ئەلفوبێی عەرەبی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ئەلفوبێی ئارامی
Arabic albayancalligraphy.svg
جۆر ئەبجەد
زمانەکان عەرەبی
سەردەمی بەکارھێنان ٤٠٠ی زایینی تا ئێستا
وەرگیراوە لە
Proto-Sinaitic
ISO 15924 Arab, 160
ئاڕاستە ڕاست بۆ چەپ
ناسناوی لە یوونیکۆد Arabic
سنووری لە یوونیکۆد

U+0600 تا U+06FF
U+0750 تا U+077F
U+08A0 تا U+08FF
U+FB50 تا U+FDFF
U+FE70 تا U+FEFF

U+1EE00 تا U+1EEFF
تێبینی: ئەم پەڕە ھێما فۆنەتیکییەکانی IPAی تێدایە.

ئەلفوبێی عەرەبی یاخود ئەلفوبێی ئارامی کە ئەمڕۆ بە ھەڵە ناوی دەبردرێت بەئەلفوبێی عەرەبی چونکە لەڕاستیدا ئەم ئەلفو بێیە مێژوویەکی زۆرکۆنتری ھەیە لەکاتێک ھەندێک کەس بۆسەردەمی نوسینەوەی قورئانی پیرۆز دەگەڕێننەوە، ئێمە ھەموومان دەزانین کە قورئانی پیرۆز بەزمانی عەرەبی نوسراوەتەوە بەڵام بە ڕێنوسی ئارامی باچاوێک لە مێژوو بکەین بزانین قورئانی پیرۆز بە چەند قۆناغ نوسراوەتەوە بابڕۆین بپرسین کەی خاڵ یاخود نوقتە بۆ نوسراوەکانی قورئانی پیرۆز زیاد کران، پاشان فارسەکان کەبەر لەھاتنی ئیسلام خاوەنی کیان و دەوڵەت بوون بە چ ڕێنووسێک نوسینیان کردوە، بێگومان ئەو ڕێنوسەی یاخود ئەلفوبێیەی کە ئیمڕۆ ناومان لێناوە ئەلفوبێی عەرەبی ئەلفوبێیەکی ئارامیە فارسەکان بەر لە عەرەبەکان بەکاریان ھێناوە کەئێستا بەکاردێت بۆ نووسینی چەندین زمانی ئاسیای وئەفریکی، وەکو زمانی عەرەبی زمانی ئوردی و زمانی کوردی. ئەلفوبێی ئارامی ئەلفوبێی بەپلەی دووەم دێت لە ڕووی بەکارھێنانەوە لەدوای ئەلفوبێی لاتینی.

ئەلفوبێی کوفی عەرەبی

بەر لەسەرھەڵدانی ئاینی پیرۆزی ئیسلام عەرەبەکان لە نیمچە دورگەی عەرەبی دەرنەچوو بوون مەگەر بازرگانەکانی نێوان شام و مەککە نەبێت، پاشان عەرەبەکان شیعریان لەبەردەکرد نەدەنوسراوە چونکە نوسینێکیان نەبوو، دوای ھاتنی ئاینی پیرۆزی ئیسلام وھاتنەدەرەوەی عەرەبەکان لە نیمچە دورگەی عەرەبی و بلاوبونەوەی خوێندەواری لەناو میللەتە جۆربەجۆرەکان لەسەر ھەمان ئەو ئەلفوبێیە ڕۆیشتن وەک: ئوردی، پشتو، بلوچی، مێلایو، ھەوسا (لە ڕۆژئاوای ئەفریکاماندیکی، سەواحیلی لە (ڕۆژھەڵاتی ئەفریکابیلتسی، براھوی پینجانی (لە پاکستانکشمیری و سیندی (لە ھیند و پاکستانئارووی (لە سریلانکائاگووری (لە چینکازاخستانی (لە ئاسیای ناوەڕاستئۆزبەکی (لە ئاسیای ناوەڕاستقیرگیزی، ئازەری، کوردی (لە ئێران وعێراقتورکی عوسمانی، ئیسپانی (لە ڕۆژئاوای ئەوروپا)، فارسی. ھەروەھا پیت وھێمای نوێ زیادکراوە بۆ ئەلفوبێی ئارامی.


تەختەکلیلی عەرەبی[دەستکاری]

خشتەی ت‏‏‏ە‏‏‏ختەکلیلی عەرەبی