سەبیحە گۆکچەن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
سەبیحە گۆکچەن
وێنەیەکی سەبیحە لە سییەکان
لەدایکبوون (١٩١٣-0٣-٢٢) ٢٢ی ئازاری ١٩١٣
بورسا، دەوڵەتی عوسمانی
مەرگ٢٢ی ئازاری ٢٠٠١(٢٠٠١-03-٢٢) (٨٨ ساڵ ژیاوە)
ئەنقەرە، تورکیا
شوێنی گۆڕئەنقەرە
نەتەوەتورک
دەرچوویئەکادیمیای ئوسکوندەر
پیشەفڕۆکەوام، نووسەر و وتەبێژ
ناوبانگیەکەم ژنەفڕۆکەوانی جەنگ[١]
ھاوسەرکەمال ئسینەر (١٩٤٠–١٩٤٣)
دایک و باوکمستەفا عیزەت بەی وە خەیرە خانم
خەڵاتەکانFAI Gold Air Medal

سەبیحە گۆکچەن (لەدایکبووی ٢٢ی ئازاری ١٩١٣–مردووی ٢٢ی ئازاری ٢٠٠١)[٢] فڕۆکەوانێکی ژنی تورک بوو، ھەروەھا یەکەم فڕۆکەوانی جەنگی ژن بووە لە جیھان.[٣][٤] لە تەمەنی ٢٣ ساڵیدا بوو بە فڕۆکەوان.[٥] سەبیحە ھەتیو بووە و یەکێکە لەو سێزدە منداڵەی کە لەلایەن مستەفا کەمال ئەتاتورک، یەکەم سەرۆککۆماری تورکیا ھەڵگیراونەتەوە. سەبیحە ڕۆڵی ھەبوو لە بۆمبارکردنی دەرسیم لەکاتی ڕەشەکوژیی دەرسیم لەلایەن دەسەڵاتی ئەتاتورکەوە.[٦]

سەبیحە ناوی تۆمارکراوە لە کتێبی گینس وەک یەکەم ژنە فڕۆکەوانی جەنگ. سەبیحە وەک فڕۆکەوانێکی ژنی لە پۆستەری «٢٠ مەزنترین فڕۆکەوانی مێژوو» ھەڵبژێردرا لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ئەمریکا لە ساڵی ١٩٩٦.[٧] فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی سەبیحە گۆکچەن لە ئەستەنبۆڵ بەناوی ئەو کراوە.[٨]

ژیانی کارکردن[دەستکاری]

بەشداربوون لە ڕەشەکوژی دەرسیم[دەستکاری]

لە ساڵی ١٩٣٧ لە ڕەشەکوژیی کوردانی دەرسیم، سەبیحە وەک یەکەم ژنی فڕۆکەوانی جەنگی بەشداریکرد. سەبیحە بە فڕۆکە برگە ١٩ەکەی بۆمبارانی دەرسیمی کردووە، بەپێی ڕاپۆرتی ستافی ژەنەڕاڵەکانی تورکیا ئەوا بۆمبە ٥٠ کیلۆیییەکەی سەبیحە زەبرێکی گەورەی لە کوردە یاخییەکان داوە.[٩] بەھۆی ڕۆڵ و چالاکییەکانی لەم ڕەشەکوژییە، لەلایەن حکوومەتەوە سوپاسنامەیەکی پێدرا ھەروەھا لەلایەن دامەزراوەی فڕۆکەوانی تورکیا خەڵاتی مێدالیای موراسای پێدرا.[١٠]

پێشانگا[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "First Female Combat Pilot". Guinness World Records Official Web Site. لە ڕێکەوتی ١٥ی ئایاری ٢٠١٦ ھێنراوە. 
  2. ^ "Sabiha Gökçen Google ana sayfasında". 22 March 2009. لە ڕێکەوتی ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە. 
  3. ^ Mango، Andrew (2000). Atatürk: The Biography of the Founder of Modern Turkey. Overlook Press. 
  4. ^ "Eagle Biography - Sabiha Gökçen". GoE Foundation (بە زمانی ئینگلیزی). لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٢٤ی نیسانی ٢٠١٨. لە ڕێکەوتی 2018-04-24 ھێنراوە. 
  5. ^ Naughton، Russell (2014). "Sabiha Gokcen (1913-2001), Pioneer Aviatrix". Hargrave Pioneers of Aviation. لە ڕێکەوتی ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ ھێنراوە. 
  6. ^ Atatürk Sents Sabiha Gökçen to Dersim، ماڵپەڕی bianet بە زمانی تورکی، ١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠ بڵاوکراوەتەوە.
  7. ^ کەناڵی TRT documentary on Sabiha Gökçen لە یووتیووب. See 9m30s in for 1996 USAF poster claim.
  8. ^ Munson، Peter J. (2013). War, Welfare & Democracy: Rethinking America's Quest for the End of History (بە زمانی ئینگلیزی). Potomac Books, Inc. ISBN 978-1-61234-540-6. 
  9. ^ Reşat Hallı, Türkiye Cumhuriyetinde Ayaklanmalar (1924–1938), T. C. Genelkurmay Baskanlığı Harp Tarihi Dairesi, 1972, p. 382.
  10. ^ "Dünyanın İlk Kadın Savaş Pilotu: Sabiha Gökçen" [The world's first female combat pilot: Sabiha Gökçen]. Türk Hava Kuvvetleri (بە زمانی تورکی). 2014. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 6 October 2014. لە ڕێکەوتی ١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.