ڕۆبێرت ھوک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Robert Hooke
لەدایکبوون ڕۆبەرت هوک
١٦٣٥
 ئینگلستان
مەرگ ١٧٠٣
لەندەن ، ئینگلتەرا
نەتەوە ئینگلیز
پیشە زانای بواری فیزیا و کیمیا.

زانای ئینگلیز ڕۆبەرت ھوک بە ئینگلیزی ( Robert Hooke ) لە ساڵی ١٦٣٥ز لە دایکبووە و لە ساڵی ١٧٠٣ز لەتتمەنی ۲۷ ساڵیدا لە لەندەن کۆچی دوایی کردووە و دووساڵ دوای مەرگی ئەو بیرمەندە کۆمەڵە نووسراوەکانی بڵاو بوونەوە. ناوبراو لەکاتی ماداڵیدا کاسێکی لاواز و توشی بەد خۆراکی بووە، شەوانەش لە خەویدا خەونی ناخۆشی دەبینی و بێجگە لەوەش تووشی سەرئێشەی بەردەوام بوو و زۆریش ناشیرین ببوو. لەدوای کە باوکی کۆچی دوایی کرد ئەویش بەرەو لەندەن بەڕێکەوت و لەسەرەتادا لەلای وێنەکێشێک بوو بە شاگرد بەڵام بۆنی رەنگەکان سەرئێشەکەیان زیاتر دەکرد، هەربۆیە ئەوێی بەجێهێشت و چووە قوتابخانەی (سنت مینستەر) و لەوێ بوو کە توانایەکانی دەرخست و لەساڵی (۱٦٥۳) لەتەمەنی (۱۸) ساڵیدا توانی بچێتە زانکۆی ئۆکسفۆرد. لەوکاتەدا خەریکی دارتاشی و گۆرانی وتن بوو و هەر لەو ڕێگەیەوە پارەی پەیدا دەکرد. زۆری پێنەچوو کە تواناییەکانی ئەو لە میکانیکدا بۆ کۆمەڵەی زانستیی ئەوێ کە (تامس ڤیلیس و ڕۆبێرت بویل)، لەزومەی ئەندامەکانی بوون ،دەرکەوت. هوک ماوەیەک یاریدەدەری هەرکام لەدوو کەسەبوو و کاتێک کە یاسای (بویل) دادەڕێژرا "هۆک" یاریدەدەری ئەو بوو. دوای گەڕانەوەی سەرکاری (چارلزی دووهەم) ، کۆمەڵەی زانستی نافەرمی ئۆکسفۆرد ناوەندی ئەنجومەنی پاشایەتی پێکهێنا و لەساڵی (۱٦٦۲) هۆک بوو بە بەرپرسی تاقیکارییەکانی. لەساڵی (۱٦٦۲) لە (کالێجی گرشم) نیشتەجێبوو و هەتا دوایین ساتەکانی تەمەنی هر لەوێدا خەریکی کاری جۆراجۆر بوو. هۆک لەساڵی (۱٦٦٥) "میکرۆگرافیا"ی بڵاوکردەوە کە یەکێک لەشاکارە زانستیەکانی سەدەی (۱۷) بوو. ئەو بەرهەمە کۆمەڵێک خاڵی لەخۆگرتبوون و تێیاندا باسی یەکەمین پێکهاتەی خانەکانی لەش کرابوون.ئەوە دەستەواژەیەکە کە بۆ یەکەمجار ئەو بەکاری هێنابوو. ناوبراو لە سەرهەڵدانی بۆچونێکی شۆڕشگێڕانە بەشدار بوو و شێوازێ گەشەی جیهانی سەر لە نوێ داڕشتەوە و ڕێکوپێکی کرد.