پەردەی کچێنی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Gray1229.png

پەردەی کچێنی (بە ئینگلیزی: Hymen) لایەیەکی ناسکە کە ھەموو یان کەمێک لە بەشی ژوورەوەی زارکی (گولینک vagina) دادەپۆشێنێت. Hymen وشەیەکی یۆنانی‌یە و لە ناوی خوای بووکێنی و زەماوەند وەرگیراوە. ئەم وشەیە لە یونانی کۆن بۆ ھەموو جۆرە پەردەیەک بەتایبەت ئەو پەردەیەی دڵی لەنێو خۆیدا حەشار داوە، بەکارھاتووە کە دەگەڵ تێپەڕبوونی کات بەکارھێنانی ئەم وشەیە گۆڕانکاری بەسەردا ھاتووە و لە کۆتاییدا تەنیا بە مانای پەردەی کچێنی بەکارگیراوە.

لە سەرەتای گە‌وەرەبوونی کۆرپەلە لەنێو منداڵداندا، بەگشتی گولینک (Vagina) بەشی چوونەژوورەوەی نییە و تەنیا بە ڕیشاڵەتوێیە باریکە داپۆشراوە کە پێش لەدایکبوون بە شێوەیەکی ناتەواو دابەشدەکرێ. ھەر ئەو ڕیشاڵەتوێیە باریکە دواتر دەبێت بە پەردەی کچێنی. ئەگەر دابەشبوونی ئەو ڕیشاڵەتوێیە باریکە پێش لەدایکبوونی منداڵ بە شێوەیەکی تەواو و کامڵ سەربگرێ، دەبێتە ھۆی ئەوەی ھەندێ لە ژنان وەک شتێکی سروشتی و زگماگی ئەو پەردەیەیان نەبێ! زۆر کەس وا بیر دەکەنەوە کە ئەو پەردەیە لەنێو گولینک دایە. بەڵام ئەو بۆچوونە ڕاست نییە و ئەو پەردەیە بەشی دەرەوەی ئەندامی جنسییە و شوێنی ڕاستەقینەی لە سەرەتای بەشی چوونەژوورەوەی گولینکدایە.

شکڵ و ڕەنگ[دەستکاری]

ئەندامی جنسی لە تاکێکەوە بۆ تاکێکی‌تر شکڵ و ڕەنگیان دەگۆڕێت. ھەندێ تۆخن و ھەندێ کاڵترن. ھەندێ گەورەن و ھەندێ بچووکن. بەڵام ھیچیەک لەوانە نائاسایی نین. ھەروەھا شێوە و شکڵی پەردەی "کچێنی" لە تاکێکەوە بۆ تاکێکی‌تر جیاوازە. چەند نموونە لەوانە بریتین لە:

  • شێوەی بازنەیی: لەم شێوەیە‌دا ئەو پەردەیە وەک بازنەیەک دەوری زارکی گولینکی داپۆشاندووە. وێنە

لە شێوەیەکی ‌تردا پەردەکە توانایی چەمانەوە و خۆکێشانەوەی ھەیە و کاتی سێکس بۆ یەکەم جار پەردەکە نادڕێت بەڵکو بەبێ خوێنڕێژی دەکێشرێتەوە و لادەدرێت.وێنە

  • شێوەیەک ھەیە لەوێدا پەردەکە لە درێژایی زارکی گولینکدا بە دوو بەش دابەش کراوە.وێنە
  • فۆڕمی بێژنگی: ئەو پەردەیە بە تەواوی پانایی زێی داپۆشاندووە، بەڵام ڕوویەکەی کون کونە.وێنە

ھەندێ کچ بەبێ ئەو پەردەیە لەدایکدەبن. ھەندێکی‌تر پەردەکەیان کونی تێدا نییە. ھەندێ ھەن پەردەکەیان زۆر ئەستوورە و بۆ دڕاندنی لەوانەیە یارمەتی پزیشک پێویست بێت تا پێش بە ژان و ئازاری کاتی سێکس بگیرێت.

پەردەی بێ کون یان بەستراو[دەستکاری]

ئەوەش شێوەیەک لە پەردەیە کە تەنیا دوای لەدایکبوونی یەکەم منداڵ دەدڕێت. بەڵام وەک چەند ھێڵی ناھاوتەریپی گۆشتی لە دەوری زارکی گولینک دەمێننەوە. ئەو کچانەی بە تەمەنی (ھەراش puberty) دەگەن کە (نیشتنەخوێن monthly period) دەبن، ئەگەر پەردەی بەستراویان بێت ئازارێکی زۆریان پێدەگات، چونکە خوێنەکە لە پشت ئەو پەردەیەدا کۆدەبێتەوە و ناڕژێتە دەر. کاتی وا بە یارمەتی پزیشک و نەشتەگەری پەردەکە کون دەکەن تا خوێن لەو نێوەدا کۆنەبێتەوە.وێنە

خوێنڕێژی لە یەکەم پێوەندی جنسی[دەستکاری]

ھەندێ ژن زگماگی بەبێ ئەو پەردە لەدایکدەبن و سروشتییە لە یەکەم پێوەندی جنسی خوێنڕێژی ناکەن. بەڵام جگە لەوەش ئەگەر ژن لە باری فیزیکی و ڕۆ‌‌حی و دەروونییەوە بۆ سێکس ئامادە بێت، ترس و شە‌رم و شوورەیی لە ئارادا نەبێت، مەتمانەی بە ھاوڕێکەی ھەبێت و پێشەکی بە ماچ و باوەش و لاواندنەوەی یەکترین دەست پێبکەن، زارکی گولینک بە ڕادەی پێویست تەڕ دەبێت و ئەندامی زاوزێی پیاو بە نەرمی و بەبێ ئێش و ئازار دەچێتە نێو لەشی ژنەوە و لەو حاڵەتەدا خوێنڕێژی نابێت. بە پێچەوانە ئەگەر ژن بترسێت، مەتمانەی نەبێت، خۆ گرمۆڵە بکات و ماچ و باوەش و لاواندنەوەی یەکتر لەگۆڕێدا نەبێت، زارکی گولینک وشکە و خۆ کۆدەکاتەوە و ژن کاتی چوونەژووری ئەندامی زاوزێی پیاو، ئازارێکی زۆری پێدەگات و خوێنی لێدێت.

ھەندێ پیاو پێیان وایە دەتوانن لە کاتی سێکس دەگەڵ ژنێک بزانن ئەگەر ئەو ژنە پێشتر سێکسی ھەبووە یان نا، ئەوە ڕاست نییە. تەنیا شتێک کە پیاو کاتی ئاوا ھەستی پێدەکات ھەر ئەو ترس و شەرم و نامۆیی و نیگە‌رانی ژنەکە دەبێتە ھۆی خۆگرمۆڵەکردنی ژن و وشک بوون و تەنگ بوونەوەی زارکی گولینک.

ژمارەی دەمارە ڕیشاڵەکان لەم پەردەدا کەمن، ھەر بۆیەش ئارام بوونی ژن لە باری ڕۆحی و دەروونی و ئامادەبوونی لە باری فیزیکییەوە، دەتوانێت وا بکات کە دڕانی ئە‌م پەردەیە ئێش و ئازار و خوێنڕێژی بەدواوە نەبێت. ڕەنگە ھەر بۆیەش باشترە پێوەندی سێکس بخەنە کاتێکەوە کە ھەلومەرج بۆ ئارامی و ئامادەبوونی لەش و ڕۆحی ھەر دوولایان سازە. بۆ نموونە "شەوی بوکێنی" کە دایکوباب و بەربووک و خزم و کەس و ھۆز لە پشت دەرگا چاوەڕێن و زاوا دەبێت "پیاوەتی" خۆی بە ھەموو کەس بسەڵمەنێت، کاتێکی باش بۆ نزیکی کردن نییە. بووک و زاوا ھەر دوو ماندوون و بە بوونی ئەو ھەموو خەڵکە لە دەوروبەر و لە پشت دەرگا قەت ھیچکامیان ناتوانن ئارام و ئامادە بن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی دروست سێکسیان ھەبێت.

نەبوونی زانیاری بۆتە ھۆی ئەوەی خەڵک پێیان وابێ کە ئەو پەردەیە پەردەیەکی زۆر ئەستوورە و بە ھێزێکی زۆر نەبێت نادڕێت. ھەر بۆیەش لە کاتی سێکسدا ھەندێ پیاو بە ھەموو ھێز و توانایانەوە پاڵەپەستۆی ژن دەدەن و دەبنە ھۆی ئێش و ئازار و برین و خوێنڕێژی لەلای ژن. لە حاڵێکدا ئەگە ژن و پیاو زانیارییان لەسەر ئەندامی خۆیان و ئەندامی یەکتر ھەبێت، ئەگەر بە نەرم و نیانی دەستپێبکەن، ئەگەر کات بدەن بە یەکتر تا شەرم و ترس لە نێوانیاندا نەمێنێت و ئەگەر نەیکەنە پەلە پەل، ھیچ پێویستی بە پەستان و ھێز و توانای سەیر و سەمەر لەلایەن پیاوەوە نییە و ژنیش پێویست ناکات ئەو ھەموو ئازار و ئێشەی پێ بگات.

بوونی ئەم پەردەیە بە ھیچ شێوەیەک نیشانەی کچێنی (a girls virginal state) نییە. کەس تەنیا بە چاولێکردن ناتوانێت لە بوون یان نەبوونی ئەم پەردەیە دڵنیا بێت. تەنیا پەنجا لە سەدی ژنان لە یەکەم پەیوەندی جنسیدا خوێنڕێژی دەکەن. کەوابوو بوون یان نەبوونی ئەو چەند دڵۆپە خوێنە ناتوانێت بەڵگەی ھیچ شتێک بێت. گوتمان شێوەیەک پەردە ھەیە کە توانایی خۆکێشانەوەی ھەیە و لێرەدا چوونەژوورەوەی ئەندامی زاوزێی پیاو، بۆ نێو ئەندامی جنسی ژن نابێتە ھۆی خوێنڕێژی لەلای ژن، ئەگەرچی ئەو ژنە قەت پێشتر پێوەندی جنسی نەبووە.

زۆر باشە ژن پێش پێوەندی سێکس بۆ یەکەم جار بچێتە لای پزیشکی پسپۆری ژنان. دیارە نەک بۆ ئەو مەبەستە کە بەڵگەنامەی "کچ بوون" وەرگرێت، بەڵکو بۆ ئەوەی ھەندێ زانیاری لەسەر شێوە و شکڵی پەردەی "کچێنی" خۆی وەرگرێت و لەشی خۆی باشتر بناسێت. بەتایبەت ئەگەر خاوەنی پەردەی ئەستوور یان بەستراو بێت، بۆ لابردنی پێویستیان بە یارمەتی پزیشک ھەر دەبێت. ھەبوونی ئەو زانیارییانە پێش بە زۆر ڕووداوی ناخۆش و ھەندێ جار دڵتەزێن دەگرێت!

کە زارکی گولینک تەنگ بوو، باشتر وایە بە کرێمی تایبەت چەور بکرێت یان لە ژێڵ یان سپرێی کەڵک وەرگیرێت. وەکی باس کرا، دەستپێکێکی نەرم و نیان و لاواندنەوەی سەرەتا دەبێتە ھۆی تەڕبوونی ئەندامی جنسی ژن و پێوەندی سێکس گەلێک ئاسان دەبێتەوە.

ھەندێ جار ئەم پەردەیە بە یەک دوو جار پێوەندی سێکس بە تەواوی نادڕێت بە‌ڵکو ھەر جارەی بەشێکی دەدڕێت و لەوانەیە کەمێک خوێنی لێ بێت. سەرەڕای نەدڕانی پەردەکە بەتەواوی، تۆواوی پیاو دەتوانێت لە کونە‌کانی پەردەکە دەرباز بێت و دەگەڵ ھێلکەلەی ژن یەک بگرن و منداڵ ساز بێت. واتە ژن سەرەڕای بوونی پەردەی "کچێنی" دەکرێ سکی پڕ بێت.

ھەندێ چالاکیی وەرزشی وەک ئەسپسواری، تێنان و دەرھێنانی تامپۆن (tampon) و دەستپەڕکردن دەتوانێت ئەم پەردەیە لادات یان بیدڕێنێت. بەڵام چالاکیی وەک ھەڵاتن، مەلەوانی، سەما، نابنە ھۆی دڕانی پەردەی "کچێنی"، مەگەر ئەوەی کاتی کایەکردن، بازدان یان کەوتن، نووکی شتێک، ڕێک بگاتە ئەو پەردەیە و بیدڕێنێت!

چەند شێوەی تری ئەم پەردەیە: وێنە