پەڕەی semi-protected

قاسم سولەیمانی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

جەنەراڵی سەرەکی

قاسم سولەیمانی
Sardar Qasem Soleimani-01.jpg
ناوی خۆماڵی
قاسم سلیمانی
نازناو(ەکان)حاجی قاسم، جەنەراڵ[١]
لە وڵاتانی ڕۆژاوا بە سێبەری فەرمانەکە ناوی دەھێنرێت.[٢]
لەدایکبوون (١٩٥٧-0٣-١١) ١١ی ئازاری ١٩٥٧
کەناڵی مالک، پارێزگای کرمان، شانشینی پەھلەوی
مردن٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠(٢٠٢٠-01-0٣) (٦٢ ساڵ ژیاوە)[٣]
فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا، عێراق
دڵسۆزیکۆماری ئیسلامیی ئێران
خزمەت/لقسپای پاسدارانی شوڕشی ئیسلامیی ئێران
ساڵانی خزمەت١٩٧٩–٢٠٢٠
پلە20- Sepahbod-IRGC.png جەنەراڵی سەرەکی
یەکەھێزی قودس

قاسم سولەیمانی (بە فارسی: قاسم سلیمانی‎؛ لەدایکبووی ١١ی ئازاری ١٩٥٧، پارێزگای کرمان، ئێران – مردووی ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، بەغدا) کەسایەتییەکی سەربازی ئێرانی و فەرماندەی ھێزی قودسی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بوو. سولەیمانی لەلایەن دۆستەکانییەوە بە حاجی قاسم بانگ دەکرا،[٤] بەڵام بڕێک جار لەلایەن نەیارانی و بەتایبەت لە وڵاتانی ڕۆژاوا بە فەرماندە سێبەر ناو براوە.[٥][٦][٧][٨][٩] قاسم سولەیمانی بەکەسایەتییەکی دیار دادەنرێت لەناو شەڕەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لە ساڵانی ٢٠١٤–٢٠١٥ لە عێراق ڕۆڵی ھەبووە لە شەڕی دژ بە داعش و ڕێبەریکردنی ھێزە شیعەییەکان.[١٠] لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە کەوتە بەر تەحریمەکانی ئەمریکا و ناوی چووە لیستی تیرۆرەوە.[١١][١٢]

مردن

قاسم سولەیمانی (چەپ) لەگەڵ ئەبوو مەھدی موھەندیس (ڕاست) لە ڕێوڕەسمی یادکردنەوەی باوکی سولەیمانی لە موسەڵڵا، تاران لە ٢٠١٧

سولەیمانی لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نزیک ١ی بەیانی بە کاتی خۆجێیی (٢٢:٠٠ی کگھ لە ٢ی کانوونی دووەم)[١٣]، دوای لێدانی قافڵەکەی لەڕێگەی مووشەکەکانی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی ئەمریکا لەنزیک فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدادا کوژرا.[١٤] تازە فڕۆکەکەی بەجێ ھێشتبوو، کە لە لوبنان یان سووریاوە گەیشتبووە عێراق.[١٥] لەڕێگەی ئەنگوستیلەیەک کە لە پەنجەی کردبوو، و پشتڕاستکردنەوەی دی ئێن ئەیی ھێشتا ھەڵپەسێردراو لاشەکەی ناسرایەوە.[١٦] ھەروەھا چوار ئەندامی حەشدی شەعبی، لەنێوانیاندا ئەبوو مەھدی موھەندیس، فەرماندەی سەربازیی عێراقی-ئێرانی کە سەرکرادایەتیی حەشدی شەعبی کردبوو کوژرا.[١٧]

ھێرشە ئاسمانییەکە دوای ھێرشەکانی سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عێراق بە پشتگیریکەری چەکداری شیعە عێراقیی ئێرانی و ھێرشی ٢٠١٩ی بنکەی ئاسمانیی کەیوان ھات.[١٨][١٩]

وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا بەیانێکی بڵاوکردەوە کە وتی "لێدانەکەی ئەمریکا بە ڕابەرایەتیکردنی سەرۆک جێبەجێ کرابوو" و دووپاتیشی کردەوە کە سولەیمانی پیلانی زۆری دانابوو تا ھێرش بکاتە سەر سیاسەتمەدارە ئەمریکییەکان و کارمەندانی سەربازی و لە وەڵامدانەوە بۆ ھێرشە ئاسمانییەکەی ئەمریکا لە عێراق و سووریا لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، ھێرشەکانیان بۆ سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکی لە بەغدا پەسەند کرد. لێدانەکە مانای ئەوە بوو تا ھێرشەکانی داھاتوو تەگەرە تێ بخات.[٢٠][٢١]

بەپێی ئانیس کالامار، بڕیاردەری تایبەتی شانشینی یەکگرتوو لەسەر کوشتنی نایاسایی، "کوشتنە بە ئامانجکراوەکەی قاسم سولەیمانی و ئەبوو مەھدی موھەندیس بە ئەگەری زۆر یاسای نێونەتەوەیی پێشێل دەکات [لەنێویشیاندا] یاسای مافی مرۆڤ". وەزیری دەرەوەی ڕووسی سێرگی لاڤرۆڤ، میدیا بێنجامین (دامەزرێنەری کۆدپینک کە گروپێکی داکۆکیی دژە جەنگە) و ھیلاری مان لیڤرێت (ڕاوێژکارێکی مەترسیی سیاسی و بەڕێوەبەری پێشووی کاروباری ئێران لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەییی کۆشکی سپی) کوشتنەکەی سولەیمانییان "بەئاشکرا نایاسایی" ناو لێ نا.[٢٢][٢٣]

لەدوای ئەم ئیسماعیل قائانی بە فەرماندەی ھێزی قودس دانرا.[٢٤]

سەرچاوەکان

  1. ^ "Qassem Suleimani not Just a Commander! – Taking a Closer Look at Religious Character of Iranian General"(ئینگلیزی) (لە ڕێکەوتی ١٠ی ئازاری ٢٠١٥). سەردان لە ڕێکەوتی ١٥ی ئایاری ٢٠١٨.
  2. ^ "Iran's 'shadow commander' steps into the spotlight"(ئینگلیزی). The Observers. سەردان لە ڕێکەوتی ١٥ی ئایاری ٢٠١٨.
  3. ^ "Qasem Soleimani among those killed in Baghdad Airport attack – report". Reuters. 3 January 2020. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  4. ^ "Qassem Suleimani not Just a Commander! – Taking a Closer Look at Religious Character of Iranian General". 10 March 2015. Archived from the original on ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. Retrieved 14 July 2016. Check date values in: |archive-date= (help)
  5. ^ Dexter Filkins (30 September 2013). "The Shadow Commander". The New Yorker. Retrieved 31 March 2015.
  6. ^ Joanna Paraszczuk (16 October 2014). "Iran's 'Shadow Commander' Steps Into the Light". The Atlantic. Archived from the original on ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧. Retrieved 31 March 2015. Check date values in: |archive-date= (help)
  7. ^ Kambiz Foroohar. "Iran's Shadow Commander". Archived from the original on ٢ی نیسانی ٢٠١٥. Retrieved 31 March 2015. Check date values in: |archivedate= (help)
  8. ^ "RealClearWorld - Syria's Iranian Shadow Commander". Archived from the original on ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥. Retrieved 31 March 2015. Check date values in: |archivedate= (help)
  9. ^ "Iran's 'shadow commander' steps into the spotlight". The Observers. Archived from the original on ٨ی تەممووزی ٢٠١٥. Retrieved 31 March 2015. Check date values in: |archive-date= (help)
  10. ^ "From the east, Iran-backed force advances on Tikrit". The Daily Star. Retrieved 31 March 2015.
  11. ^ "Resolution 1747 (2007): Adopted by the Security Council at its 5647th meeting on 24 March 2007" (PDF). Unknown parameter |ناونیشانی ئەرشیڤ= ignored (help); Unknown parameter |بەستەری شکاو= ignored (help); Unknown parameter |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ignored (help)
  12. ^ "US Department of State: Designation of Iranian Entities and Individuals for Proliferation Activities and Support for Terrorism".
  13. ^ Ghattas, Kim (3 January 2020). "Qassem Soleimani Haunted the Arab World". The Atlantic. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  14. ^ Tom O'Connor; James Laporta. "Iraq Militia Officials, Iran's Quds Force Head Killed in U.S. Drone Strike". Newsweek. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 2 January 2020.
  15. ^ "US kills Iran's most powerful general in Baghdad airstrike". AP News. Retrieved 3 January 2020.
  16. ^ Barbara Campbell (2 January 2020). "Iraqi TV Says Top Iranian Military Leader Killed In Rocket Strikes on Iraqi Airport". NPR. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 2 January 2020.
  17. ^ "Trump Orders Strike Killing Top Iranian General Qassim Suleimani in Baghdad". The New York Times. 3 January 2020. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  18. ^ "Top Iranian general killed in US airstrike in Baghdad, Pentagon confirms". CNBC. 2 January 2020. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  19. ^ Crowley, Michael; Wong, Edward. "Trump Warns Iran as Risk of Wider Armed Conflict Grows". nytimes. Retrieved 31 December 2019.
  20. ^ "Statement by the Department of Defense". United States Department of Defense. 2 January 2020. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  21. ^ "Iran general Qassem Suleimani killed in Baghdad drone strike ordered by Trump". The Guardian. 3 January 2020. Archived from the original on 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.
  22. ^ Roberts, William. "Was Trump's order to assassinate Iran's Qassem Soleimani legal?". aljazeera. Retrieved 3 January 2020.
  23. ^ Rapoza, Kenneth. "Russia Says Iran General's Killing 'Illegal'". Forbes. Retrieved 3 January 2020.
  24. ^ "Soleimani's Deputy Esmail Ghaani Named Iran's Quds Force Chief". Bloomberg. 3 January 2020. Retrieved 3 January 2020.