دۆگلاس ماکارتور

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
دۆگلاس ماکارتور

دۆگلاس ماکارتور (ماوەی ژیان:٢٦ی کانوونی دووەمی ١٨٨٠ تاکوو ٥ی نیسانی ١٩٦٤) ژەنەڕاڵێکی ئەمریکی بووە لەنەتەوەیەکگرتوەکان و پلەی موشیری ھەبووە لە سووپای فلیپین، لە ساڵانی سیەکانی سەدەی بیستەم سەرکردەی سوپای ئەمریکا بووە و ڕۆڵێکی بەرچاو و باڵای گێڕاوە لە جەنگی دەریای ھێمن لەکاتی شەڕی جیهانی دووەمدا. دۆگلاس سەرکردەی ھێزەکانی ئەمریکا بووە لە فلیپین و لە ساڵی ١٩٣٧ دەستی لەکار کێشاوەتەوە، بەڵام دوای ئەوەی یابان جەنگی لەدژی ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا ڕاگەیاندووە، ڕۆزفڵتی سەرۆکی ئەمریکا ناردوێتی بەشوێنیا و گەڕاندوێتێوە بۆ نێو سووپای ئەمریکا و پلەی کردووە بەفەریق بەرەیەکی بەربڵاوی باشووری ڕوژھەڵاتی ئاسیا و دەریای ھێمن بەمەبەستی دەستبەسەراگرتنەوەی ئەو دوورگانەی کە یابان داگیری کردبوون. دۆگلاس لەکاتی شەڕی جیهانی دووەم دا پلەی سەرکردەی ھێزە پیادەکانی ئەمریکای لە ناوچەی دەریای ھێمن و باشووری ڕۆژھەڵات وەرگرتووە، دوای ئەوەی ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا سەرکەوتووە بەسەر یاباندا بەبڕی ٥٠٠ ھەزار دۆلار خەڵاتی پێبەخشراوە، لەدوای داگیرکردنی یابان لە ساڵی ١٩٤٥ بۆ ساڵی ١٩٥١ کراوە بە حاکمی سەربازی یابان و ھاوکار بووە لە دروستکردنی ئەو وڵاتە و سیستمێکی دیموکراتی لەیابان دامەزراندووە و دەستێکی باڵاشی ھەبووە لە دانانی ڕەشنوسی دەستوری یابان. دۆگلاس لە کاتی جەنگی جیھانی دووەمدا سەرکردایەتی ھێزەکانی ئوستورالیا کردووە و لە ساڵی ١٩٥٠ و ساڵی ١٩٥١ سەرکردایەتی ھێزەکانی نەتەوەیەکگرتوەکانی کردووە لە کۆریای باشوور و بەھۆی دژایەتی کردنی سیاسەتەکانێوە لەجەنگی کۆریا لەلایەن ھاری ترۆمانی سەرۆکی ئەمریکاوە بەیەکجاری خانەنشین کراوە. دۆگلاس ماکارسەر لەجەنگەکانی جیھانی یەکەم و جیھانی دووەم و جەنگی کۆریادا بەشداری کردووە و جەنگاوە و یەکێکە لەو پێنچ کەسەی بەدرێژایی مێژووی ئەمریکا پلەوپایەی ژنەڕاڵی سووپای وەرگرتووە و لە ٥ ئیبریلی ساڵی ١٩٦٤ لەتەمەنی ٨٤ ساڵیدا لە واشنتن کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]