ھومایوون

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ناسر ئەلدین هومایوون
Mughal Emperor Humayun.jpg
پاشای دووەمی ئیمپراتۆریەتی مەغۆلی هیندستان
دوایبابور
پێشئەکبەر یەکەم(بنەماڵەی گۆرکانی) شیر شا سوری
هاوسەرحەمیدە بەنۆ بێگم، مەه چوچاک بێگم، مێهتاب بێگم
منداڵ(ەکان)ئامان میرزا

ئەکبەری مەزن میرزا محەممەد حەکیم

  • ئیبراهیم سوڵتان میرزا
  • فاروخفال میرزا
  • عەقیقە سوڵتان بەگم
  • بەشێک لە خاتوون بێگم
  • مێهراول ناسا بێگم
  • بەخت النسا بەگم
  • ساکینە بەنۆ بێگم
  • ئامینە بەنۆ بەگم
ناوی تەواو
میرزا ناسر ئەلدین بەگ محمد خان هومایوون
باوکبابور
لەدایکبوونکابول
مردندەلهی
ناشتن١٥٥٦
دەلهی
وێنەی هۆمایون
وێنەی هومایوون

ناسرئەلدین موحەممەد ( ٦ی ئازاری ١٥٠٨ – ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٥٥٦) زیاتر بە ناوی پاشایەتی ناسراوە بە هومایوون، ئیمپراتۆری دووەمی مەغۆلی ھیند بوو، کە حوکمڕانی دەکرد لە ڕۆژهەڵاتی ئەفغانستان و پاکستان و باکوری هیندستان و بەنگلادیش لە ساڵی ١٥٣٠ تا ١٥٤٠ و دیسانەوە لە ساڵی ١٥٥٥ تا ١٥٥٦،[١] وەک باوکی بابور زوو ئیمپراتۆریەتییەکەی لەدەستدا بەڵام بە یارمەتی خانەدانی سەفەویی فارس خاکی زیاتری بەدەست هێنا، لە کاتی مردنیدا لە ساڵی ١٥٥٦ ئیمپراتۆریەتی مەغۆلەکان نزیکەی یەک ملیۆن کیلۆمەتر چوارگۆشەی هەبوو، لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٥٣٠ هومایون لە شوێنی باوکی بۆتە تەختی پاشایەتی دەلهی وەک فەرمانڕەوای خاکەکانی مەغۆلەکان لە هیندستان، هومایون فەرمانڕەوایەکی بێ ئەزموون بوو کاتێک هاتە سەر دەسەڵات، لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا، براکەی کامران میرزا میراتگری کابول و کەندەهار بوو، کە لە باکووری بەشەکانی ئیمپراتۆریەتی باوکیان بوو، ئەو دوو برا دەبوونە ڕکابەری یەکتر، هومایوون بەهۆی شێر شا سوری خاکەکانی لەدەستدا، بەڵام دوای ١٥ ساڵ بە هاوکاری سەفەوییەکان بەدەستیان هێنایەوە، گەڕانەوەی لە ناوچەی فارسەوە لەگەڵ دەستەیەکی گەورەی ئاغاکانی فارسدا بوو و ئاماژە بوو بۆ گۆڕانکارییەکی گرنگ لە کولتوری دەرباری مەغۆلەکان، ڕەچەڵەکی ئاسیای ناوەڕاستی خانەدانەکە تاڕادەیەکی زۆر سێبەری لەسەر کاریگەرییەکانی هونەری فارسی، تەلارسازی، زمان، و ئەدەبیاتی فارسی، لە هیندستان چەندین بەرد نەخشێنراو و هەزاران دەستنووسی فارسی هەیە کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی هومایوون، دواتر لە ماوەیەکی زۆر کورتدا ئیمپراتۆریەتەکەی زیاتر فراوان کرد، لە ساڵی ١٥٣٥دا میراتەکەی بۆ کوڕەکەی ئەکبەر بەجێهێشت.[٢][٣][٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری Mehta86 نەدراوە
  2. ^ Shah, Ghanshyam (1975). com/books?id=zHHaAAAAAMAAJ کۆمەڵەی کاست و پرۆسەی سیاسی لە گوجارات: لێکۆڵینەوەیەک لە گوجارات کشاتریا سەبا Check |url= value (help). نیودەلهی، هیندستان، ئاسیا: Popular Prakashan. Unknown parameter |لاپەڕە= ignored (help)
  3. ^ Shah, A. M. (2002). لێکۆڵینەوە لە ڕابردووی گوندنشینی هیندستان: گوندێکی گوجارات لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا. نیودەلهی، هیندستان: چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد. ISBN 978-0-19-565732-6. Unknown parameter |لاپەڕە= ignored (help)
  4. ^ Erskine, William (2012-05-24). id=PXzW-XS9TQMC&dq=Humayun+Koli&pg=PA61 مێژوویەکی هیندستان لە سەردەمی دوو سەروەری یەکەمی ماڵی تایمور، بابەر و هومایون Check |url= value (help). نیودەلهی، هیندستان: [[چاپخانەی زانکۆی کامبریج. ISBN 978-1-108-04620-6. Unknown parameter |لاپەڕەکان= ignored (help)[بەستەری مردوو]