ئاگرە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاگرە
Taj Mahal in India.jpg
Agra 03-2016 10 Agra Fort.jpg
ناسناو(ەکان): 
شاری تاج
ئاگرە is located in Uttar Pradesh
ئاگرە
ئاگرە
ئاگرە is located in ھیندستان
ئاگرە
ئاگرە
ئاگرە is located in ئاسیا
ئاگرە
ئاگرە
پۆتانەکان: 27°11′N 78°01′E / 27.18°N 78.02°E / 27.18; 78.02پۆتانەکان: 27°11′N 78°01′E / 27.18°N 78.02°E / 27.18; 78.02
Country ھیندستان
Stateئوتار پرادیش
Divisionئاگرا
Districtئاگرا
دەسەڵات
 • جۆربەڕێوەبردنی شارەوانی
 • دەستەشارەوانی ئاگرا
 • Mayor[١]ناڤین جاین (بی جی پی)
 • Divisional Commissionerئەنیل کومار، IAS
 • Deputy Inspector Generalلۆڤکومار، IPS
 • District Magistrate and Collectorڕاڤی کومار IAS
 • Senior Superintendent of Policeئەمیت پەتاک، IPS
بەرزایی
١٧١ مەتر (٥٦١ پێ)
ژمارەی دانیشتووان
 (٢٠١١)[٢]
 • شار١٥٨٥٧٠٤
 • پلە٢٤ەمین
 • گەورەشار١٧٦٠٢٨٥
Language
 • Officialھیندی[٤]
 • Additional officialئوردوو[٤]
 • Localبراج بھاسشا
ناوچەی کاتیUTC+٥:٣٠ (IST)
Telephone code٠٥٦٢
تابلۆی ئۆتۆمۆبێلUP-80
Sex ratio0.875 /
Literacy٪٧٣٫١١
وێبگەوێبگەی فەرمی

ئاگرە (/ˈɑːɡrə/ (سەبارەت بەم پەڕگەیە گوێگرتن)) شارێکە لە لێواری ڕووباری یامونا، دەکەوێتە ویلایەتی ئوتار پرادیش لە ھیندستان.[٥] شارەکە ٣٧٨ کیلۆمەتر (٢٣٥ mi) لە شاری لەکنۆ دوورە، کە پایتەختی ویلایەتەکەیە، ٢٠٦ کیلۆمەتریش لە نیودلھییەوە دوورە کە پایتەختی ھیندستانە. ئاگرە یەکێکە لە دیارترین شارەکان لە ویلایەتی ئوتار پرادیش، ٢٤ەمین پڕدانیشتوانترین شارە لە ھیندستان.[٦]

ئاگرە یەکێکە لە پڕسەردانیکەرترین شوێنە گەشتیارییەکان لە ھیند، ئەمەش بەبوونی پاشماوەکانی سەردەمی مەغۆل لە ھیند وەک تاج مەحەل، ئاگرە فۆرت وە فاتیحپور سیکری کەھەموویان لە پێڕستی میراتی جیھانیی یوونێسکۆن.[٥] ئاگرە لە پاڵ دەلھی و جایپور، یەکێکە لە شارەکانی سێگۆشەی زێڕین کە سێشاری ھاوسنوور و لە پڕگەشتیارترینن شارەکانی ھیندن.

لە مەھابارەتە، ناوچە نوێیەکەی ئاگرە بە ئەگریڤانا ھاتووە کەبەمانای سنووری دارستەکان دێت.[٧]ئاگره لە سەردەمی ئەکبەر و جیهانگیر و شاجھان زۆر گرنگ بوو.  ئەم شارە پایتەختی سەردەمی ئەکبەر پادشای گەورەی ئیمپراتۆریەتی موغەکانی هیندستان یان گورکانەکان بووە و لەو سەردەمەدا بووە ناوەندی هونەر و کولتوور و بازرگانی و فێربوونی وڵاتی فراوانی هیندستان.  بۆیە لە ڕابردوودا ئەم شارە ناوی ئەکباراباد بووە.

جوگرافیا[دەستکاری]

ڕووبەری ئاگرا ١٨٠٠ کەسە و ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ١٤٠٠ هەزار کەسە (لە ساڵی ٢٠٠١). بەرزییەکەی ١٧١ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزە، هەروەها سەبارەت بە کەشوهەوای گشتی شاری ئاگرا دەتوانرێت بڵێین کە لە مانگی تشرینی یەکەم تا مانگی ئازار باشترین کەشوهەوای هەیە و لە هاویندا پلەی گەرما لە نێوان ٢٢ بۆ ٤٥ پلە و لە زستانیشدا لە نێوان ٤ پلەدایە و ٣١ پلە.[٨]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Lavania, Deepak (2 December 2017). "BJP wins post of Agra mayor for fifth consecutive time". The Times of India. The Times Group. Archived from the original on 23 October 2018. Retrieved 27 May 2018.
  2. ^ "Census 2011". The Registrar General & Census Commissioner, India. Retrieved 21 May 2016.
  3. ^ "Uttar Pradesh (India): State, Major Agglomerations & Cities – Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". citypopulation.de. Archived from the original on 12 November 2017. Retrieved 11 November 2017.
  4. ^ ئ ا "52nd REPORT OF THE COMMISSIONER FOR LINGUISTIC MINORITIES IN INDIA" (PDF). nclm.nic.in. Ministry of Minority Affairs. Archived from the original (PDF) on 25 May 2017. Retrieved 7 December 2018. ٢٥ی ئایاری ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  5. ^ ئ ا Centre, UNESCO World Heritage. "Agra Fort". whc.unesco.org. Archived from the original on 17 July 2010. Retrieved 11 November 2017.
  6. ^ "Cities in India with population more than 100,000". Census2011. Archived from the original on ٢١ی ئازاری ٢٠١٩. Retrieved ٢٠١٦-٠٦-١٠. Check date values in: |archive-date= (help)
  7. ^ Williams, Monier. "Sanskrit-English Dictionary". Cologne Digital Sanskrit Dictionaries. Cologne University. Archived from the original on 25 February 2009. Retrieved ٢٠٠٩-١١-٠٨.
  8. ^ History, Kenneth Pletcher Senior Editor, Geography and (2010-08-15). جوگرافیای هیندستان: شوێنە پیرۆز و مێژووییەکان. The Rosen Publishing Group, Inc. ISBN 978-1-61530-142-3.