واقیع

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(ڕەوانەکراوە لە ڕاستەقانیەوە)
Jump to navigation Jump to search

واقیع (لە عەرەبییەوە: واقع) یا ڕیالیتە (لە فەڕەنسییەوە: réalité)، لە بەرامبەر خەیاڵدا، کۆی گشت ئەو شتانەیە کە ھەڵکەوتوون یا ھەن. لە فەلسەفەی ڕۆژاواییدا ئەو بوارە کە ھەوڵ ئەدا پرسیارەکانی دەوروبەری واقیع یا وجوود یا بوون وەڵام بداتەوە، ئۆنتۆلۆجیی ناوە، کە خۆی لقێکە لە مێتافیزیک. ئەمانەی خوارەوە چەن نموونەیەکن لەو پرسیارانە:

  • ئایا تەنیا شتە فیزیکییەکان واقیعین؟
  • ئایا ئەکرێ واقیع لە بنەڕەتدا ناماددی بێ؟
  • ئایا خوا ھەیە؟
  • ئایا ژمارەکان و شتە دەرھەستەکانی تر وجوودیان ھەیە؟

ئەو ڕوانگەیە کە پێی وایە واقیع سەربەخۆیە لە ھەر چەشنە باوەڕێک و دەرکپێکردنێک، ڕیالیزمی ناوە.