دەروازە:ھیندستان
| تاج مەحەل |
 |
پێشەکی
 | ||
ھیندستان یان کۆماری ھیند (بە ئینگلیزی: India؛ بە ھیندی: भारत) وڵاتێکە لە باشووری ئاسیا، دووەم پڕدانیشتووانترین وڵاتی جیھانە. حەوتەمین گەورەوڵاتی جیھانە لەڕووی ڕووبەرەوە و گەورەترین وڵاتی دیموکراسییە لە جیھان لەڕووی دانیشتووانەوە. لە باشوورەوە بە زەریای ھیندی لکاوە، ھەروەھا لە باشووری ڕۆژاوا بە دەریای عەرەبییە. ھیندستان لە ڕۆژاواوە ھاوسنوورە لەگەڵ پاکستان، ھەروەھا ھەریەکە لە چین، نیپاڵ و بوتان دەکەونە باکوور؛ بەنگلادیش و میانماریش دەکەونە ڕۆژھەڵات، ھەروەھا ھیند لە زەریای ھیندییەوە دراوسێی سریلانکا و ماڵدیڤە. لەپاڵ ئەوانەش سنووری ئاویی ھاوبەشی لەگەڵ تایلەند و ئیندەنووسیا ھەیە. (تەواوی وتار...)
وتاری ھەڵبژێردراو
ئەمیتاب باچان (بە ئینگلیزی: Amitabh Bachchan) لەدایکبووی ١١ی تشرینی یەکەم ١٩٤٢ لە ئەڵڵائاباد و لە ڕەگەزی پەنجابییە. ناوی تەواوی (ئەمیتاب ھاریڤانش باچان) یەکێکە لە ھەرە بەناوبانگترین ئەکتەرەکانی سینەمایی ھیندستان. لەساڵی ١٩٦٩ لە فیلمی (Saat Hindustani) بۆیەکەمینجار لە فیلمدا وەک ئەکتەر کاری کرد ئەویش بەڕۆڵی ئەنوەر عەلی بوو. لەسەرەتای ساڵانی حەفتایەکان (١٩٧٠-) بەھۆی فیلمەکانی (Zanjeer) لەساڵی ١٩٧٣ وە لە لە ١٩٧٥ بە فیلمەکانی (Deewaar) و شوعلە (Sholay) ئەمیتاب ناوبانگییەکی باشی پەیدا کرد. بەھۆی کارەکانییەوە چەندین جار خەڵاتکراوە لەوانە سێجار خەڵاتەکانی فیلمی نەتەوەیی وەک باشترین ئەکتەری (National Film Awards) پێبەخشراوە کەلەمەیان ھاوڕیکۆردە لەگەڵ کەمال حەسەن و مامووتتی وە چواردەجاریش (Filmfare Awards). جگە لەکاری ئەکتەری ئەمیتاب وەک گۆرانیبێژی پلەی باک و پێشکەشکاری تەلەفزیۆنی و بەرھەمھێنەری فیلم کاری کردووە. لەساڵی ٢٠١٣ ئەمیتاب لەیەکەم فیلمی ھۆلیوودیش دەرکەوت ئەمەش لە فیلمی (the Great Gatsby) بوو کە لیۆناردۆ دیکاپیرۆ ڕؤڵی سەرەکی تێدا بینیبوو. (تەواوی وتار...)
ویلایەتێکی ھیندستان
ڕاجستان (بە ھیندی: राजस्थान) گەورەترین پارێزگای ھیندستانە کە وەکوو خاکی پادشاکان ناسراوە و لە کۆندا ڕاجپووتانای پێ دەوترا. (تەواوی وتار...)
ئایا دەزانیت؟
- کە ژمارەی ئایینەکان لە ھیندستان زیاتر لە ١٥٠٠ ئایینە و بەناوبانگترینیان ھیندۆزییە؟
جوگرافیای ھیندستان
لە ڕووی جوگرافییەوە ھیندستان دەکەوێتە باشووری ئاسیاوە. دەکەوێتە باکووری ھێڵی یەکسانی نێوان ٨–٤' و '٣٧°٦' باکوور و ٦٨°٧' و '٩٧° ٢٥' ڕۆژھەڵاتی ھێلی درێژی. ھیندستان لە پلەی حەوتەمدایە لە جیھاندا لە ڕووی ڕووبەری گشتییەوە ٣٬٢٨٧٬٢٦٣ کیلۆمەتر چوارگۆشە (١٬٢٦٩٬٢١٩ میل چوارگۆشە) ڕووبەری لە باکوورە بۆ باشووری ھیندستان ٣٢١٤ کم (١٩٩٧ میل) و لە ڕۆژھەلاتەوە بۆ ڕۆژاوا ٢٩٩٣ کم (١٨٦٠ میل) ڕووبەرەکەیەتی. سنووری وشکانی ١٥ھەزار و ١٠٦ کیلۆمەترە و ھێڵی کەناراوەکانی ٧٬٥١٧ ھەزار کم (٤٬٦٧١ میل). (تەواوی وتار...)
دەڤەر و شارەکانی ھیندستان
مومبای (/mʊmˈbaɪ/ Γ، ماراتی: [ˈmumbəi], IAST: Muṃbaī؛ ھەروەھا بە بۆمبای ناسراوە — ناوی فەرمی تا ساڵی ١٩٩٥) پایتەختی ویلایەتی ماھاراشترای ھیندستانە. مومبای ناوەندی دارایی دیفاکتۆ و پڕ دانیشتووترین شاری ھیندستانە کە ژمارەی دانیشتووانی شارەکەی بە ١٢٫٥ ملیۆن (١٫٢٥ کرۆر) مەزەندە دەکرێت.[١٩] مومبای ناوەندی ھەرێمی گەورەی مومبای، شەشەم ناوچەی گەورەیە لە جیھاندا کە ژمارەی دانیشتووانەکەی زیاترە لە ٢٣ ملیۆن (٢٫٣ کرۆر) کە لەژێر ھەرێمی گەورەی مومبای دەژین.[٢٠] مومبای دەکەوێتە کەنارەکانی کۆنکان لە کەنارەکانی ڕۆژاوای ھیندستان و بەندەرێکی سروشتی قووڵی ھەیە. لە ساڵی ٢٠٠٨دا شاری مومبای وەک شارێکی جیھانی ئەلفا ناوزەد کرا.[٢١][٢٢] ئەو حەوت دوورگەیەی کە مومبای پێکدەھێنن پێشتر شوێنی کۆمەڵگەی خەڵکی کۆلی زمانی ماراتی بوون.[٢٣][٢٤][٢٥] بۆ چەندین سەدە، حەوت دوورگەی بۆمبای لەژێر کۆنترۆڵی فەرمانڕەوا ڕەسەنە یەک لە دوای یەکەکاندا بوون پێش ئەوەی ڕادەستی ئیمپراتۆرییەتی پورتوگال بکرێن و دواتر لە ساڵی ١٦٦١دا درایە کۆمپانیای ڕۆژھەڵاتی ھیندستان، لە ڕێگەی مارەیی کاترین براگانزا کاتێک ھاوسەرگیری لەگەڵ چارڵزی دووەمی ئینگلتەرا کرد.[٢٦]. لە ساڵی ١٧٨٢ەوە، شاری مومبای بەھۆی پڕۆژەی ھۆرنبی ڤێلاردەوە شێوەی گۆڕدرا،[٢٧] کە ناوچەی نێوان حەوت دوورگەکەی لە دەریاوە وەرگرتەوە.[٢٨] ھاوکات لەگەڵ دروستکردنی ڕێگاوبان و ھێڵی ئاسنی گەورە، پڕۆژەی نۆژەنکردنەوە کە لە ساڵی ١٨٤٥ تەواو بوو، شاری مومبای گۆڕی بۆ بەندەرێکی گەورەی دەریایی لەسەر دەریای عەرەبی. مومبای لە سەدەی نۆزدەھەمدا بە گەشەسەندنی ئابووری و پەروەردەیی تایبەتمەند بوو. لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا بووە بنکەیەکی بەھێز بۆ بزووتنەوەی سەربەخۆیی ھیندستان. لەگەڵ سەربەخۆیی ھیندستان لە ساڵی ١٩٤٧ شارەکە خرایە ناو ویلایەتی بۆمبایەوە. لە ساڵی ١٩٦٠، دوای بزووتنەوەی سامیوکتا ماھاراشترا، ویلایەتێکی نوێی ماھاراشترا دروست بوو کە مومبای پایتەخت بوو.[٢٩] (تەواوی وتار...)
وێنەیەک لەھیندستانەوە
دەنگی ھەڵبژێردراو
مێژووی ھیندستان
پۆلەکان
کەسایەتییە ھیندییەکان
موھانداس کەرمچاند گاندی (لەدایکبووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٨٦٩ – ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٤٨) سیاسەتوان و ڕێبەرێکی ڕووحی ھیندی بووە. (تەواوی وتار...)
نەتەوەکانی ھیندستان
پانۆڕامای ھەڵبژێردراو
ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت
- پەرە بە وتارەکانی ناو پۆلی ھیندستان بدە.
- پەرە بە وتاری سەرەکی بدە.
- داڕێژەی {{دەروازە|ھیندستان}} بۆ ئەو وتارانە دابنێ کە پەیوەندییان بە ھیندستان ھەیە.
- بیرۆکەت ھەیە؟ ڕەخنەت ھەیە؟ وتارێکی پوخت پێشنیار دەکەیت؟ لێرە پێشنیاری بکە بۆ زیاتر بەرەوپێشبردنی دەروازەکە.
دەروازە پەیوەندیدارەکان
پڕۆژەکانی تری ویکیمیدیا
ویکیپیدیا لەلایەن دەستکاریکەرانی خۆبەخشەوە نووسراوە و لەلایەن دامەزراوەی ویکیمیدیا ڕاژە کراوە، کە دامەزراوەیەکی قازانج نەویستە و پڕۆژەگەلێکی تری خۆبەخشانەش ڕاژە دەکات وەک:
-
کۆمنز
خەزێنەی ئازادی میدیا -
میدیاویکی
پەرەپێدانی نەرمامێری ویکی -
مێتاویکی
ڕێکخستنی پرۆژەکانی ویکیمیدیا -
ویکیکتێب
کتێبی خوێندن و ڕێنمایینامەی ئازاد -
ویکیدراوە
بنکەی زانیاریی ئازاد -
ویکیھەواڵ
ھەواڵی ناوەڕۆک ئازاد -
ویکیوتە
کۆکەرەوەی وتەکان -
ویکیسەرچاوە
کتێبخانەی ناوەڕۆک ئازاد -
ویکیجۆر
تۆماری جۆری ئاژەڵەکان -
ویکیزانکۆ
سەرچاوەی ئازادی فێربوون -
ویکیگەشت
ڕێنوێنی گەشتی ئازاد -
ویکیفەرھەنگ
فەرھەنگ و زاراوەنامە
