وێژەی ترسناک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
An Illustration of Poe's "The Raven" by Gustav Dore
کێشراوێکی «قەلەڕەش»ی ئێدگار ئالن پۆ لەلایەن گوزتاڤ دۆر

ترس چەشنێکی وێژەیە کە تایبەتە بۆ تۆقاندن، ترساندن، و دڵ تێکەڵھاتن.[١] مێژووناسی وێژەییی جەی. ئەی. کودۆن چیرۆکی ترسی بەم شێوەیە باسکردووە «بەشێکە لە وێژە لە پەخشانی درێژیی جۆربەجۆر… کە خوێنەر ڕادەچڵەکێنێت، یان دەیترسێنێت، یان لەوانەیە ھەستی بێزاربوون قین لێبوونەوەی پێ ببەخشێت.»[٢] ترس مەبەستی دروستکردنی کەشێکی سەیر و ترسێنەرە بۆ خوێنەر. ترس زۆرینەی کات دابەشکراوە بۆ ژێرچەشنی ترسی دەروونی و ترسی سەرووسروشتی. زۆرینەی کات مەترسیی سەرەکیی ڕاگوێستی بەرھەمی وێژەی ترسناک دەتوانرێت وەک ترسێکی گەورەتری کۆمەڵگایەیەک لێکبدرێتەوە. کەرەستە باوەکانی وێژەی ترس بریتین لە تارمایییەکان، جنۆکەکان، خوێنمژەکان، گورگینەکان، دێوەزمەکان، شەیتان، جادووگەرەکان، دێوەکان، دیستۆپیا و جیھانە وێرانبووبووەکان، ڕیزبکوژەکان، مرۆڤخۆری، شێتەکان، ڕێبازە توندڕەوەکان، جادووی تاریک، شەیتان پەرستی، تۆقێنەر، کوشتار، و ئەشکەنجەدان.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Carroll, Noël (1990). The Philosophy of Horror or Paradoxes of the Heart. New York, NY: Routledge. pp. 28, 36, 53. ISBN 0-415-90145-6. Art-horror requires evaluation both in terms of threat and disgust. ... some emotional states are the cognitive-evaluative sort. And, of course, I would hold that art-horror is one of these. ... The audience's psychological state, therefore, diverges from the psychological state of characters in respect of belief, but converges on that of characters with respect to the way in which the properties of said monsters are emotively assessed.
  2. ^ Cuddon, J.A. (1984). "Introduction". The Penguin Book of Horror Stories. Harmondsworth: Penguin. p. 11. ISBN 0-14-006799-X.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]