ویکیپیدیا:ڕێساکانی پەڕەی وتووێژ

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

ئامانجی لاپەڕەی لێدوانی ویکیپیدیا پێک‌هێنانی شوێنێکە بۆ وتووێژ و لێدوان سەبارەت بە وتاری پەیوەندی‌دار. لاپەڕەی لێدوانی وتارەکان بە هێچ شێوە نابێ بۆ دەربڕینی بیر و ڕای تاکەکەسی بەکار بێت.

لە بەنرخترین شتەکان لە لاپەڕەکانی لێدوان، پەیوەندی‌کردنی بەکارهێنەران پێکەوە و ڕێز گرتن لە یەکترینە. ئەو لیستەی خوارەوە بۆ یارمەتی بەکارهێنەرانە تا هەرچی باشتر بەشداری لاپەڕەکانی لێدوان بکەن.

خاڵە ناوەندییەکان

سیاسەتی ڕاگریی ویکیپیدیا

ئەو سیاسەتانەی وا دانراوە بۆ وتارەکان لە ویکیپیدیادا (ئەگەرچی نە بەو بەربڵاوییە) بۆ لاپەڕەکانی لێدوانیش هەر هەیە؛ وەک بڕواپێ‌کراو بوون، بێ‌ لایەنانە بوونی ڕوانگەکان و باس نەکردنی لێکۆڵینەوەکانی بەکارهێنەر خۆی. ئەڵبەت لە لاپەڕەکانی لێدوان، ڕێگە دراوە باس بکرێت، پێشنیار بدرێت و لە زانیارییەکانی خۆی بەکارهێنەر کەڵک وەر بگیرێت، بەڵام دەبێ لە هەمووی ئەوانەدا ئامانجی وردبوونەوە لە بابەتی وتارەکە لەپێش‌چاو بگیرێت. بەڵام زۆر جار پەڕەی لێدوان بۆ باس‌کردنی بابەت‌هایەک بەکار دەبەن کە ڕیکەوتنێکی نییە لەگەڵ سیاسەتەکانی ویکیپیدیا.

بە تایبەت سەرنجتان ڕادەکێشین بۆ ژیاننامەی کەسایەتیە زیندووەکان:

دەستکاری‌کەران دەبێ هەرجۆرە شتێکی نێگەتیڤ سەبارەت بە کەساییەتیە زیندووەکان کە سەرچاوەی ڕوونی نییە یا لە سەرچاوەیەک گیراون کە بەپێی سیاسەتەکانی ویکیپیدیا بڕواپێ‌کراو نیە یان شەرحێکی گۆماناوی لە سەرچاوە بێت، لابەرن.

چۆنییەتی بەکارهێنانی پەڕەی لێدوانی وتارەکان

  • پەیوەندی‌کردن: ئەگەر سەبارەت بە شتێک گۆمانت هەیە و ئەرخەیان نیت، هەوڵ بدە ئەوانی دیکە تێ بگەیەنیت تاکوو بە بەش‌کردنی زانیارییەکانیان لەگەڵ تۆدا ببنە هۆی ڕوون‌بوونەوەی باسەکە. دۆستانەبوون یارمەتیت دەدا بۆ ئەوە. بەسوود دەبێت ئەگەر ڕوانگەی خۆت شی‌ بکەیتەوە؛ ئەوە بێ‌سوود دەبێت ئەگەر بتەوێ بیر و ڕای خۆت بسەلمێنی بێ شی‌کردنەوەی. شی‌کردنەوە یارمەتی دەدات بۆ باشتربوونی پەیوەندی و ڕێکەوتن.
  • مانەوە لەسەر بابەت: لاپەرەی لێدوان بەتایبەت دانراوە بۆ لێدوان سەبارەت بەو وتارە؛ نەک بۆ وتووێژی بەربڵاو سەبارەت بە سەردێڕی وتارەکە. باشتر وایە سەبارەت بە باشترکردنی وتارەکە لێدوان بکرێت. وتووێژی بێ‌پەیوەندی ئامادەن بۆ سڕینەوە.
  • چاکە بکە: لاپەڕەی لێدوان دەبێ وەک ڕێگەیەک بۆ باشترکردنی وتارەکە بەکاربێت. نەک بۆ ڕەخنەگرتن لە نووسەری وتارەکە یان جوداکردنەوەی ڕای گشتیی سەبارەت بە بابەتەکە. ئەوە بە تایبەت لە لاپەرەی لێدوانی ژیاننامەی کەسایەتیە زیندووەکان گرینگە. بەڵام ئەگەر بە هەرشێوە پێت وایە شتێک هەڵەیە، باسی بکە و پێشنیارەکان ئەوانی‌تریش وەرگرە.
  • بەڵگە بێنەوە: لاپەڕه‌کانی لێدوان مەکۆیەک نین بۆ بەکارهێنەران بۆ دەربڕینی ڕوانگەی خۆیان سەبارەت بە ناکۆکییەکانیان. بەڵکوو مەکۆیەکە بۆ لێدوان سەبارەت بەوەی چۆن ڕوانگەیەکی جیاواز، لە سەرچاوەیەکی دووهەمەوە بێننە ناو وتارەکە؛ بەو جۆرە لە کۆتایی‌دا وتارەکە دەبێتە نووسراوەیەکی بێ‌لایەنانە کە هەموو ڕوانگەکانی لەخۆ گرتووە.
  • لەگەڵ ڕاستییەکان هەڵسووکەوت بکە: لاپەڕەی لێدوان باشترین شوێنە بۆ باس لەسەر بڕواپێ‌کراوبوونی سەرچاوەیەک؛ وەک داواکردنی یارمەتی بۆ دۆزینەوەی سەرچاوەکان و هەڵسەنگاندی ئەو ڕاستیانەی دژ بە یەکن، لە سەرچاوە جیاوازەکان. داواکردنی سەرچاوەیەکی بڕواپێ‌کراو باشترە لە لێدوانی دژ بە وتارێک.
  • پاشەکەوتی کاتیی: لاپەڕەی لێدوان دەتوانێ وەک شوێنێک بەکار بێت بۆ پاشەکەوتی بەشێ لە نووسراوەکە کە بەهۆی بێ‌سەرچاوەبوونی سڕاوەتەوە و لەوێ‌‌دا بمێنێت تاکوو سەرچاوەی بڕواپێ‌کراوی بۆ پەیدا دەبێ. نوواسراوەی نوێ پێش دانانی لە وتارەکە دەتوانێ لە لاپەڕەی لێدوان باسی لەسەر بکرێت.
  • بۆ دەستکارییەکان لێدوان بکە: لاپەڕەی لێدوان بەتایبەت بۆ لێدوان سەبارەت بە دەستکارییەکان بەکاردێت. ئەگەر یەکێک لە دەستکاریەکانت پاشگەز کرا و تۆ گەڕانتەوە، باشتر وایە شەرحێک بۆ ئەوە لە لاپەڕەی لێدوان‌دا بنووسیت و هەروا کاتی دەستکاری پوختەی گۆڕانکارییەکەت بنووسیت. لاپەڕەی لێدوان هەروا بۆ باس‌کردنی دەستکاری کەسێکی‌تر دەتوانرێ بەکار بێت.
  • پێشنیار بدە: پێشنیارە نوێکان سەبارەت بە وتار باشتر وایە لە لاپەڕەی لێداون بنووسریت تاکوو بەکارهێنەرانی دیکە بتوانن ڕوانگەی خۆیان دەربڕن. پێشنیاری وەک زیادکردن یا لابردنی بەشێکی چکۆلە لە نووسراوەکە، گواستنەوی لاپەڕە، تێکەڵ کردنی نووسراوەکە یان بەش‌کردنی وتارێکی دریژ بۆ چەن وتاری جیاوازی بچووک‌تر.


کردەوەی باش

  • واژۆ بدە بە نووسراوەکانت: بۆ واژۆدانی نووسراوەیەک لە نووسەی ~ چواردانە دانێ وەک ئەمە (~~~~)، ئەوە دواتر لەگەڵ ناوی‌ بەکارهێنەریت و کات و ڕێکەوت دەگۆڕدرێت؛ وەک ئەمە : نموونە ٢٠:٠٥, ١٣ ئەیلوول ٢٠٠٩ (UTC). ئاگادار بە کە ناکرێ وەک نەناسراو شتێک بنووسی، لەبەر ئەوەی ناونیشانی ئای‌پی‌ (IP)، لە لاپەڕەی مێژوودا دەمێنێتەوە.
  • سەلماندنی زۆرەملیی مەکە: تایبەتمەندییەکانی ئەستوورکردن یا لارکردنی دەق بۆ یارمەتی لە باشتر تێ‌گەیشتنی نووسراوەکانە. تکایە لەوانە بۆ نیشان‌دانی بەنرخ‌بوونی هێندێ لە وشەکان کەڵک وەر مەگرن. دەقی لار بۆ نووسینی کلیل‌وشە یا شتێکی گرینگی وەک ئەوە بەکاردێت؛ بۆ نموونە بابەتی کتێب.
  • کورت و پوختە بنووسە: ئەگەر پەیامەکەت زیاتر لە ١٠٠ وشەیە، دەبێ لە بیری بچووک‌کردنی بیت. لەبەر ئەوەی تێ‌گەیشتنی پەیامی درێژ سەختە یا خراپ لێی تێ‌دەگەن یان تەنانەت هەر چاوی لێ‌ناکەن. ئەگەر گرینگە لێدوانێک بە وردی باس بکەی لەم ڕینمای خوارە کەڵک وەرگرە. هەروا شێوازی لاپەڕەی لێدوان دەبێ سادە و خاوێن بێت لەبەر ئەوەی ببێتە هۆی درێژەدانی لێدوانەکان. لە قەرەباڵخ‌کردن، دووپات‌کردنەوە و نووسینی پەیامی ناڕوون پارێز بکە.
  • بەئامانج‌بوونی لێدوان: ئامانجی سەرەکی لێدوانەکان، گەیشتن بە ڕێکەوتن لە کۆتایی‌دایە، نەک لێی هیلاک‌بوون و جێ‌هێشتنی.
  • ئەرشیڤەکان بخوێنەوە: زۆرێک لە پەڕەکانی لێدوان بەستەریان هەیە بۆ ئەرشیڤێک کە لێدوانەکانی پێشووی لەخۆ گرتووە. ئەگەر دەستکاری‌کەرێکی نوێیت، باشتر وایە کە هەموو ئەو ئەرشیڤە بخوێنیتەوە لەبەر ئەوەی ئەگەر پرسیارێکت هەیە یا پێت وایە شتێک هەڵەیە، لەوانەیە لە پێش‌دا وەڵامی ئەوە درابێتەوە. لە دووپات‌کردنەوەی پرسیارەکان پارێز کەن.
  • کوردی بەکار بێنە: گرینگ نییە بۆ کێ پەیام دا دەنێی؛ مادامێ لە ویکیپیدیای کوردی‌دای، باشتر وایە بە کوردی بنووسیت. لەبەر ئەوەی تەنها سوودی بەکارهێنانی لاپەڕەی لێدوان، وتووێژە سەبارەت بە وتارەکە؛ ئەگەر زمانێکی دیکە بەکار بێنیت بەکارهێنەرانی‌تر لێی تێ‌ناگەن و لێدوانەکە بێ‌مانا دەبێ.
  • چۆنییەتی دەربڕینی ڕوانگە: هێندێ لە لاپەڕەکان داوا دەکەن بیر و ڕای خۆت دەربڕی سەبارەت بە بابەتێک. بڕیک لە بەکارهێنەران بۆ زیادکردنی ڕوانگەیان بۆ سەر ئەو پەڕانە بە ئەستێرەیەک (*) دەست‌ پێ‌دەکەن؛ ئینجا بە ئەستوور، یەک یان دوو وشە کە پوختەی ڕوانگەکەیانە و ئینجا هۆکاری ئەو بیر و ڕا بە کورتی دەنووسن. ئەم جورە گونجاوە و پەسندکراوە. ئەگەر پەیامەکەت لەسەر هۆکاری ڕاستی بێت، بایەخی زیاتری پێ‌دەدرێت. لەیاد مەکە پەیامەکەت بە (~~~~) واژۆ بدەی.
  • بەخێرهاتنی تازەهاتووەکان بکەن: ئەو بەکارهێنەرانەی تازە هاوکاریان لەگەڵ ویکیپیدیا دست پێ‌کردووە لەوانەیە سیاسەتەکان و یاساکان بە باشی نەزانن. ئەگەر هەڵەیەکیان کرد، بزانە کە لە ڕووی نەزانینەوە بووە. لەگەل ڕێزدا هەڵەکەیان بۆ شی‌بکەوە رێنۆماییان بکە بۆ خوێندنەوەی دەقی سیاسەتەکان یان شێوازی نووسین لە ویکیپیدیادا و هانیان دە بۆ بەشداری زیاتر.
  • ناوەڕۆکی لێدوان، وتار بێت: پەیامەکان لە لاپەڕەی لیدوان تەنها دەبێ سەبارەت بەو وتارە بێت، نەک سەبارەت بەو بەکارهێنەرە یان هاوبەشییەکانی دیکەی بەکارهێنەر.

ئەو هەڵسوکەوتانەی پەسند ناکرێن

تکایە بە وردی ئەوانەی خوارە بخوێننەوە و ئاگادار بن کە دەبێ بە پێی سیاسەتەکانی فەرمی ویکیپیدیا پێش بڕۆن. خراپکاری (و بەتایبەت دووپات‌کردنەوەی خراپکاری) دەتوانێ ببێتە هۆی بەربەستی دەستکاری‌کردن یان بەربەستی گشتیی.

  • هێرش بۆ تاکەکەس نابێ ببێت: وتنی شتێکی نێگەتیڤ سەبارەت بە کەساییەتیەک؛ وەک:
    • وشەی ناشیرین نەبێت: کەساییەتیەک بە نەزان یا فاشیست بانگ کردن ناشیرینە و گونجاو نییە. لە جێگەی ئەوە باشترە پێی بڵێی چیت پێ‌ هەڵەیە و چۆن دەبێ چاکی‌ بکات.
    • کەس مەترسێنە: وەک ئەوەی بڵێی «لەبەر دژایەتی لەگەڵ من بەربەست دەکرێی»
    • بە یاسا مەترسێنن:
    • زانیاریی تاکەکەسی بڵاو مەکەنەوە: بەکارهێنەرێک کە لەبەر هەر هۆکارێک زانیاریی تاکەکەسیی کەسێکی دیکە بڵاو بکاتەوە لەوانەیە بۆ ماوەیەک (شایەد تا هەمیشە) بەربەست بکرێت.
  • خەڵک خراپ نیشان مەدەن': تەنها باسی ئەو شتانەی بکەن کە ڕووی‌داوە بە شێوازێکی باش. واتە:
    • بە ڕێزەوە باسی کەساییەتیەکانی دیکە بکەن.
    • کاتێ باسی هاوبەشیەکانی کەسێکی دیکە دەکەی وەک دەستکاریەکانی، باشتر وایە لە فەنکشێنی Help:جیاوازی کەڵک وەر گری. باشیی ئەو بەستەرە ئەوەیە کە دەمێنێتەوە بۆ هەمیشە و تەنانەت ئەگەر لاپەرەکە ئەرشیڤ بکرێت ئەوە هەر بەکار دێت.
    • وەک یاسایەک، ڕوانگەی ئەوانی دیکە دەستکاری نابێ بکەی، تەنانەت واژۆکەی. ئەگەر هەڵەیەکی تێدایە یا دەتەوێ سەبارەت بەوە بدوێی، لە بەشی نوێ‌دا وا بکە.
    • داوای زانیاریی تاکەکەسی کەس مەکەن.
  • خۆت لە جێگەی بەکارهێنەری دیکە مەناسێنە
  • وا خۆت نیشان مەدە کە بەرێوبەری یان پلەیەکی تایبەتت هەیە کە ئەوی‌دی نییەتی. پلەی هەموو بەکارهێنەرێک لە لیستی بەکارهێنەران لە پێش چاودایە.

دەستکاری بۆچوونەکان

بۆچوونەکانی ئەوانی‌ دیکە

لەبەر ئەوەی لێدوان لەگەڵ لاپەڕەی وتار جیاوازە، پێویست ناکات پەڕەی لێدوان بگاتە ئاستی بڵاوبوونەوە هەربۆیە پێویست نیە هەڵەکانی نووسین یا گرامێری یەکی دیکە ڕێک بکەیتەوە. ئەوە تەنها دەبێتە هۆی تووڕەی بوونی ئەو کەسەی هەڵەی بۆچوونەکانیت دەستکاری کردووە. یاسای سەرەکی سەبارەت بەوە دەڵێت: بۆچوونی کەس بێ وەرگرتنی بەڵێن لە خۆی دەستکاری مەکەن.

قەد بۆچوونەکانی بەکارهێنەرانی دیکە بۆ گۆڕانی ماناکەی دەستکاری مەکە، تەنانەت ئەگەر لە لاپەڕەی لێدوانی خۆت‌دا بوو.

دەستکاری بۆچوونەکانی ئەوانی دیکە بڕێ جار ڕێگە دراوە بەڵام دەبێ زۆر بە سەرنج وردی ئەوە بکەیت. وەک:

  • ئەگەر بەڵێنت لێیان وەر گرتبوو
  • لابردنی شتی نایاسایی وەک قسەی ناحەز یان زانیاریی تاکەکەسی
  • لابردنی ئەو شتانەی هیچ یارمەتی پێش‌کەوتنی وتارەکە نادات.
  • لابردنی هێرشەکان بۆ سەر تاکەکەس (هەڵبەت هێندێ لە بەکارهێنەران ئەو لابردنە گونجاو نازانن)
  • بۆچوونی بێ‌واژۆ:
  • لە لاپەڕەی لێدوانی بەکارهێنەریی خۆت دەتوانی بۆچوونەکان بسڕیتەوە؛ ئەگەرچی ئەرشیڤ‌کردنیان پێشنیار دەکرێت.

بۆچوونەکانی خۆت

باشتر وایە دەستکاری بۆچوونەکانی خۆت نەکەی. لەبەر ئەوەی لەوانەیە لە‌پێش‌دا بەکارهێنەرانی دیکە سەبارەت بەوە بێر و ڕای خۆیان دەربڕیبێت. پێشنیار دەکرێ، پێش پاشەکەوتی هەرجۆرە نووسراوەیەک لە ویکی‌دا، پێش‌بینینێکی بکەی.

  • ئەگەر دەستکاری بۆچوونەکەی خۆت پێویست بوو، دەتوانی بە دەقی هێڵ بەسەردا هاتوو کەڵک وەر بگریت. بەم‌جۆرە: تاقی کە ئەنجامەکەی تاقی.

کێشە

ئەگەر کێشەیەکت هەیە لەگەڵ بەکارهێنەرێک کە چارەسەر ناکرێت، تکایە ئەمە بخوێنەوە م


ئەمانەش ببینە

ویکیپیدیا:پەڕەی لێدوان

ویکیپیدیا:ئیمزا