سادق خەڵخاڵی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
سادق خەڵخاڵی
سەرۆکی دادگای شۆڕشی ئیسلامی
لە پۆستدا بووە
٢٤ی شوباتی ١٩٧٩ – ١ی ئازاری ١٩٨٠
دەستنیشان کراوە لەلایەن ڕووحوڵڵا خومەینی
پاشینە حوسێن مووسەوی تەورێزی
ئەندامی پەرلەمانی ئێران
لە پۆستدا بووە
٢٨ی ئایاری ١٩٨٠ – ٢٨ی ئایاری ١٩٩٢
ناوچەی بەربژێری قوم
زۆرینە ١٠٦٬٦٤٧ (٥٤٫٨٪)
ئەندامی پەرلەمانی خوبرەگان
لە پۆستدا بووە
١٥ی ئابی ١٩٨٣ – ٢١ی شوباتی ١٩٩١
ناوچەی بەربژێری پارێزگای تاران[١]
زۆرینە ١٬٠٤٨٬٢٨٤ (٣٢٫٨٧٪)
وردەکاریی تاکەکەسی
لەدایکبوون محەممەد سادق گیوی
(١٩٢٦-٠٧-٢٧) ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٦
گیوی، شارستانی خەڵخاڵ، پارێزگای ئەردەوێڵ، ئێران
مردن ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣(٢٠٠٣-11-٢٦) (٧٧

 ساڵ ژیاوە)
تاران، ئێران

حیزبی سیاسی کۆمەڵەی مەلایەتی خەبات
منداڵەکان ٣
خوێندن لە دەڤەری زانستی قوم
پیشە دادوەر
ئایین ئیسلام (شیعە)

محەممەد سادق گیوی خەڵخاڵی (بە فارسی: صادق خلخالی‎، ٢٧ی تەممووزی ١٩٢٦ – ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٣)[٢] سەرۆکی دادگای شۆڕشی ئیسلامی و مەلای شیعەی ئێرانی بوو کە وەکوو دادوەری سێدارەی ئێران دەناسرێت.[٣][٤][٥] سادق خەڵخاڵی لە باوکێکی جوتیار لە نەژادی ئازەریی ئێرانی لەدایکبوو.[٦][٧] لە خەڵخاڵی وەکوو «پیاوێکی بچووک، کز، خۆشپێکەنین و بەرزپێکەنین» بیر دەکەنەوە.[٣]

خێزان[دەستکاری]

خەڵخاڵی ھاوسەرگیری کردبوو و دوو کوڕ و کچێکی ھەبوو. کچەکەی، فاتمە سادقی، ئەگەرچی لە خێزانێکی ئیسلامی لەدایکبوو، بەڵام خوێندواری زانکۆ بوو، دوکتۆرای خۆی وەرگرتووە و ئێستاش وەکوو کەسێکی سێکۆلار دەناسرێت.[٨] کچەکەی نووسەری «بووچی ئێمە بە حیجاب نا دەڵێین» بوو، کە لە ساڵی ٢٠٠٨دا بڵاوبووەتەوە.[٩]

ساڵەکانی دوایە و مردن[دەستکاری]

خەڵخاڵی لە قوم خانەنشین بوو و ھەر لەوێ بە پەروەردەی دەڤەرییەکانی ئیسلامی خەریک بوو.

سادق خەڵخاڵی لە ساڵی ٢٠٠٣، لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا بە شێرپەنجە و نەخۆشی دڵ گیانی لەدەستدا.[١٠][١١][١٢] سەرۆکی کاتی پەرلەمانی ئێران، مەھدی کەڕووبی لە کاتی مردنی خەڵخاڵی، لە چالاکییەکانی وەکوو قازییەک لە ڕۆژەکانی یەکەمی شۆڕشی ئیسلامی ڕێزی گرت.[١٣][١٤]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "1982 Assembly of Experts Election", The Iran Social Science Data Portal, Princeton University, archived from the original on ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥, retrieved 10 August 2015 Check date values in: |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help) Archived ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥, لە وەیبەک مەشین.
  2. ^ Sadegh Khalkhali
  3. ^ ئ ا Ayatollah Sadegh Khalkhali The Daily Telegraph 28 November 2003
  4. ^ Erdbrink, Thomas (2018-05-03). "A Mummy Turned Up in Iran. Could It Be the Former Shah?". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 2020-08-14.
  5. ^ "Iranian 'Hanging Judge' Dies at 77". AP NEWS. Retrieved 2020-08-14.
  6. ^ "Sadeq Khalkhali (Iranian judge) – Encyclopædia Britannica". Britannica.com. Retrieved 2019-07-09.
  7. ^ Ayatollah Sadeq Khalkhali. Obituary in The Guardian, 1 December 2003 [١]
  8. ^ Afshari, Reza (4 November 2010). "Human Rights, Relevance of Culture and Irrelevance of Cultural Relativism". Rooz online. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 25 February 2014. Archived ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥, لە وەیبەک مەشین.
  9. ^ Goldstein, Dana (17 June 2009). "IRAN AND THE VEIL". The American Prospect. Retrieved 26 February 2014.
  10. ^ Obituary from The Economist
  11. ^ Obituary Archived ٢٧ی شوباتی ٢٠٠٨, لە وەیبەک مەشین. The Daily Telegraph
  12. ^ Obituary The Guardian (gives his full name as Mohammed Sadeq Givi Khalkhali)
  13. ^ Fathi, Nazila (29 November 2003). "Sadegh Khalkhali, 77, a Judge in Iran Who Executed Hundreds". The New York Times Company. Retrieved 25 February 2014.
  14. ^ صبا, صادق (2003-11-29). اصلاح طلبان و در گذشت خلخالی (بە فارسی). BBCPersian. Retrieved 25 February 2014.

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]