ئاڵا تاڵەبانی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

ئاڵا تەحسین حەبیب تاڵەبانی (لەدایکبووی ١٩٦٦ لە سلێمانی[١]) کەسایەتی سیاسیی ژنی کورد و سەرکردەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لەژیانی سێ جار بۆتە ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.

سەرەتای ژیان[دەستکاری]

ئاڵا لە شاری کەرکووک لەدایکبووە، لە زانکۆی سلێمانی خوێندوویەتی و ماستەری لە وێژەی ئینگلیزی لەو زانکۆیە بەدەستھێناوە.[٢] ئاڵا یەکێکە لە خزمەکانی جەلال تاڵەبانی، سەرۆککۆماری پێشووی عێراق.[٣]

کار و سیاسەت[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٨٦ ئاڵا دەبێتە ئەندامی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان. ئاڵا کاری مامۆستایەتی و ئەندازیاری لەدەستداوە بەھۆی کوردبوون و ڕەتکردنەوەی بەبەعسی بوون.[٤][٥] لە ساڵی ١٩٩١، ئاڵا عێراق جێدەھێڵێت بەھۆی ڕێساکانی سەددام حوسەین لە دژی سیاسەتی کوردی. ئالا لە بەریتانیا دبلۆمای لە زانستە سیاسییەکان لە زانکۆی ئوپسالا بەدەستھێنا.[٢]

لەدوای ڕووخانی ڕژێمی سەددام حوسەین، ئالا لەگەڵ چالاکوانی عێراقی زەینەب سوەیج دەگەڕێنەوە عێراق.[٤] ئاڵا گرووپێک دادەمەزرێنێت بەناوی یەکێتیی ژنانی کورد (دواتر وەک ڕێکخراوی ژنان بۆ ئازادی عێراق ناسرا). ھەروەھا بووە یەکێک لە ھاودامەزرێنەرانی ئەنجوومەنی باڵای خانمانی عێراقی.[٦][٧] ئاڵا لەدژی بڕیاری ١٣٧ی ئەنجوومەنی کاتی حوکمڕانی عێراقی وەستایەوە، کەئەگەر ئەو یاسایە دەرچووبایە کێشەی بۆ مافەکانی ژنان لە عێراق درووستدەکرد و ڕۆڵی ژنانیان کەمدەکردەوە.[٤]

ئاڵا لە ساڵی ٢٠٠٥ وەک یەکێک لە ئەندامانی ھاوپەیمانی کوردستانی بۆ ئەنجوومەنی نوێنەرانی کاتی عێراق ھەڵبژێردرا. لەھەمان ساڵدا، لەھەڵبژاردنی ئەنجموونەی نوێنەرانی عیراق جارێکی دیکە ئەندامییەتی بردەوە. لە ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ ساڵی ٢٠١٠، ئاڵا جارێکی دیکە بوویەوە ئەندام پەرلەمان.[٢] دواتریش لە ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ ساڵی ٢٠١٤ بووە یەکەم ژن لە شاری کەرکووک بتوانێت بەدەنگی خەڵک بچێتە پەرلەمانی عێراق.[٨] لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراقیش وەک نوێنەری یەکێتیی نیشتمانی کوردستان دیاریکرا.[٩][١٠] دواتر لە ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ ساڵی ٢٠١٨ لەسەر لیستی لیستی ھاوپەیمانی بەغدا خۆی کاندید دەکاتەوە[١١] بۆ جاری سێیەم دەبێتەوە ئەندام پەرلەمانی عێراق.[١٢][١٣] دەنگدانەوەی ئاڵا دوور لەلایەنێکی کوردی دەنگدانەوەی بەخۆیدا ھێنا و لەپەڕەی فەیسبووکەکەی ئەوەی ڕاگەیاند کە ئەو خۆی کاندیدکردووە بە پرسکردن بەماڵی تاڵەبانی.[١]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ی ا ئاڵا تاڵەبانی: بە راوێژ لەگەڵ ماڵی مام جەلال خۆم کاندیدکردووە، ماڵپەڕی ڕووداو، 22-02-2018.
  2. ^ ی ا ب Dougherty، Beth K.؛ Ghareeb، Edmund A. (2013). Historical Dictionary of Iraq. Scarecrow Press. پەڕە 604. ISBN 978-0-8108-7942-3. 
  3. ^ "Row breaks out in Iraq over Kurdistan flag on Talabani coffin". NRT News. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  4. ^ ی ا ب Caballero، María Cristina (18 November 2004). "Dispatches from Iraq's feminist front". Harvard Gazette. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 19 November 2004. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  5. ^ Griffiths، Robert J. (2005). Developing World 06/07. McGraw-Hill Higher Education. پەڕە 211. ISBN 978-0-07-320964-7. 
  6. ^ Moghadam، Valentine M. (2007). From Patriarchy to Empowerment: Women's Participation, Movements, and Rights in the Middle East, North Africa, and South Asia. Syracuse University Press. پەڕە 336. ISBN 978-0-8156-3111-8. 
  7. ^ Akbarzadeh، Shahram؛ MacQueen، Benjamin (2008). Islam and Human Rights in Practice: Perspectives Across the Ummah. Routledge. پەڕە 74. ISBN 978-1-134-05926-3. 
  8. ^ "The only woman in Kirkuk who won by popular vote". Kirkuk Now. 21 May 2014. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  9. ^ "MP Urges Iraqi Council of Representatives to Recognize PKK as Opposition Force in Iraq". Washington Kurdish Institute. 14 December 2015. لە ڕێکەوتی ٠٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە. 
  10. ^ ئاڵا تاڵەبانی: شیعەبوون تاوان نییە، کوردستان ٢٤، June 04-2017.
  11. ^ ئاڵا تاڵەبانی و سروە عەبدولواحید باجی ھەڵگەڕانەوە لە نەتەوەکەیان دەدەن، باس نیوز، 25/05/2019.
  12. ^ Iraqi parliament votes in new committee members، کوردستان ٢٤ بە زمای ئینگلیزی، November 10-2018.
  13. ^ ئاڵا تاڵەبانی ڕوونکردنەوە لە سەر سەردانەکەی بەرھەم ساڵح دەدات و دەڵێ " سلێمانی بەشێکە لە عێراق " سرووشتییە سەردانی بکات[بەستەری مردوو]، پەیامنێر، ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩.