پاشیەکی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
یەک پاشیەکی بێکۆتایی لە ژمارە ڕاستییەکان

لە بیرکاریدا، پاشیەکی یان یەکبەدوای یەک[١] (بە ئینگلیزی: Sequence) لیستێکی ڕیـزدارە لە شتەکان یان ڕووداوەکان. وەکوو کۆمەڵەکان، پاشیەکییەکانیش ئەندامیان ھەیە (ڕستەشی پێدەگوترێت) و ژمارەی ڕستەکانی یەک پاشیەکی (دەکرێت بێکۆتایی بێت) پێدەگوترێت درێـژاییی ئەو پاشیەکییە. بەپێچەوانەی کۆمەڵەکانەوە، لێرەدا ئەندامەکانی ڕێـک وەکوو یەک بۆیان ھەیە چەندجار لە شوێنەکانی جیاواز لە پاشیەکییەکاندا دەربکەون.

پێناسە[دەستکاری]

دەتوانین پاشیەکی (Sequence )، وەک فانکشنێک سەیر بکەین بوارەکەی لە ژمارە سروشتییەکان پێک دێت و مەوداکەی کۆمەڵەی ئەو ژمارانەیە کە ڕادەکانی پێک دەهێنن.

لەوانەیە پاشیەکی ژمارەیەکی دیارینەکراو ڕادەی هەبێت، لێرەدا پێی دەوترێت پاشیەکی دوانەهاتوو، یان لەوانەیە ژمارەیەکی دیاریکراو ڕادەی هەبێت، لەم بارەدا پێی دەوترێت پاشیەکی دواهاتوو. بۆ نموونە پاشیەکی ژمارەی سروشتی جووتی چووکەتر لە ۱۰پاشیەکییەکی دواهاتوویە و بوارەکەی لەتێکە لە ژمارە سروشتییەکان واتە

و پاشیەکی ژمارە جووتەکان پاشیەکی دوانەهاتوویە لەبەر ئەوەی بوارەکەی کۆمەڵەی تەواوی ژمارە سروشتییەکانە.

پاشیەکی ڕاستی[دەستکاری]

پاشیەکی {fn} پاشیەکی ڕاستییە هەرکات بوارەکەی کۆمەڵەی ژمارە سروشتییەکان و مەوداکەی کۆمەڵەی ژمارە ڕاستییەکان بێت. نموونەیەک لە پاشیەکی ڕاستی:

چەمکی پاشیەکی[دەستکاری]

کۆمەڵەی ژمارە جووتە سروشتییەکان بەم شێوەیە

یەکەمین ئەندام ژمارەی ۲ یە و n-ومین ئەندام ۲n. کۆمەڵەی ژمارە سروشتییەکان بە شێوەی خوارەوەیە

دەتوانین پاشیەکییەکان وەک فانکشنێک سەیر بکەین بوارەکەی لە ژمارە سروشتییەکان پێک بێت و مەوداکەی کۆمەڵەی ژمارە سروشتییە جووتەکان. بە واتایەکی تر دەتوانین فانکشنی

بە ڕێسای پێناسە بکەین. ئەگەر ئەندامەکانی فانکشنەکە بە شێوەی کۆمەڵێک لە جووتەڕێکخراو بنووسین بەم شێوەیە دیاری دەکرێن

نموونەیەکی تر فانکشنی ئەگەر بوارەکەی ژمارەی سروشتی لەخۆبگرێت ئەوا:

هەر وەک دیارە فانکشنیی g هەر ژمارەی سروشتی وەردەگرێت و ژمارەیەکی تر پێک دەهێنیت. f(n)=n۲ یا ، دوو نموونەی ترن لە پاشیەکی، لێرەشدا n ژمارەی سروشتییە. بەو چەشنە نەخشە کە بوارەکەیان ژمارەی سروشتییە پاشیەکی دەوترێت.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ بیرکاری ١٢ - کتێبی قوتابی