ھۆرمۆن

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

ھۆرمۆن مادەیەکی کیمیاییە کە خانەیەک (سلوولێک) یان ئاڵگێک لە بەشێک لە لەشی مرۆڤدا دروستی دەکات و وەکوو پەیامێک دەچێتە بەشێکی تری لەش و دەبێتە ھۆی گۆڕانکارییەک لەوێ. بۆ گۆڕاندنی مێتابۆلیزمی خانەکان، تەنیا نەختێ ھۆرمۆن پێویستە. ھەندێک لە ھۆرمۆنەکانی لەشی مرۆڤ ئەمانەن: تی٣ و تی٤ کە ھیی ئاڵگی تیرۆئیدن، ئەنسۆلین کە ھین پەنکریاسە و ھتد. [١]

میکانیزمی کارکردن[دەستکاری]

هۆرمۆنەکان کار لە خانەکان دەکەن لەڕێگەی بەستنەوەیان بە وەرگری پڕۆتینی تایبەت کە دەکەوتە سەر رووی خانە یان ناو سایتۆپلازمی خانە، ئەم بەستنەوەیە دەبێتە هۆی گۆڕان لە فرمانی خانە. هۆرمۆنەکان کاردەکەن وەکو پردی پەیوەندی لەنێوان ئەندام و شانەکان بۆ ڕێکخستنی شێوازی کارکردنیان وەک هەرسکردن و مێتابۆلیزم و هەناسەدان و فرمانی شانە و خەو و گەشە و جولە و فشار و شیر بەرهەم هێنان و زۆربون و باری دەرونی.

پێکهاتەی کیمیایی[دەستکاری]

هۆرمۆنەکان شێوگی کیمیاییان هەمەجۆرە کە ئیکۆسانۆیدز و ستیرۆید و وەرگیراوەکانی ئەمینۆ ئەسید و پیپتیدەکان و پرۆتین لەخۆ دەگرێ. ئەو ئاڵگانەی کە هۆرمۆن دەردەن بەشێکن لە کۆئەندامی کوێرەڕژێن.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/hormones.html

ویکیپیدیای ئینگلیزی