ئەرکفەخشاد

ئەرکفەخشاد
ئەرکفەخشاد کوڕی سام
لەدایکبوون	ئوور، سۆمەر
مەرگ	نەزانراو
مناڵ(ەکان)	مەکران کینان ساڵح
باوان(ەکان)	سام

ئەرکفەخشاد (بە عیبری: אַרְפַּכְשַׁד، بە Greek: Ἀρφαξάδ) ھەروەھا ناسراو بە ئەرفاکساد یان ئەرفاکساد یەکێکە لە کوڕەکانی سامی کوڕی نووح. ناوەکە لە کتێبی تەوراتی عیبری (یان پەیمانی کۆنی ئینجیلی مەسیحی) تۆمار کراوە و دواتر لە کتێبی ئینجیلی جیاوازدا کۆپی کراوە، لەوانە ئینجیلی لۆقا لە پەیمانی نوێدا. ئەرکفەخشاد دوو ساڵ دوای زریانەکەی نووح لەدایکبوو. براکانی ئەرکفەخشاد، ئیلام، ئاشوور، لوود و ئارام بوون. کوڕەکەی یەکەمی ئەرکفەخشاد ساڵح یان شاڵح بوو، کوڕی دووەمی کینان و کوڕەکەی دیکەی مەکران بوو. لە کتێبی یووبیلدا، ئەرکفەخشاد وەک باپیری ھۆزەکانی ئوور و کێشان ھاتووە. ئەرکفەخشاد قەڵای ئۆرکەلدانی لە کەناری باشووری فورات دامەزراند. ئەرکفەخشاد چوارسەد و سی و ھەشت ساڵ ژیا. ناوی لە ڕەچەڵەکەکەی داوود، عیسا و محەممەد ھاتووە. شاری ئەرکفەخشاد لە ئێستادا دەکەوێتە باشووری عێراق.

گێڕدراوە ئینجیلییەکان

ئەرکفەخشاد بەپێی پەرتووکی پەیدابوون یەکێک بوو لە پێنج کوڕەکەی سام (کوڕی نووح). ئەو دوازدەیەمین ناوی ڕەچەڵەکنامەی پەیدابوونە کە شوێن ڕەچەڵەکی ئیبراھیم دەکەوێت لە ئادەمەوە تا تارەح. بە دەستپێکردن لە ئادەمەوە، نۆ ناوی پێش لافاو دراون کە پێش نووح و لافاوەکە دەکەون، و نۆ ناوی دوای لافاو، بە کوڕە گەورەکەی سام دەست پێ دەکات و بە تارەح کۆتایی دێت.

بەپێی دەقەکە، براکانی ئەرکفەخشاد بریتی بوون لە عیلام، ئاشوور، لوود و ئارام. کوڕی ئەرکفەخشاد ناوی شالحە، جگە لە سەپتۆجینت، کە تێیدا کوڕەکەی قەینانە، و شالح دەبێتە نەوەی ئەرکفەخشاد. قەینان ھەروەھا وەک کوڕی ئەرکفەخشاد ناسێنراوە لە ئینجیلی لۆقا ٣:٣٦ و لە پەرتووکی نامۆریدی یۆبیلەکان ٨:١. پەرتووکی یۆبیلەکان جگە لەوەش ھاوسەری ئەرکفەخشاد بە «ڕەسوئایا» دیاری دەکات، کە کچی «سووسان» بوو، کە کوڕی (یان کچی لە ھەندێک وەشاندا) کوڕە گەورەکەی سام، عیلام بوو. (دایکی ئەرکفەخشاد لەم سەرچاوەیەدا ناوی «سەدەکە تەلەباب»ە.