ھیپۆکرات

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە هیپۆکراتەوە)
Jump to navigation Jump to search
هیپۆکرات
Hippocrates
لەدایکبوون ٤٦٠ پ.ز
کۆس، یۆنانی کۆن
مردن ٣٧٠ پ.ز
لاریسا، یۆنانی کۆن
نەتەوە یۆنانی
سەردەم سەردەمی کلاسیکی یۆنان

ھیپۆکراتی کۆس (بە ئینگلیزی: Hippocrates of Cos) (٤٦٠ پ.ز - ٣٧٠ پ.ز) فیزیکزانێکی یۆنانی کۆن بوو لە دورگەی (کۆرس) لە یۆنانلە دایک بووە .

ژیان[دەستکاری]

باوکی (بوقرات) پیاوێکی ئایینی پرستەگەیەک بوو بەناوی (سکۆلاپیۆس) . ئەفلاتون سەبارەت بە بە (بوقرات) دەڵێت :"ئەو بیرمەندێکی بێ هاوتایه کە بۆ شوێنی جۆراوجۆر گەشتی کردووە و توانیویەنی زانستی پزیشکی دەوڵەمەند بکات ". لە سەدەی شەشی بەر لە زایین بە فەرمانی (تاڵس) لە دوورگەی کۆرس کۆلێژی پزیشکی (بوقرات) بە مەبەستی رێزگرتن لەو پزیشکە یۆنانیە دروست کرا . لەو کۆلێژەدا خوێندکارانی بواری پزیشکی بەپێی شێوازە پزیشکیەکانی بوقرات خەریکی فێربوونی پزیشکی و چارەسەری نەخۆشەکان بوون . بوقرات پزیشکێکی لێهاتوو بوو هەر ئەو لێهاتووەش ئەوی ناودار کرد . لەو سەردەمەدا ئێران(یئێستا) و یۆنان سەرقاڵی شەڕبوون و (ئەردەشیر) شای ئێران بوو . (ئەردەشیر) پێشنیاری ئەوەی بە بوقرات کرد کە ئەگەر بەر بە بڵاوبونەوەی ئەو نەخۆشیە بۆماوەییە بگرێت کە هەڕەشەی مەرگ لە سوپای ئێران دەکات ، خەزێنە گرانبەهاکانی بو دەبەخشێت ، بەڵام بوقرات ڕەتی دەکاتەوە بەهۆی شەڕەوە ئامادەنیە ئەم کارە بکات و وتی :

ھیپۆکرات ئابڕوی نیشتیمان و هەستی نیشتیمانپەروەری ئیزنی ئەوەم پێنادات یارمەتی دوژمن بدەم. ھیپۆکرات

ئەو لە سەر ئەو باوەڕە بوو کە پزیشکێک دەبێ بە وردی لە باروودۆخی جەستەی نەخۆش تێبگات و تەواوی نیشانەکانی نەخۆش تێبگات و وتەواوی نیشانەکانی نەخۆشەکتی لەسەر کەغەزێک بنوسێت .، بۆ ئەوەی لەهەموو کات و ساتێکدا ئاگای لە نەخۆشەکتی بێت . ئەو پزیشکە بە بە باوکی پزیشکی نوێ دەناسرێت ، سوێندنامەی هەیە کەئەمڕۆ لە مەڕاسیمی تەواوبوونی خوێندکارانی بەشی پزیشکیدا دەخوێنرێتەوە ، کەدەقەکەی "سوێند دەخۆم کە بەو سوێندم وەفاداربم بمێنماوە. پەیڕەوی لە رێساکانی بکام و تا ئەو جێگایەی کە دەکرێ و بەوپەڕی تواناوە بۆ چارەسەری نەخۆشەکە هەوڵبدەم و هەرگیز بەخاتری گیانی مرۆقێک تووشی کارێکی هەڵە نەبم و هیچکات داودەرمانێکی مەرگبار نەدەم بەکەس . چونی من بۆ هەر ماڵێک تەنیا بەمەبەستی یارمەتی و رزگاردنی نەخۆشێکە لەوێیە. ئەگتر لەکاتی چەرەسەری نەخۆشەکاندا چاوم بەشتێک بکەوێت یان شتێک ببینم کە ننبێ کەس لەو ئاگاداربێت ، هیچکات ئەو نهێنیە نادرکێنم ".

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

پەراوێزەکان[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]