بۆ ناوەڕۆک بازبدە

مانی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

مانی (بە فارسی ناوەندی و سوریانی: Mānī، بە یۆنانی: Μάνης، بە لاتینی: Manes و ھەروەھا Μανιχαίος)(٢١٦ز - ٢٧٦ز)، پێغەمبەری ئێرانی سەدەی سێھەم و بناخەدانەری ئایینی مانیچیزم بوو. ئەو لە پەرتووکەکەی خۆیدا بۆ نواندنی مەبەستەکانی لە وێنەکێشان کەڵکی دەگرت و لە ماوەیەکی کەمدا پەیڕەوی زۆری لە دەوری خۆی کۆکردەوە. بەڵام دواتر پێش ئەوەی کاری خۆی بە تەواوی ئەنجام بدات لەلایەن بەھرامی دووەم پادشای ساسانیەوە کوژرا.

مانی لە ھۆنراوەی کوردی دا

[دەستکاری]

لە وێژەی کلاسیکی کوردیدا مانی وەکو نیگارکێشێکی گەورە ناوبراوە. لە یەکێک لە ھۆنراوەکانی نالیدا ئاماژە بە ناوی مانی کراوە وەکوو وێنەکێشێکی گەورە و بەناوبانگ.

مانی نیەتی قووەتی تەسویری برۆی تۆئەم قەوسە بە دەستی موتەنەففیس نەکشاوە

سالم دەڵێت:

بۆ خەیاڵی نەقشی تۆ مانی لە من کەودەن ترەرەنگی خامەی کردگارە سنعەتی تەسویری تۆ

یان دەڵێت:

بە جوز مانی موسەویر قەوسی ئەبرۆی وی نەکێشاوەکە مانی نەقشی کێشابێ دەبێ ھەروا کەمانی بی

میرزا عەبدولقادری پاوەیی دەڵێت:

ئاما تا وە بان لەوح پیشانیمەر نەقش ئەڕەژەنگ نە سەفحەی مانی

ھەروەھا لە ڕەوزەتوسەفا (روضە الصفا) دەڵێت:

گشت لەعل یەمەن فیرووزەی کانیجوزئ تڵسمات چۆن نەقش مانی
من قاپی کەعبەم سرقەت کەردەبووسەجدەی مەنقووشات مانیم بەردەبوو

خانای قوبادی دەڵێت:

بە ڕەسخ خامەی مشکین چۆن مانیبەی تەور ئنشا کەرد لەوح مەعانی
خاس‌تر جە مانی نەقاش تەردەستنەقش خیاڵی نە ڕووی ئاو مەبەست
خاس‌تر جە مانی دڵ جە گەوھەر پرکیشا خامەی موو جە مەحفەرەی زێر
جە مانی نەقاش نەقشش شۆخ‌تەرەنخێڵی ھونەرمەند ھەم دانشوەرەن
چۆن مانی نەقاش نە دەورانش کەندنەقش ئسلمی شۆخ دڵپەسەند

یان لە شیرین و خەسرەو دەڵێت:

خاس‌تەر جە سەرمەشق مانی گوھەربارمنەقەش بە خەت ڕەیحان غوبار

یان لە لەیلی و مەجنوون دەڵێت:

لەیل چە لەیل حووری ڕەوزەی ڕزوانیڕشتەی کلک سونع مانی سوبحانی

لە دیوانی شێعرەکانی دەڵێت:

قامەتت شیرین زولێخای سانیباڵا لەوح سیم ئەڕەژەنگ مانی
بینی نەقش کلک ئوستاد مانیعەقیقەن نە دەور دانەی یەمانی

فەقێ قادری ھەمەوەند دەڵێت:

مشتاقان دەور عوشاق جانیئەنوەری و حافز، سەعدی و خاقانی
ئازەر و ئەرژەنگ، شاپوور و مانیمەولانا و سائب، شەمس و قائانی
بینی جەدوەل کیش مانی و ئازەرینەفەس نەسیمەی سەبا و سەحەری

مەولەوی دەڵێت:

مەوینای ڕزەن مەعدەن کانی مانیوە سەنعەت سەلیقەی مانی

مینە جاف دەڵێت:

وە تەوق ھلال ئەبرووی خەمیدەچەمان وە پەرگار مانی کەشیدە
چەمان وە پەرگار مانی کەشیدەچۆن ھلال نوو ئەبرووی خەمیدە
ھەر وەکوو ھلال ئەبرووی خەمیدەدێژی وە پەرگار مانی کەشیدە

ئەمەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]