ھایدرۆجین

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
هیلیۆمهایدرۆجین ← -
-

H

Li
پیشاندان
گازی بێ ڕەنگ و ڕەنگی مۆر لە دۆخی پلازمادا


هێڵە شەبەنگییەکانی هایدرۆجین
تایبەتمەندییە گشتییەکان
ناو، ژمارە، ھێما هایدرۆجین، 1، H
پۆلێنکردنی توخم نا کانزا
کۆمەڵە، خول، خشتۆک 1، 1، s
گەردیلە بارستە 1.00794گ•مۆڵ−1
شێوگی ئەلیکترۆنی 1s1
ڕیزبوونی ئەلیکترۆنەکان بۆ ھەر بەرگێک 1 (وێنە)
سیفاتە فیزیاییەکان
دۆخ گاز
ڕەنگ بێ ڕەنگ
چڕی (0 °س، 101.325 کیلۆ پاسکاڵ)
0.08988 غ/ل
چڕی شل لە قۆناغی توانەوە 0.07 (0.0763 ڕەق) گ•سم−3
چڕی شل لە قۆناغی کوڵان 0.07099 گ•سم−3
قۆناغی توانەوە 14.01 ک، -259.14 °س، -434.45 °ف
قۆناغی کوڵان 20.28 ک، -252.87 °س، -423.17 °ف
نقطة ثلاثية 13.8033 کێلڤن (-259°س)، 
7.042 کیلۆ پاسکاڵ
النقطة الحرجة 32.97 ک، 1.293 مێگا پاسکاڵ
پلەی گەرمای توانەوە (H2) 0.117 کیلۆجول•مۆڵ−1
حرارة التبخر (H2) 0.904 کیلۆجول•مۆڵ−1
السعة الحرارية (25 °س) (H2) 28.836 جول•مۆڵ−1•کێلڤن−1
پەستانی ھەڵم
P (پاسکاڵ) 1 10 100 1 کیلۆ 10 کیلۆ 100 کیلۆ
لە T (کێلڤن) 15 20
سیفاتە ئەتۆمییەکان
أرقام الأكسدة 1, -1
(amphoteric oxide)
کارۆ سالیبێتی 2.20 (پێوەری بۆلینگ)
وزەکانی ئایۆناندن یەکەم: 1312.0 کیلۆجول•مۆڵ−1
نیوە تیرەی گەردیلە ھاوبەشی 31±5 بیکۆمەتر
نیوە تیرەی ڤان دێر والز 120 بیکۆمەتر
تایبەتمەندییەکانی تر
پێکھاتەی کریستاڵی hexagonal
باری موگناتیسی دایا موگناتیس[١]
گەیاندنی گەرمی 0.1805 واط•متر−1•كلفن−1 (300 کێلڤن)
خێرایی دەنگ (gas, 27 °C) 1310 مەتر/چرکە
ژمارەی تۆمارکردن 1333-74-0
نەگۆڕترین ھاوتاکان
وتاری سەرەکی: ھاوتای هایدرۆجین
ھاوتاکان بوونی لە سروشت نیوە تەمەن جۆری تیشک ھێزی تیشک (مێگا ئەلیکترۆن ڤۆڵت) بەرھەمی تیشک
1H 99.985% 1H هاوتای نەگۆڕە لەگەڵ 0 نیوترۆن
2H 0.015% 2H هاوتای نەگۆڕە لەگەڵ 1 نیوترۆن
3H trace 12.32 y β 0.01861 3He


ھایدرۆجین (بە ئینگلیزی: Hydrogen) یەکێکە لە توخمە کیمیاییەکان ھێماکەی (H) و ژمارەی گەردیلەیی (١)ە. لە خولی یەکەم و کۆمەلەی یەکەمە.

سەرچاوە[دەستکاری]

ھایدرۆجین لە سوکترین گازەکانە و بوونی لە ھەموو گازەکانی دیکە زیاترە بە شێوەیەک ٧٥% بارستایی گەردون پێکدێنێت ، لە ئاودا ھەیە و لە ھەموو پێکھاتە ئۆرگانییەکان و بوونەوەری زیندوو ھەیە .