equalizer Soccer". 
  41. ^ پڕۆفایلی مارتا، ماڵپەڕی یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا، ڕۆژی ٣١ی ئازاری ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  42. ^ Wahl، Grant. "Brazil star Marta signs with NWSL's Orlando Pride". SI.com. لە ڕێکەوتی ٢٠ی ئایاری ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  43. ^ "2017 Orlando Pride Season in Review: Marta". The Mane Land. لە ڕێکەوتی ١٣ی ئایاری ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  44. ^ "GloboEsporte.com > Pan2007 > Futebol Pan2007 - NOTÍCIAS - Pelé diz que Marta é Pelé de saias". pan2007.globo.com. 
  45. ^ "US women hope Solo keeps Brazil's Marta from finding the net". Al Arabiya. 10 July 2011. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 1 September 2011. لە ڕێکەوتی ٠٦ی ئەیلوولی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  46. ^ "Recap: Brazil vs. United States". لە ڕێکەوتی ١٠ی تەممووزی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  47. ^ "Boos for Marta bemuse Brazil coach Lima". AFP. 10 July 2011. لە ڕێکەوتی ١٠ی تەممووزی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  48. ^ "Solo soars as Marta is jeered". St Petersburg Times. 10 July 2011. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 10 October 2011. لە ڕێکەوتی ١٠ی تەممووزی ٢٠١١ ھێنراوە. 
  49. ^ Marta faz de pênalti e se torna a maior goleadora da história das Copas, Universo Online
  50. ^ "Brazil's Marta gives emotional speech to next generation". BBC. 23 June 2019. لە ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ھێنراوە. 
  51. ^ "Marta (footballer)". WikiRank. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 13 August 2019. لە ڕێکەوتی 2019-08-14 ھێنراوە. 
  52. ^ Beaard، Raymond. "Las mejores futbolistas: el Once Mundial - FIFPro World Players' Union". لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 28 July 2017. لە ڕێکەوتی ٠٩ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  53. ^ "Allsvenska skyttedrottningar 1982–." Svenskfotboll.se. Retrieved 28 March 2012.
  54. ^ Lawrence، Andrew (22 December 2009). "2000s: Top 20 Female Athletes". Sports Illustrated. لە ڕێکەوتی ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ ھێنراوە. 
  55. ^ "Former Results". IFFHS. لە ڕێکەوتی ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  56. ^ "IFFHS AWARDS – THE WOMEN WORLD TEAM 2018". IFFHS.de. 1 December 2018. لە ڕێکەوتی ٠٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  57. ^ Stephanie Nolen (14 June 2015). "A 'vicious circle' plaguing the world of women's soccer in Brazil". The Globe and Mail. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  58. ^ "Women's World Cup 2015: who is Marta, who is the greatest footballer of all time, Marta, Matildas - Fox Sports". www.foxsports.com.au. 
  59. ^ "Marta Vieira da Silva (Marta)". The Telegraph. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  60. ^ ی ا ب Alex Bellos (3 June 2007). "Chilled to perfection". The Guardian. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  61. ^ Bonnie D. Ford (10 June 2015). "Marta's quest for soccer glory". ESPN. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  62. ^ ی ا Joanne C. Gerstner (24 June 2011). "Ten to watch in Women's World Cup". ESPN. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  63. ^ ی ا Michael T. Shepard (25 September 2003). "Brazil's Marta Is a 10". The Washington Post. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  64. ^ Paul Saffer (22 April 2007). "Marta ready to work for Umeå". UEFA.com. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  65. ^ "Marta makes latest Swedish move". FIFA.com. 24 July 2014. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  66. ^ Stephen Wade (27 September 2007). "USA 0 Brazil 4: Marta's masterclass humbles US". The Independent. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  67. ^ Reem Abulleil (21 May 2015). "INTERVIEW: Brazil striker Marta aiming to end her long wait for World Cup glory". Yahoo.com. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  68. ^ "US women crash out of World Cup 4–0 to Brazil". The Guardian. 27 September 2007. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  69. ^ "Marta leads Brazil into quarters". The Ottawa Sun. 3 July 2011. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 4 August 2016. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  70. ^ "2003: Magical Marta ups the tempo in the States". FIFA.com. 15 October 2004. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  71. ^ Jeff Carlisle (9 July 2011). "Will the U.S. defeat Marta & Co. ?". ESPN. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  72. ^ Rob Hughes (11 January 2011). "The Best Player on Earth Is Looking for a Job". The New York Times. لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  73. ^ Paolo Bandini (10 July 2011). "Brazil v USA – as it happened". The Guardian. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  74. ^ Bobby Ilich (6 December 2015). "Women's World Cup 2015: One Foreign Soccer Player Stands Out Above The Rest – Get To Know Brazil's Marta". International Business Times. لە ڕێکەوتی ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  75. ^ "Letter to My Younger Self - By Marta". The Players' Tribune. 
  76. ^ "Brazilian star Marta to be UN goodwill ambassador". SI.com. 11 October 2010. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 4 November 2012. لە ڕێکەوتی ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە. 
  77. ^ L. Jones، Grahame (25 February 2009). "Marta has come a long way, takes on new challenge in U.S.". لە ڕێکەوتی ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  78. ^ "Abbey Road – Sunday Guest Marta Vieira Da Silva (English Translation)". Women's Soccer United. 27 February 2012. لە ڕێکەوتی ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٥ ھێنراوە. 
  79. ^ "BBC 100 Women 2016: Who is on the list?". BBC News (بە زمانی ئینگلیزی). 21 November 2016. لە ڕێکەوتی ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ ھێنراوە. 
  80. ^ "Nu är världens genom tiderna bästa fotbollsspelare svensk medborgare". Sydsvenskan (بە زمانی swedish). 14 March 2017. 
  81. ^ Silva، Ana Carolina (17 August 2019). "Toni Pressley, namorada de Marta, treina após cirurgia de câncer de mama". UOL.com.br (بە زمانی پۆرتوگالی). لە ڕێکەوتی ١٢ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ھێنراوە. 

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]