ئەندرۆید

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ئەندرۆید
Official Android logo
Android 12 screenshot.png
گرتەی شاشە لە وەشانی ئەندرۆید ١٢
پەرەپێدەر(ان)کۆمپانیای گۆگڵ
یەکەم وەشان٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ (2008-09-23)
نووسراوە بەجاڤا، C++ ، C
زمانەکانزیاتر لە ١٠٠ زمان
مۆڵەتنامەGNU GPLv3+ ، Apache
وێبگەwww.android.com



ئەندرۆید سیستەمێکی کارپێکەری مۆبایلە کە لەسەر ناوکی لینوکس ٢٫٦ بنچینە کراوە و لەلایەن ھەریەک لە ئاندی ڕۆبن، ڕیچ ماینەر، نیک سێرس و کریس وایتەوە لەژێر ناوی کۆمپانیای ئەندرۆید (.Android Inc) لە ساڵی ٢٠٠٣ لە کالیفۆرنیا لە ناوچەی Palo Alto دامەزرا، کاریان پەرەپێدان و بەرھەمھێنانی نەرمەکاڵا software بوو بۆ ئامێری مۆبایل، پلانیشیان ھەبوو کە سیستەمێکی کارگێڕی برەو پێبدەن، لە ساڵی ٢٠٠٥ کۆمپانیای گۆگڵ کۆمپانیاکەی کڕییەوە، بەو ئامانجەی کە دەسەڵاتی خۆی لە بواری تەکنۆلۆژیای مۆبایلدا فراوان بکات. سیستەمی کارپێکەری ئەندرۆید بۆ یەکەمجار لەسەر مۆبایلی کۆمپانیای ئێچ تی سی HTC تایوانی بەناوی HTC Dream یەکەم وەشانی لە ساڵی ٢٠٠٨ بڵاوکرایەوە، لەو کاتەوە زۆر بەخێرایی گەشەی کردووە و بەرفراوانترین کۆمەڵەی پەرەپێدەری لە پشتەوەیە کە نزیکەی ٣.٥٠٠٠٠٠٠ سێ ملیار و نیو پڕۆگرامی بۆ دروست کراوە.

تایبەتمەندی[دەستکاری]

  • پرۆگرام و یاری زۆری ھەیە کە بەکارھێنەر دەتوانێت دایابمەزرێنێتە سەر ئامێرەکەی.
  • نرخی ھەندێک لە ئامێرەکان زۆر ھەرزانن ئەگەر بەراورد بکرێن لەگەڵ ئامێری دیکە کە ھەمان شێواز کار جێبەجێ بکەن.
  • زۆر بە باشی و ئاسانی تێکەڵاوی ڕاژەکانی گووگڵـە و کار زۆر ئاسان دەکاتەوە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی کە لە کار و ژیانی ڕۆژانەیاندا ڕاژەکانی گووگڵ بەکار دەھێنن.
  • سیستمەکە بە شێوەیەکی زۆر دەکرێت ڕێکبخرێت بە پێی ویستی بەکارھێنەر.

ماناکەی[دەستکاری]

مانای ووشەی ئەندرۆید Android، بە زمانی ئینگلیزی واتە رۆبۆتێک کە لە شێوەی مرۆڤ درووست کرابێت.

کۆگای گۆگڵ پلەی[دەستکاری]

سیستمی ناوبراو کۆگایەکی گەورە و پڕ لە پرۆگرامی ھەیە کە ئەمڕۆ زیاتر لە ١٥٠ ھەزار پرۆگرام و یاری جیاوازی تێدایە کە ھەردوو جۆری خۆڕایی و بە پارە لە خۆ دەگرن، ساڵی ٢٠٠٨ ماڵپەڕی Google Play و ئەپی Play Store بەردەست خرا بۆ مۆبایلەکانی سیستەمی ئەندرۆید بۆ دابەزاندانی بەرنامە و یارییەکان.

وەشانەکانی ئەندرۆید[دەستکاری]

ھەتا ڕێکەوتی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ و پێش بڵاوکردنەوەی ئەندرۆید ١٢، وەشانی ئەندرۆیدی ١١ پڕ بەکارھێنەرترین و بەناوبانگترین وەشانی سیستەمی ئەندرۆید بوو لەسەر مۆبایلە زیرەکەکان و تابلێتەکان.


وەشان ناوی کۆد ئاستی API ژمارەی ناوک بەرواری بڵاوکردنەوە
١٫٠ ناوی نییە ١ ٢.٦.٢٥ ٢٠٠٨/٩/٢٣
١٫١ Petit Four ٢ ٢.٦.٢٦ ٢٠٠٩/٢/٩
١٫٥ Cupcake ٣ ٢.٦.٢٧ ٢٠٠٩/٤/٢٧
١٫٦ Donut ٤ ٢.٦.٢٩ ٢٠٠٩/٩/١٥
٢٫٠-٢٫١ Eclair ٥ - ٦ - ٧ ٢.٦.٢٩ ٢٠٠٩/١٠/٢٧
٢٫٢-٢٫٢. ٣ Froyo ٨ ٢.٦.٣٢ ٢٠١٠/٥/٢٠
٢٫٣-٢٫٣. ٧ Gingerbread ٩ - ١٠ ٢.٦.٣٥ ٢٠١٠/١٢/٦
٣٫٠-٣٫٢. ٦ Honeycomb ١١ - ١٢ - ١٣ ٢٠١١/٢/٢٢
٤٫٠-٤٫٠. ٤ Ice Cream Sandwich ١٤ - ١٥ ٣.x ٢٠١١/١٠/١٨
٤٫١-٤٫٣. ١ Jelly Bean ١٦ - ١٧ - ١٨ ٣.x ٢٠١٢/٧/٩
٤٫٤-٤٫٤. ٤ KitKat ١٩ ٣.x ٢٠١٣/١٠/٣١
٥٫٠-٥٫١. ١ Lollipop ٢١ - ٢٢ ٣.x ٢٠١٤/١١/٤
٦٫٠-٦٫٠. ١ Marshmallow ٢٣ ٤.x ٢٠١٥/١٠/٥
٧٫٠-٧٫١. ٢ Nougat ٢٤ - ٢٥ ٤.x ٢٠١٦/٨/٢٢
٨٫٠-٨٫١ Oreo ٢٦ - ٢٧ ٤.x ٢٠١٧/٨/٢١
٩٫٠ Pie ٢٨ ٤.x ٢٠١٨/٨/٦
١٠ Quince Tart ٢٩ ٥.x ٢٠١٩/٩/٣
١١ Red Velvet Cake ٣٠ ٥.x ٢٠٢٠/٩/٨
١٢ Snow Cone ٣١ ٥.x ٢٠٢١/١٠/٤
١٢L Snow Cone V2 ٣٢ ٥.x ٢٠٢٢/٣/٧
١٣ ٣٣ ٥.x


داوانامەکان لە ئەندرۆید[دەستکاری]

داوانامەکان کە ئەوانەی دەبینرێن لە مارکێتی ئەندرۆید بڵاو دەکرێنەوە، بە چەند شێوەیەک دروست دەکرێن بەڵام سەرەکی تریان بریتیە لە بەکارھێنانی زمانی پرۆگرامکردنی Java بەکاردێنن بە یارمەتی Android SDK، یان بەھۆی بەکارھێنانی ئامرازی NDK، وە لە کۆتایدا یان بە بەکارھێنانی App Inventor کە ئەمەش لە لایەن گووگڵەوە بۆ ئەو کەسانە بۆیە ئاسان کاری کە زمانەکانی پرۆگرام کردن نازانن بەڵکو بە ئاسانی دەتوانن داوانامە دروست بکەن و پێکی ببستنەوە لەگەڵ ھاندی ئەندرۆیدەکەیان.

سەرچاوەکان[دەستکاری]