ھەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق، ١٩٤٦-١٩٤٧

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

ھەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بەڕێوەچوو لەنێوان ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٤٦ بۆ ١٠ی ئازاری ١٩٤٧.[١]

باکگراوەند[دەستکاری]

لەماوەی حوکمڕانی حکوومەتەکەی تۆفیق سوەیدی (شووبات - حوزەیرانی ١٩٤٦)، یاسای ھەڵبژاردنی ١٩٢٤ ھەموارکرایەوە و ژمارەی کورسییەکان پەرلەمان بۆ ١٣٨ کورسی بەگوێڕەی ناوچەی جیاجیای ھەڵبژاردنەکان دابەشکرا.[٢] ئەم ھەڵبژاردنە لەلایەن حکوومەتەکەی نووری سەعید بەڕێوەدەچوو، بۆیە پێنج حیزب لەنێویاندا لیبرالەکان، یەکێتیی نەتەوەیی، ئازادی نیشتمانی، حیزبی شیوعی، وە پارتی گەل بایکۆتی ھەڵبژاردنەکەیانکرد بەھۆکاری دەستێوەردانی حکوومەت لەپڕۆسەی ھەڵبژاردن.[١][٣][٢][٤]

ئەنجامەکان[دەستکاری]

لایەنگرانی حکوومەت ھەڵبژاردنەکەیان بردەوە.[٢] دوو حیزبی ئۆپۆزسیۆن واتە حیزبی ئازادی عێراقی و حیزبی دیموکراتی نەتەوەیی، ھەریەکەیان پێنج کورسیان بەدەستھێنا.[٣] پەرلەمانی نوێ لە ١٧ی ئازاری ١٩٤٧ کۆبوویەوە، عەبدولعەزیزی قەساب وەک سەرۆک پەرلەمان[٢] وە ساڵح جابر بۆ پێکھێنانی حکوومەت ھەڵبژێردران. حکوومەتی نوێ لە ڕۆژی ٢٩ی ئازاری ١٩٤٧ پێکھات.[٥][٦]

پاشھاتەکان[دەستکاری]

لەدوای ڕاپەڕینی ١٩٤٨ لەعێراق لەدژی نوێکردنەوەی ڕێککەوتننامەی عێراقی و ئەنگلۆ، ساڵح جابر لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ١٩٤٨ دەستی لەکارکێشایەوە.[٧][٨][٩] محەممەد سەدر لە ٢٠ی شووباتی ١٩٤٨ حکوومەتی نونێی درووستکرد، ئەم ڕووداوە وایکرد لایەنی ئۆپۆزسیۆن بەھێزتربن.[١٠] پەرلەمانی عێراق لە ٢٠ی شووباتی ١٩٤٨ جارێکیتر ھەڵوەشایەوە لەپێناو ھەڵبژاردنێکی نوێ و بەشداریکردنی حیزبی زیاتر.[١١]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ی ا "الإنتخابات النیابیة لسنة ١٩٤٧.. تجاوزات وانتقادات". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی شوباتی ٢٠١٩. 
  2. ^ ی ا ب پ "تطور نظم الانتخابات النیابیة فی العراق". Dorar al-Iraq. 
  3. ^ ی ا Nohlen، Dieter (٢٠٠١). Elections in Asia and the Pacific: A Data Handbook: Volume I: Middle East, Central Asia, and South Asia. UK: Oxford. پەڕەکان ١٠٠–١٠١. 
  4. ^ "العراق فی مثل ھذا الیوم: انسحاب الحرکة الوطنیة من انتخابات ١٩٤٧". Al-Mada. [بەستەری مردوو]
  5. ^ "Iraq 1932-Present". University of Central Arkansas. 
  6. ^ "کیف اغلق حزب الشعب سنة ١٩٤٧؟ وکیف شارک فی انتخابات ١٩٤٨؟". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی شوباتی ٢٠١٩. 
  7. ^ "وثبة کانون الثانی ١٩٤٨ فی ذکراھا.. کیف الغیت المعاھدة الجدیدة.. وکیف اطیح بوزارة صالح جبر؟". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی شوباتی ٢٠١٩. 
  8. ^ "محمد الصدر وانتخابات ١٩٤٨". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی شوباتی ٢٠١٩. 
  9. ^ "الجواھری وأحلامە النیابیة.. الشاعر الکبیر وسعیە لمجلس النواب سنة ١٩٤٧". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ٩ی شوباتی ٢٠١٩. 
  10. ^ "Iraq: Legal history and traditions". Library of Congress. 
  11. ^ "من تأریخ الانتخابات فی العراق.. ھل تدخلت وزارة الداخلیة فی انتخابات ١٩٤٨؟". Al-Mada. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە ١٠ی شوباتی ٢٠١٩.