ئەکبەری مەزن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئەکبەری مەزن
Portrait of Akbar by Manohar.jpg
پۆرترەیتی ئەکبەر لەکۆتاییەکانی سەدەی ١٦ەم
سێیەمین ئیمپراتۆری مەغۆلی ھیند
١١ی شوباتی ١٥٥٦ – ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٦٠٥[١][٢]
تاج لەسەر نان١٤ی شوباتی ١٥٥٦
پێشووھومایون
جێگرجەھانگیر
Regentبایرام خان (١٥٥٦–١٥٦١)
Wivesمەریەم زەمانی[٣]
ڕوقیە سوڵتان بیگوم
سەلیمە سوڵتان بیگوم
Begum Raj Kanwari Bai
Begum Nathi Bai
Qismiyah Banu Begum
Bibi Daulat Shad Begum
ڕازیە سوڵتان بیگوم
پێنج ژنی دیکە
بابەتحەسەن
حوسەین
جەھانگیر
موراد
دانیال
ئارام بانو بیگوم
شاکر-ون نیسا بیگوم
شەھزادی خانوم
ناوی تەواو
ئەبولفەتح جەللالەدین محەممەد ئەکبەر
Houseکۆشکی تیمور
باوکھومایون
دایکHamida Banu Begum[٤]
لەدایکبوونجەلالوددین محەممەد
١٥ی تشرینی یەکەمی ١٥٤٢
مردن٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٦٠٥(١٦٠٥-10-٢٧) (٦٣ ساڵ ژیاوە)
فەتاحپور سیکری، ئاگرا
ناشتنسیکراندا، ئاگرا
ئایینئیسلام[٥] (سوننیئایینی ئیلاھی

ئەبولفەتح جەلالەددین محەممەد ئەکبەر (لەدایکبووی ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٥٤٢ – مردووی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ١٦٠٥) بە ئەکبەری مەزن و ئەکبەری یەکەم ناسراوە. سێیەمین پاشای ئیمپراتۆری مەغۆلی ھیند بوو کە فەرمانڕەوایی لە ١٥٥٦ تا ١٦٠٥ کردووە، کە توانی شکۆیەکی زۆر ببەخشێتە چوارچێوەی ئەم ئیمپراتۆریەتە. ئەکبەر شوێنی باوکی گرتەوە (پاشا ھومایۆن) لە ژێر سەرپەرشتی (بایرام خان) کە یارمەتی ئیمپڕاتۆرە گەنجەکەی دەکرد لە ناوچەی ھیندستان. کەسایەتی بەھێز و ژەنەڕاڵێکی سەرکەوتوو، ئەکبەر بەرەبەرە ئیمپڕاتۆریەتی مەغۆلی ھیندستانی فراوان کرد کە نیمچەکیشوەری ھیندی دەگرتەوە. ھێزی ئەکبەر و کاریگەری ھەرچۆنێک بێت ھەموو نیمچەکیشوەرەکەی گرتەوە بەھۆکاری سەربازی، سیاسی، ڕۆشەنبیری، زاڵبوونی ئابووری. بۆ یەکخستنی مەغۆلی ھیندستانی مەزن ئەکبەر سیستەمێکی ناوەندی دامەزراند بۆ کارگێڕی ھەموو ئیمپڕاتۆریەتەکەی سیاسەتێکی ئاشتەوایی گرتەخۆی کە فەرمانڕەواکان دەبەزێنێت ئەویش بە دیبلۆماسی و ھاوسەرگیری.[٦]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Eraly، Abraham (2004). The Mughal Throne: The Saga of India's Great Emperors. Phoenix. پەڕەکان 115, 116. ISBN 978-0-7538-1758-2. 
  2. ^ "Akbar (Mughal emperor)". Encyclopedia Britannica Online. لە ڕێکەوتی 2013-01-18 ھێنراوە. 
  3. ^ Metcalf، Barbara, Thomas (2006). A Concise History of Modern India. Cambridge University Press. پەڕە 17. ISBN 978-0-521-86362-9. 
  4. ^ "Google Images". Google.com.pk. لە ڕێکەوتی 2014-01-18 ھێنراوە. 
  5. ^ Eraly، Abraham (2000). Emperors of the Peacock Throne: The Saga of the Great Mughals. Penguin books. پەڕە 189. ISBN 978-0-14-100143-2. 
  6. ^ http://www.archive.org/stream/rulersofindiaakb009177mbp#page/n7/mode/2up