مەلا ئاوارە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
مەلا ئەحمەدی شەڵماشی
لەدایکبوون١٣١٣هەتاوی
شەڵماش، سەردەشت
مەرگ١١.٦.١٣٤٧هەتاوی
جەڵدیان
نەتەوەکورد
پیشەشاعیر، سیاسەتمەدار
شارسەردەشت

مەلا ئاوارە نازناوی مەلا ئەحمەد، کوڕی مەلا موحەممەد ئەمینی ھەمەوەند (١٣١٣ - ١٣٤٧)، شۆڕشگێری کوردە و یەکێکە لە دامزرێنەرانی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکراتی کوردستان کە لە لایەن ڕەژیمی محەممەدڕەزا پەھلەوی گولەباران کرا.[١]

دوو ژیانناوە[دەستکاری]

مەلا ئاوارە خەڵکی گوندی شەڵماشی لە شارستانی سەردەشتە، ساڵی ١٣١٣ ھەتاوی ھاتە دنیا. شێخ مەردۆخی رۆحانی ئاوا نووسیوە کە مەلا ئاوارە لە لای باوکی خوێندنی دەسپێکرد و پاشان چووە ناو جەرگەی فەقێیان و لە گوندێکەوە بۆ گوندێکی تر و لە قوتاخانەیەکەوە بۆ قوتابخانەیەکی تر، زۆر شوێن و ناوچەی کوردستان گەڕا و بە شێلگیرییەوە خوێندی و بوو بە مەلا. مەردۆخ نووسیوە کە مەلا ئاوارە مرۆڤێکی ھێژا، ئاگا، دیندار، خاوەن ھەستی نەتەوایەتی و خەڵکدۆست بووە کە ھەر لە کاتی خوێندنەوە، بینینی نابەرامبەری و حاڵ و باڵی دڵتەزێنی بێدەستان و زۆربێژی و خەڵک رووتاندنەوەی دەسەڵاتداران، ئازاری دەدا و سەرەنجام لێبڕا بە ھەموو گیانیەوە، بۆ نەھێشتنی ئەم کارەساتە تێکۆشی و بەم جۆرە چووە ناو حیزبی دیموکراتی کوردستانەوەو ساڵی ١٣٤٣ھەتاوی لەگەڵ چەند ئەندامی کارای تری حیزبدا گەڕاوە رۆژھەڵات و و لە ناوچەی موکریان، بە تایبەت دێھاتی دەوروبەری سەردەشت و بانە و ئالان و چەند شوێنێکی تر، کەوتە گەڕان و و دانیشتن لەگەڵ خەڵکی چەوساوە و تێگەیاندنیان لە ھۆی دواکەوتنیان و ئاشنا کردنیان لەگەڵ بەرنامەی حیزبدا.[٢]

بەڵام مەھدی خانبابا تارانی لە ھاوپەیڤینێک لەگەڵ حەمید شەوکەتدا گۆتووە کە مەلا ئاوارە، برای مستەفا شەلماشی ئەندامی کومیتەی ناوەندیی پارتی دیمۆکراتی کوردستانی ئێرانە و خوێندکاری یاسا لە زانستگەی تاران بووە و پەیوەندیشی بووە لەگەڵ ڕێکخراوەی شۆڕشگێری پارتی توودەی ئێران.[٣]

ھەڵبەستەکانی مەلا ئاوارە[دەستکاری]

مەلا ئاوارە ھەڵبەستیشی گۆتووە. نموونەیەک لە ھەڵبەستەکانی لە ژێرەوە ھاتووە:

تووتنوانێکی ھەژارم بێ خانوو و زەوی و زارم
بێ پووڵ و باغ و بزن و مەڕ دوورم لە خێر، نزیک لە شەڕ
مناڵم رووت و برسییە ژیانم پڕ مەترسییە

شێعری لەتیف ھەڵمەت بۆ مەلا ئاوارە[دەستکاری]

لەتیف ھەڵمەت شێعرێکی لە ژێر ناوی "بڕگەیەکی بڵاونەکراوە لە ڕۆژژمێرەکەی مەلائاوارە، وێنەی نەمر" بۆ مەلا ئاوارە نووسیوە؛ ئەوە دەقی شێعرەکەیە:

من دڵنیام ... چەندێ بژیم
ڕۆژێ مەرگ دێ بۆ پێشوازیم
بەڵام ھەزاران ھەزار ساڵ
لە دوای مردن
دەرمبێنن لە گۆڕ و چاڵ
ئەگەر سینگم بە نەشتەرێ ھەڵبدڕن
ھێشتا دیارە لە سەر برینی دڵی من
خۆڵەمێشی گوندەکەم و
جێ زنجیری تانکی دوژمن...!
بست بە بستی ... ئائەم خاکە
جێ بزماری چەکمەی پاسدار و ساڤاکە...![٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ تاریخ مشاھیر کرد، جلد دوم : عرفا، علما، ادبا، شعرا
  2. ^ مێژووی ناودارانی کورد: بابە شێخ مەردۆخ رۆحانی "شیوا" وەرگێڕانی : ماجد مەردۆخ رۆحانی، بەرگی دووھەم ، لاپەڕەی ٨٣١، لە کتێبەکانی ئەکادیمیای کوردی، ھەولێر ، ٢٠١١ ز. چاپی یەکەم
  3. ^ شوکت، حمید، نگاهی از درون به جنبش چپ ایران (گفتگو با مهدی خانبابا تهرانی)، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم: ۱۳۷۲، ص۱۵۴.
  4. ^ کۆی بەرهەمە شێعرییەکانی لەتیف هەڵمەت، بەرگی دووهەم، ل ۲۰۱، بڵاوکەرەوەی مانگ، بانە ۲۰۱٦