ژان پۆڵ سارتەر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە ژان پۆل سارترەوە)
Jump to navigation Jump to search
ژان پۆڵ سارتەر
لەدایکبوون ژان پۆڵ سارتەر
٢١ مایسی ١٩٠٥
شاری پاریس لە فەڕەنسا
مەرگ ٤ نیسانی ١٩٨٠)
پیشە نووسەر ، ڕەخنەگر

ژان پۆڵ چاڕڵس سارتەر (بە ئینگلیزی:Jean-Paul Sartre) (٢١ مایسی ١٩٠٥ - ١٤ نیسانی ١٩٨٠) لە فەڕەنسا لە شاری پاریس لە دایکبووە. فەرەنسییەکان ناوەکەی بە ساتە دەخوێننەوە. ژان پۆڵ سارتەر فەیلەسوفی بوونگەرایی و نووسەری شانۆیی و ڕۆماننووس و نووسەری سیناریۆ و چالاکوانی سیاسی و ژیاننامەنووس و ڕەخنەگرێکی ئەدەبی فەڕەنسی بوو. یەکێک بوو لە کەسایەتیە گەورەکانی فەلسەفەی فەڕەنسی سەدەی بیستەم، بەتایبەتی مارکسیزم، ھەروەھا یەکێک بوو لە کەسایەتیە دیارەکانی بواری ئەدەب و فەلسەفەی بوونگەرایی. لە کارەکانی بەردەوام بوو تاوەکو چەند بوارێکی گرتەوە وەک فەلسەفەی مارکسی و کۆمەڵناسی و تیۆری ڕەخنەیی و لێکۆڵینەوەی ئەدەبی. سارتەر بە پەیوەندیە دوور و درێژەکەی لەگەڵ نووسەری فێمینیست سیمۆن دی بۆوڤار ناسرا بوو. لە ساڵی ١٩٦٤ خەڵاتی نۆبڵی لە بواری ئەدەبدا پێبەخشرا بەڵام لەبەر چەند ھۆکارێک خەڵاتەکەی ڕەتکردەوە.

ژیاننامە[دەستکاری]

سارتەر، فەیلەسوف و نووسەری فەرەنسی، پیشەی وانەبێژبووە. لە ئەڵمانیا فەلسەفەی خوێندوە لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا، کاتێک ئەڵمانەکان فەڕەنسا داگیردەکەن، سارتەر دەچێتە ڕیزی بەرەنگاربووەکانی فەرەنسا و خەبات دەکات دژی داگیرکەر.